Σύνοδος ΝΑΤΟ: Στο επίκεντρο το 5% για την άμυνα και η νέα βοήθεια προς την Ουκρανία
Οι ηγέτες της Συμμαχίας συζητούν αμυντικές δαπάνες, μετασχηματισμό του ΝΑΤΟ και ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας
Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ πραγματοποιείται στις 7 και 8 Ιουλίου στην Άγκυρα, σε μια περίοδο όπου η Συμμαχία επιδιώκει να μετατρέψει τις δεσμεύσεις της Χάγης σε συγκεκριμένες στρατιωτικές δυνατότητες. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι αμυντικές δαπάνες, η ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος, η παραγωγή αμυντικού υλικού και η διαλειτουργικότητα των συμμαχικών δυνάμεων. Οι συζητήσεις αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η γεωπολιτική αστάθεια απαιτεί ταχύτερη προσαρμογή και ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων.
Κεντρικό θέμα αποτελεί η εφαρμογή της δέσμευσης για συνολικές αμυντικές δαπάνες 5% του ΑΕΠ έως το 2035. Από αυτό το ποσοστό, το 3,5% αφορά καθαρά στρατιωτικές δαπάνες, ενώ το υπόλοιπο καλύπτει επενδύσεις που ενισχύουν την άμυνα και την ανθεκτικότητα. Η Ελλάδα βρίσκεται ήδη ανάμεσα στις χώρες που καλύπτουν τον στόχο, μαζί με Πολωνία, Σκανδιναβία και Βαλτικές χώρες. Ωστόσο, αρκετά κράτη δεν έχουν ακόμη παρουσιάσει αξιόπιστο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, γεγονός που αναμένεται να προκαλέσει συζητήσεις.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η παρέμβαση του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος αναμένεται να ζητήσει άμεση εφαρμογή της δέσμευσης, καλώντας τους Ευρωπαίους να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την άμυνα της ηπείρου. Στο ίδιο πνεύμα, ο Αμερικανός πρέσβης στο ΝΑΤΟ υπογραμμίζει ότι η αύξηση των δαπανών πρέπει να μεταφράζεται σε πραγματικές στρατιωτικές δυνατότητες και όχι απλώς σε αριθμούς.
Η συζήτηση για τις δαπάνες συνδέεται άμεσα με τον μετασχηματισμό της Συμμαχίας και τη σταδιακή μεταφορά μεγαλύτερου μέρους της ευθύνης στους Ευρωπαίους και τον Καναδά. Οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν ότι η διαδικασία πρέπει να γίνει σταδιακά, καθώς ορισμένες δυνατότητες μπορούν να αντικατασταθούν άμεσα, ενώ άλλες απαιτούν περισσότερο χρόνο. Στο επίπεδο των ηγετών δεν αναμένονται τεχνικές λεπτομέρειες, αλλά γενικές πολιτικές κατευθύνσεις.
Η στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία αποτελεί επίσης βασικό άξονα της Συνόδου. Οι ηγέτες αναμένεται να δεσμευθούν για παροχή βοήθειας ύψους 70 δισ. ευρώ το 2026, με αντίστοιχη στήριξη και το 2027. Συνολικά, η διετία αναμένεται να φτάσει τα 140 δισ. ευρώ, καλύπτοντας εξοπλισμό, εκπαίδευση και λοιπή στρατιωτική υποστήριξη. Στο ποσό περιλαμβάνονται και οι αγορές εξειδικευμένων αμερικανικών συστημάτων αεράμυνας μέσω του προγράμματος PURL.
Παράλληλα, στο περιθώριο της Συνόδου θα πραγματοποιηθεί το NATO Industrial Forum, με στόχο την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανικής βάσης. Η αύξηση της παραγωγής πυρομαχικών, συστημάτων αεράμυνας και άλλων κρίσιμων μέσων θεωρείται απαραίτητη ώστε οι αυξημένες δαπάνες να μετατραπούν σε επιχειρησιακή ισχύ. Η καινοτομία και η ταχεία ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών στις ένοπλες δυνάμεις αποτελούν επίσης προτεραιότητα.
Η τελική διακήρυξη της Συνόδου αναμένεται σύντομη, επαναβεβαιώνοντας τη δέσμευση των Συμμάχων στη συλλογική άμυνα και τη διατλαντική ενότητα. Το πολιτικό μήνυμα θα επικεντρωθεί στην ενίσχυση των πραγματικών στρατιωτικών δυνατοτήτων και στη δικαιότερη κατανομή των βαρών, σε μια περίοδο αυξημένων προκλήσεων ασφαλείας.
