ΤτΕ: Ενοίκια και τιμές κατοικιών τρέχουν πιο γρήγορα από τα εισοδήματα

Μεγάλη ζήτηση, περιορισμένη προσφορά και χιλιάδες κλειστά διαμερίσματα διαμορφώνουν ένα εκρηκτικό μείγμα για την αγορά κατοικίας

Η Τράπεζα της Ελλάδος αναδεικνύει στη νέα Έκθεση του Διοικητή ότι η στεγαστική κρίση δεν αποτελεί απλώς ζήτημα υψηλών τιμών, αλλά ένα βαθύτερο οικονομικό και κοινωνικό πρόβλημα που επηρεάζει την κινητικότητα των εργαζομένων, το διαθέσιμο εισόδημα και τη συνολική λειτουργία της οικονομίας. Η εικόνα που περιγράφεται είναι ξεκάθαρη: η ζήτηση για κατοικίες παραμένει ισχυρή, η προσφορά σύγχρονων και προσιτών ακινήτων είναι περιορισμένη, ενώ ένα μεγάλο μέρος του κτιριακού αποθέματος παραμένει κλειστό και εκτός αγοράς.

Η αγορά ακινήτων συνέχισε και το 2025 να προσελκύει επενδυτές από την Ελλάδα και το εξωτερικό, αν και με ηπιότερο ρυθμό σε σχέση με προηγούμενες χρονιές. Η ζήτηση εξακολουθεί να υπερβαίνει την προσφορά, ιδιαίτερα σε ακίνητα σύγχρονων προδιαγραφών, ενώ το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ» ενίσχυσε περαιτέρω το ενδιαφέρον για οικιστικά ακίνητα. Παράλληλα, οι επενδύσεις σε κατοικίες αυξήθηκαν σημαντικά, την ώρα που το κόστος κατασκευής συνέχισε να κινείται ανοδικά, έστω και με πιο ήπιο ρυθμό.

Το πιο ανησυχητικό εύρημα της Έκθεσης αφορά τη σχέση τιμών και εισοδημάτων. Τα ενοίκια και οι τιμές κατοικιών αυξάνονται με ταχύτερο ρυθμό από τα εισοδήματα, επιδεινώνοντας την προσιτότητα της στέγης και πιέζοντας ιδιαίτερα τα νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων. Η απόσταση ανάμεσα στην αξία των ακινήτων και τη δυνατότητα αγοράς ή μίσθωσης διευρύνεται, δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου η κατοικία γίνεται ολοένα πιο δύσκολα προσβάσιμη.

Η στεγαστική πίεση αποτυπώνεται και στον πληθωρισμό. Το 2025, ο πληθωρισμός στέγασης στην Ελλάδα έφτασε το 5,5%, έναντι 2,1% στην Ευρωζώνη, ενώ στα ενοίκια η απόκλιση ήταν ακόμη μεγαλύτερη: 10% έναντι 2,9%. Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι η άνοδος των ενοικίων τροφοδοτεί τον επίμονο πληθωρισμό στις υπηρεσίες, ενισχύοντας τις συνολικές πιέσεις στο κόστος ζωής.

Κομβικό ρόλο στο πρόβλημα παίζει το μεγάλο απόθεμα κλειστών διαμερισμάτων. Η μη αξιοποίηση αυτών των ακινήτων περιορίζει τεχνητά την προσφορά, ακόμη και σε περιοχές όπου η ανάγκη για στέγη είναι έντονη. Η ΤτΕ υπογραμμίζει ότι η επανένταξη των ανενεργών κατοικιών στην αγορά αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την εξομάλυνση των πιέσεων.

Η Έκθεση τονίζει επίσης ότι η στεγαστική κρίση δεν είναι μόνο κοινωνικό ζήτημα. Η δυσκολία πρόσβασης σε προσιτή κατοικία περιορίζει τη γεωγραφική κινητικότητα των εργαζομένων, δημιουργεί ελλείψεις προσωπικού σε περιοχές υψηλής ζήτησης και αυξάνει το κόστος εργασίας, επηρεάζοντας την ανταγωνιστικότητα και την παραγωγικότητα της οικονομίας.

Για το επόμενο διάστημα, η Τράπεζα της Ελλάδος διατηρεί συγκρατημένα θετική στάση για την αγορά ακινήτων, υπό την προϋπόθεση ότι θα σταθεροποιηθούν οι διεθνείς συνθήκες και θα συνεχιστεί η ανάπτυξη της οικονομίας. Ωστόσο, επισημαίνει ότι η επιβράδυνση της ανόδου των τιμών δεν αρκεί. Η ουσιαστική λύση βρίσκεται στην αύξηση της διαθέσιμης προσφοράς και στην αξιοποίηση του υφιστάμενου αποθέματος κατοικιών.