Πόσο ασφαλή είναι τα σπίτια στην Ελλάδα;; Το μισό κτιριακό απόθεμα έχει χτιστεί πριν το 1980
Η κατάρρευση στα Πετράλωνα φέρνει στο προσκήνιο τις ελλείψεις στους ελέγχους και την ανάγκη συστηματικής συντήρησης
Η πρόσφατη κατάρρευση της πολυκατοικίας στα Πετράλωνα ανέδειξε με δραματικό τρόπο τις διαχρονικές αδυναμίες στη συντήρηση και τον έλεγχο των κτιρίων στην Ελλάδα. Η χώρα διαθέτει ένα από τα πιο γηρασμένα κτιριακά αποθέματα στην Ευρώπη, με πάνω από το μισό των ακινήτων να έχει ανεγερθεί πριν από το 1980, όταν ίσχυαν εντελώς διαφορετικοί αντισεισμικοί κανόνες. Παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι από τις πιο σεισμογενείς περιοχές του πλανήτη, οι προσεισμικοί έλεγχοι σε ιδιωτικά ακίνητα παραμένουν εξαιρετικά σπάνιοι.
Τα στοιχεία της απογραφής της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι 56,5% των κτιρίων της χώρας έχουν χτιστεί πριν από το 1980, ενώ στην Αττική το αντίστοιχο ποσοστό αγγίζει το 50%. Πολλά από αυτά τα κτίρια έχουν ήδη ξεπεράσει το συμβατικό προσδόκιμο ζωής του μπετόν, που υπολογίζεται περίπου στα πενήντα χρόνια. Η κατάσταση επιβαρύνεται από την ελλιπή συντήρηση, την υγρασία και τις κατασκευαστικές αστοχίες που συσσωρεύονται με τον χρόνο, δημιουργώντας τρωτότητες που συχνά δεν γίνονται αντιληπτές μέχρι να εκδηλωθεί κάποιο σοβαρό πρόβλημα.
Οι πολιτικοί μηχανικοί επισημαίνουν ότι η κουλτούρα τακτικών ελέγχων πρέπει να αλλάξει. Ο πρόσφατος προσεισμικός έλεγχος στα δημόσια σχολεία, που χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης, αποκάλυψε ότι ένα στα τρία κτίρια παρουσιάζει σημαντικές φθορές. Οι ειδικοί τονίζουν ότι αντίστοιχες διαδικασίες πρέπει να εφαρμοστούν και στα ιδιωτικά ακίνητα, ιδιαίτερα σε όσα έχουν παλαιότητα ή εμφανίζουν ενδείξεις στατικής επιβάρυνσης.
Σύμφωνα με τους μηχανικούς, η Πολιτεία θα πρέπει να εξετάσει την υλοποίηση προγραμμάτων οικονομικής ενίσχυσης για στατικούς ελέγχους και ενισχύσεις, αντίστοιχων με τα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης. Το κόστος μιας επιθεώρησης θεωρείται σχετικά μικρό σε σχέση με το όφελος, καθώς μπορεί να αποτρέψει σοβαρές βλάβες ή ακόμη και μερική κατάρρευση σε περίπτωση σεισμού.
Η διαφορά μεταξύ παλαιών και νεότερων κτιρίων είναι σημαντική. Όσα έχουν χτιστεί με τον αντισεισμικό κανονισμό του 2001 θεωρούνται πολύ πιο ασφαλή, ενώ και τα κτίρια μετά το 1985 παρουσιάζουν υψηλότερα επίπεδα αντοχής. Αντίθετα, τα κτίρια της δεκαετίας του 1970 σχεδιάστηκαν με διαφορετική φιλοσοφία, επιτρέποντας μεγαλύτερες παραμορφώσεις που, αν ξεπεραστούν, μπορεί να οδηγήσουν σε άμεση κατάρρευση. Σήμερα, οι κανονισμοί προβλέπουν τμηματική αστοχία ώστε να δοθεί χρόνος εκκένωσης, δίνοντας προτεραιότητα στην ανθρώπινη ζωή.
Η συζήτηση για την ασφάλεια των κτιρίων αναμένεται να ενταθεί, καθώς η κατάρρευση στα Πετράλωνα λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η συντήρηση και ο έλεγχος δεν μπορούν να παραμένουν στην τύχη τους. Οι ειδικοί συμφωνούν ότι η χώρα χρειάζεται μια νέα στρατηγική για την προστασία του κτιριακού της αποθέματος, με συστηματικούς ελέγχους και ενίσχυση των παλαιών κατασκευών.
