ΤτΕ: Στροφή στα καταναλωτικά δάνεια, μειωμένη ζήτηση για στεγαστικά…
Δάνεια στα Κόκκινα – Στέγη στα Αζήτητα
Η Ελλάδα βιώνει μια παράδοξη συγκυρία: ενώ η ζήτηση για στεγαστικά δάνεια υποχωρεί, οι τιμές των ακινήτων συνεχίζουν να ανεβαίνουν, επιδεινώνοντας το πρόβλημα της στέγασης. Η Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Τράπεζας της Ελλάδος αποτυπώνει με ακρίβεια την εικόνα: τα καταναλωτικά δάνεια ανακάμπτουν, αλλά τα στεγαστικά παραμένουν στάσιμα, με αρνητικό πρόσημο.
Η χρηματοδότηση των νοικοκυριών μέσω καταναλωτικών δανείων πέρασε σε θετικό έδαφος για πρώτη φορά μετά από 15 χρόνια, ενώ τα στεγαστικά συνεχίζουν να κινούνται με χαμηλές ταχύτητες. Παρά την αύξηση των εκταμιεύσεων κατά 38% το πρώτο εξάμηνο του 2025 σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024, η ζήτηση παραμένει υποτονική. Το πρόγραμμα «Σπίτι μου 2» φαίνεται να έχει χάσει τη δυναμική του, με τις αιτήσεις να μειώνονται αισθητά στο δεύτερο τρίμηνο.
Ταυτόχρονα, η αγορά ακινήτων φλέγεται. Η ζήτηση είναι υψηλή, η προσφορά περιορισμένη και οι τιμές ανεβαίνουν. Οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν κατά 7,3% σε ετήσια βάση, ξεπερνώντας το ιστορικό υψηλό του 2008. Η αύξηση είναι πιο έντονη στα παλαιά διαμερίσματα (7,6%) σε σχέση με τα νέα (6,8%). Αυτή η άνοδος έχει οδηγήσει και σε αύξηση του καθαρού πλούτου των νοικοκυριών, που έφτασε τις 87.600 ευρώ το πρώτο τρίμηνο του 2025 — 8% πάνω από πέρυσι.
Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο σκληρή. Παρά την αύξηση του ονομαστικού εισοδήματος κατά 0,7%, το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα μειώθηκε κατά 3,3% λόγω πληθωρισμού. Το κόστος στέγασης αντιπροσωπεύει πλέον το 35,5% του διαθέσιμου εισοδήματος, εντείνοντας την πίεση στα νοικοκυριά.
«Η μεγάλη ζήτηση και η μικρή προσφορά οδηγούν τις τιμές πώλησης και ενοικίων προς τα πάνω, επιδεινώνοντας το πρόβλημα στέγασης» — Έκθεση ΤτΕ
Ακόμα και η μείωση των επιτοκίων από την ΕΚΤ κατά 2% δεν φαίνεται να έχει ουσιαστικό αντίκτυπο. Στα υφιστάμενα στεγαστικά δάνεια με διάρκεια άνω των πέντε ετών, η μείωση του μέσου επιτοκίου ήταν μικρότερη από 1%, φτάνοντας το 3,61% τον Αύγουστο του 2025.
Οι servicers διαχειρίζονται περίπου 11.000 ανακτημένα ακίνητα, εκ των οποίων τα 7.000 είναι οικιστικά, αλλά μόλις 2.000 είναι τακτοποιημένα. Από αυτά, μόνο 200 είναι έτοιμα να βγουν στην αγορά. Το απόθεμα υπάρχει, αλλά η αξιοποίησή του παραμένει περιορισμένη.
«Το πρόγραμμα ‘Σπίτι μου 2’ συνέβαλε στην αύξηση των τιμών. Το προφίλ των δανειοληπτών κυμαίνεται από 35 έως 45 ετών για κύρια κατοικία και 45–55 για επενδυτικά ακίνητα» — Ανδρέας Πρωτόπαπας, FinTHESIS
Η ελληνική αγορά κατοικίας βρίσκεται σε αδιέξοδο. Οι τιμές ανεβαίνουν, η ζήτηση για δάνεια μειώνεται και η στέγη μετατρέπεται σε είδος πολυτελείας. Η λύση δεν βρίσκεται μόνο στη χρηματοδότηση, αλλά στην αναδιάρθρωση της προσφοράς, στην αξιοποίηση του αποθέματος και στη δημιουργία συνθηκών που θα επιτρέψουν στους νέους να αποκτήσουν πρόσβαση σε προσιτή κατοικία. Χωρίς συντονισμένες παρεμβάσεις, το πρόβλημα στέγασης θα συνεχίσει να βαθαίνει, μετατρέποντας το δικαίωμα στην κατοικία σε προνόμιο των λίγων.
