Ερωτικές απάτες με δήθεν εγκλωβισμένες γυναίκες στα κατεχόμενα της Ουκρανίας…
Κλεμμένες φωτογραφίες, εικόνες τεχνητής νοημοσύνης και πλαστά διαβατήρια χρησιμοποιούσαν οι επιτήδειοι για να εξαπατούν άνδρες μέσω ιστοσελίδων γνωριμιών – Τι αποκάλυψε έρευνα σε 58 υποθέσεις και πώς λειτουργούσε το σχέδιο.
Με πρόσχημα τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης στις περιοχές υπό ρωσική κατοχή, επιτήδειοι έστηναν διαδικτυακές ερωτικές απάτες, αποσπώντας χιλιάδες ευρώ από άνδρες που πίστευαν ότι είχαν αναπτύξει σχέση με γυναίκες οι οποίες χρειάζονταν βοήθεια για να διαφύγουν. Η έρευνα του ουκρανικού μέσου Kyiv Independent αποκάλυψε τη χρήση κλεμμένων φωτογραφιών, πλαστών εγγράφων και εικόνων που είχαν δημιουργηθεί ή αλλοιωθεί με τεχνητή νοημοσύνη, προκειμένου τα ψεύτικα προφίλ να εμφανίζονται ως αληθινά.
Η δημοσιογραφική έρευνα εξέτασε 58 υποθέσεις που είχαν παραπεμφθεί στη μη κερδοσκοπική οργάνωση Helping to Leave, η οποία βοηθά πολίτες να εγκαταλείψουν περιοχές της Ουκρανίας υπό ρωσικό έλεγχο. Σε πολλές περιπτώσεις, οι γυναίκες που υποτίθεται ότι ήταν εγκλωβισμένες δεν βρίσκονταν καν στα κατεχόμενα εδάφη, ενώ ορισμένες από τις ταυτότητες που χρησιμοποιούσαν ήταν εξ ολοκλήρου κατασκευασμένες. Σύμφωνα με την οργάνωση, τα τελευταία τέσσερα χρόνια έχουν καταγραφεί περίπου 200 σχετικά αιτήματα από άνδρες του εξωτερικού, με τις εκκλήσεις για βοήθεια να φτάνουν πλέον έως και τις τέσσερις την εβδομάδα.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση ενός 48χρονου Αυστριακού, ο οποίος γνώρισε μέσω ιστοσελίδας γνωριμιών μια γυναίκα που συστηνόταν ως «Αλόνα Παντσένκο» και υποστήριζε ότι ζούσε στην κατεχόμενη Ενερχοντάρ, στην περιφέρεια της Ζαπορίζια. Για περίπου τρεις μήνες αντάλλασσαν μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, χωρίς να πραγματοποιήσουν ποτέ τηλεφωνική επικοινωνία ή βιντεοκλήση. Η γυναίκα επικαλούνταν την έλλειψη κινητού τηλεφώνου και τις δυσκολίες πρόσβασης στο Διαδίκτυο, ενώ σταδιακά περιέγραφε ολοένα πιο δραματικές συνθήκες διαβίωσης, ζητώντας τελικά χρήματα για να εγκαταλείψει την περιοχή.
Η έρευνα αποκάλυψε ότι οι φωτογραφίες της προέρχονταν από το προφίλ άλλης γυναίκας, ενώ ορισμένες εικόνες και βίντεο έφεραν ενδείξεις επεξεργασίας με τεχνητή νοημοσύνη. Ακόμη και το έγγραφο ταυτοποίησης που είχε στείλει περιείχε μη έγκυρο αριθμό και ψηφιακά αλλοιωμένη φωτογραφία. Ο άνδρας υποψιάστηκε την απάτη όταν του ζητήθηκε να στείλει χρήματα μέσω Western Union, με την υπόδειξη να δηλώσει ως χώρα παραλαβής την Ουκρανία, παρότι η υποτιθέμενη σύντροφός του ισχυριζόταν ότι βρισκόταν σε περιοχή όπου η συγκεκριμένη υπηρεσία δεν λειτουργεί.
