Ελαιοπαραγωγοί σε απόγνωση: Αφήνουν αμάζευτες τις ελιές και ετοιμάζονται για μπλόκα
Αυξάνεται η πίεση στους παραγωγούς εν μέσω της συγκομιδής, με το κόστος εργασίας να εκτοξεύεται, τις τιμές του ελαιολάδου να υποχωρούν και τις αγροτικές ενισχύσεις να καθυστερούν. Στο τραπέζι νέες κινητοποιήσεις και συντονισμένες αντιδράσεις.
Σε ιδιαίτερα δύσκολη κατάσταση βρίσκονται οι Έλληνες ελαιοπαραγωγοί κατά τη φετινή περίοδο συγκομιδής, καθώς καλούνται να αντιμετωπίσουν ταυτόχρονα την έλλειψη εργατικών χεριών, τα αυξημένα ημερομίσθια, τις πιέσεις στις τιμές πώλησης του προϊόντος και τις καθυστερήσεις στην καταβολή των αγροτικών ενισχύσεων. Η συσσώρευση των προβλημάτων έχει προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια στον αγροτικό κόσμο, ενώ ήδη πραγματοποιούνται συζητήσεις για συντονισμένες αντιδράσεις και νέες κινητοποιήσεις.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα αφορά την εξεύρεση εργατών γης, καθώς οι καθυστερήσεις στις διαδικασίες μετάκλησης και έκδοσης θεωρήσεων εισόδου εμποδίζουν την έγκαιρη άφιξη εργαζομένων από τρίτες χώρες. Η συγκομιδή της ελιάς έχει συγκεκριμένο χρονικό περιθώριο και δεν μπορεί να περιμένει την ολοκλήρωση των διοικητικών διαδικασιών. Οι δυσκολίες είναι ιδιαίτερα αισθητές στη Μεσσηνία και την Κρήτη, ενώ οι παραγωγοί επισημαίνουν ότι τα προβλήματα με τη διάρκεια απασχόλησης, τη στέγαση και την είσοδο των εργατών στη χώρα επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο την κατάσταση.
Την ίδια στιγμή, το κόστος συγκομιδής έχει αυξηθεί σημαντικά. Σε αρκετές περιοχές τα ημερομίσθια φτάνουν τα 70 και τα 80 ευρώ, ενώ οι παραγωγοί επιβαρύνονται επιπλέον με έξοδα διαμονής και διατροφής των εργαζομένων. Στο κόστος αυτό προστίθενται οι προηγούμενες δαπάνες για καύσιμα, λιπάσματα, άρδευση, φυτοπροστασία και αγροτικό εξοπλισμό. Η οικονομική πίεση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη, καθώς οι τιμές του ελαιολάδου κινούνται σε χαμηλότερα επίπεδα, με αναφορές για τιμές παραγωγού από 3,20 έως 3,40 ευρώ το κιλό.
Ένα ακόμη ζήτημα που προκαλεί ανησυχία είναι ο ανταγωνισμός από εισαγόμενες ποσότητες ελαιολάδου, ιδιαίτερα από την Τυνησία. Στην ευρωπαϊκή αγορά καταγράφονται προσφορές τυνησιακού εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου για παράδοση τον Νοέμβριο σε χαμηλότερες τιμές, γεγονός που εντείνει τους φόβους για περαιτέρω υποχώρηση των τιμών παραγωγού στην Ελλάδα. Οι ελαιοπαραγωγοί ζητούν αυστηρούς ελέγχους στην προέλευση, την κατηγορία και την επισήμανση των προϊόντων, ώστε να διασφαλίζονται διαφανείς συνθήκες ανταγωνισμού και να προστατεύεται η ελληνική παραγωγή.
Σημαντική πηγή προβληματισμού αποτελούν και οι καθυστερήσεις στις αγροτικές ενισχύσεις, στο πλαίσιο της μετάβασης από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. Παραγωγοί αναφέρουν ότι δεν έχουν σαφή εικόνα για τα ποσά που δικαιούνται, τις εκκρεμείς πληρωμές και τον χρόνο καταβολής τους, γεγονός που δυσκολεύει τον οικονομικό προγραμματισμό των εκμεταλλεύσεών τους. Η ΑΑΔΕ έχει ανακοινώσει την καταβολή προκαταβολής 70% της βασικής εισοδηματικής στήριξης για αιτήσεις που υποβλήθηκαν έως τις 25 Σεπτεμβρίου, ενώ για επόμενη κατηγορία αιτήσεων προβλέπεται προκαταβολή έως τις 30 Νοεμβρίου. Παράλληλα, υπάρχουν διαφορετικές διαδικασίες για διορθώσεις και περιπτώσεις μειωμένων καταβολών.
Τα προβλήματα αυτά έχουν εντείνει την αβεβαιότητα στον αγροτικό κόσμο, με τους μικρούς παραγωγούς να δυσκολεύονται να καλύψουν το κόστος της συγκομιδής και τις μεγαλύτερες εκμεταλλεύσεις να χρειάζονται περισσότερα συνεργεία και αυξημένη χρηματοδότηση. Σε αρκετές περιπτώσεις, η οικονομική επιβάρυνση είναι τέτοια ώστε τίθεται υπό αμφισβήτηση ακόμη και η σκοπιμότητα συλλογής του καρπού, καθώς τα έξοδα ενδέχεται να απορροφήσουν το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι συζητήσεις για νέες αγροτικές κινητοποιήσεις αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη δυναμική. Οι ελαιοπαραγωγοί ζητούν έγκαιρη εξασφάλιση εργατών γης, σαφές χρονοδιάγραμμα για τις πληρωμές των ενισχύσεων, αποτελεσματικούς ελέγχους στην αγορά και ουσιαστικά μέτρα περιορισμού του κόστους παραγωγής, καθώς η φετινή συγκομιδή εξελίσσεται υπό συνθήκες αυξημένης οικονομικής και εργασιακής πίεσης.
