Αύξηση υποχρεωτικών αποθεματικών: Περιορισμένη η επίπτωση για τις ελληνικές τράπεζες
Ποιες χώρες της Ευρωζώνης θα επηρεαστούν περισσότερο
Η συζήτηση για πιθανή αύξηση των ελάχιστων υποχρεωτικών αποθεματικών της ΕΚΤ από το 1% στο 2% επανέρχεται στο προσκήνιο, με τις ελληνικές τράπεζες να εκτιμούν ότι η επίπτωση στα επιτοκιακά τους έσοδα θα είναι σχετικά περιορισμένη. Σήμερα, οι τράπεζες της Ευρωζώνης τηρούν αποθεματικά που αντιστοιχούν στο 1% συγκεκριμένων υποχρεώσεών τους, κυρίως καταθέσεων, με το συνολικό ποσό να φτάνει τα 175 δισ. ευρώ επί συνόλου 2,6 τρισ. ευρώ.
Σύμφωνα με τραπεζικά στελέχη, μια αύξηση στο 2% θα οδηγούσε σε απώλεια επιτοκιακών εσόδων της τάξης των 50–60 εκατ. ευρώ για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες μέσα στο επόμενο έτος. Η μεγαλύτερη επιβάρυνση αναμένεται για την Εθνική Τράπεζα (περίπου 19 εκατ. ευρώ) και την Πειραιώς (περίπου 15 εκατ. ευρώ), λόγω του υψηλότερου όγκου καταθέσεων που διακρατούν.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η συνολική υστέρηση εσόδων υπολογίζεται στα 4,3 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 1% των καθαρών εσόδων από τόκους και στο 1,7% των προ φόρων κερδών του κλάδου. Οι τράπεζες της Ιρλανδίας, του Βελγίου και της Γερμανίας αναμένεται να επηρεαστούν περισσότερο, καθώς η δομή των ισολογισμών τους τις καθιστά πιο εκτεθειμένες σε μη αμειβόμενα αποθεματικά.
Η ΕΚΤ έχει ορίσει από τον Σεπτέμβριο του 2023 μηδενικό επιτόκιο για τα υποχρεωτικά αποθεματικά, τα οποία μέχρι τότε αμείβονταν με το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων. Αυτό σημαίνει ότι κάθε αύξηση του MRR μεταφράζεται αυτομάτως σε μεγαλύτερο όγκο μη αμειβόμενων κεφαλαίων για τις τράπεζες. Το υπόλοιπο των αποθεματικών που διακρατούνται στο Ευρωσύστημα εξακολουθεί να αμείβεται κανονικά.
Για να περιορίσουν την απώλεια εσόδων, οι τράπεζες ενδέχεται να ανακατανείμουν μέρος της πλεονάζουσας ρευστότητας προς κρατικούς τίτλους της Ευρωζώνης ή να προσαρμόσουν την τιμολογιακή πολιτική τους στις καταθέσεις. Η συζήτηση για το MRR αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο όπου η ΕΚΤ αναζητά τρόπους να διαχειριστεί τη ρευστότητα του συστήματος χωρίς να διαταράξει την ομαλή λειτουργία της αγοράς.