Αντίστοιχη ήταν η περιπέτεια ενός Γερμανού, ο οποίος πίστεψε ότι μπορούσε να βοηθήσει μια γυναίκα με το όνομα «Βικτόρια Κρεμεντσούτσκα» να διαφύγει από τα κατεχόμενα. Αρχικά, εκείνη ζήτησε χρήματα για τη μετακίνησή της, ενώ στη συνέχεια επικαλέστηκε πρόσθετα εμπόδια, όπως έξοδα διέλευσης από σημείο ελέγχου και οφειλές που δήθεν δεν της επέτρεπαν να συνεχίσει το ταξίδι. Τα έγγραφα που έστειλε αποδείχθηκαν ψηφιακά αλλοιωμένα, ενώ οι φωτογραφίες της ανήκαν σε άλλη γυναίκα. Παρά τις αμφιβολίες του, ο άνδρας είχε ήδη καταβάλει συνολικά 2.500 ευρώ μέχρι να διακόψει τις πληρωμές.
Από τις 58 υποθέσεις που εξετάστηκαν, οι ερευνητές κατάφεραν να αντιστοιχίσουν 22 φωτογραφίες προφίλ με πραγματικές γυναίκες, ενώ δύο επιπλέον προφίλ φάνηκε να χρησιμοποιούν ταυτότητες δημιουργημένες με τεχνητή νοημοσύνη. Μόνο σε επτά από τις 22 περιπτώσεις τα ονόματα των προφίλ αντιστοιχούσαν στα πραγματικά πρόσωπα των φωτογραφιών. Σε άλλες περιπτώσεις, οι γυναίκες που απεικονίζονταν ζούσαν σε περιοχές υπό τον έλεγχο της ουκρανικής κυβέρνησης ή στο εξωτερικό, χωρίς να βρίσκονται στα κατεχόμενα εδάφη, όπως ισχυρίζονταν οι λογαριασμοί. Οι απατεώνες αξιοποιούσαν πλατφόρμες γνωριμιών, μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων, αποφεύγοντας συστηματικά τις ζωντανές βιντεοκλήσεις.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι επιτήδειοι έστελναν ακόμη και ψεύτικες τοποθεσίες μέσω WhatsApp, επιχειρώντας να πείσουν τα θύματα ότι βρίσκονταν σε περιοχές υπό ρωσική κατοχή. Η έρευνα διαπίστωσε ότι τα δεδομένα GPS μπορούσαν να παραποιηθούν με ειδικές εφαρμογές, ενώ πολλά από τα τηλέφωνα και τους λογαριασμούς που χρησιμοποιούνταν ήταν ανενεργά ή δεν αντιστοιχούσαν σε πραγματικά πρόσωπα. Οι πληρωμές ζητούνταν μέσω υπηρεσιών όπως η Western Union, η RIA και η MoneyGram, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνταν και το PayPal. Η έρευνα εντόπισε, επίσης, τουλάχιστον δύο υποθέσεις με ενδείξεις διασύνδεσης με τη Ρωσία.
Για την προστασία όσων αναζητούν σύντροφο στο Διαδίκτυο, ειδικοί στις διαδικτυακές γνωριμίες και η οργάνωση Helping to Leave συνιστούν την επαλήθευση της ταυτότητας μέσω πραγματικής βιντεοκλήσης και την αποφυγή αποστολής χρημάτων σε πρόσωπα που έχουν γνωρίσει αποκλειστικά διαδικτυακά. Όταν κάποιος ισχυρίζεται ότι κινδυνεύει και ζητά οικονομική βοήθεια για να διαφύγει από εμπόλεμη περιοχή, προτείνεται η επικοινωνία με αναγνωρισμένες ανθρωπιστικές οργανώσεις, αντί της απευθείας μεταφοράς χρημάτων σε άγνωστους λογαριασμούς.
ΠΗΓΗ
