Το μεγάλο φιάσκο του «Σπίτι μου»: Σπίτια των 150.000 ευρώ πωλούνται πλέον 200.000 ευρώ
Παράγοντες της κτηματαγοράς καταγγέλλουν στρεβλώσεις στα προγράμματα στήριξης της ιδιοκατοίκησης, υποστηρίζοντας ότι η αύξηση της ζήτησης χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση της προσφοράς οδήγησε σε σημαντικές ανατιμήσεις κατοικιών.
Σοβαρά ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων «Σπίτι μου» εγείρουν εκπρόσωποι της αγοράς ακινήτων, υποστηρίζοντας ότι η επιδότηση στεγαστικών δανείων δεν μεταφράστηκε σε ανάλογη βελτίωση της πρόσβασης των νέων στην κατοικία. Αντίθετα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, η αύξηση της ζήτησης για ακίνητα συγκεκριμένων προδιαγραφών, χωρίς αντίστοιχη αύξηση της διαθέσιμης προσφοράς, συνέβαλε στην άνοδο των τιμών.
Το ζήτημα συζητήθηκε σε ημερίδα της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων, στο πλαίσιο της έκθεσης ακινήτων του 2026. Εκπρόσωποι του κλάδου περιέγραψαν τις επιπτώσεις που, κατά την άποψή τους, είχε η εφαρμογή των προγραμμάτων στην αγορά κατοικίας, επισημαίνοντας ότι μέρος του οικονομικού οφέλους που προοριζόταν για τους δικαιούχους ενδέχεται να απορροφήθηκε από τις αυξημένες απαιτήσεις των πωλητών.
Πώς αυξήθηκαν οι τιμές των κατοικιών
Ο Δημήτρης Ανδρίτσος, πρόεδρος της Cerved Property Services, αναφέρθηκε στη διεύρυνση των οικονομικών ορίων των προγραμμάτων. Όπως επισήμανε, από το πρώτο πρόγραμμα έως τον σχεδιασμό του τρίτου, το ανώτατο όριο αξίας της κατοικίας αυξήθηκε κατά 50%, από τις 200.000 στις 300.000 ευρώ. Αντίστοιχα, το μέγιστο ύψος του δανείου αυξήθηκε από τις 150.000 στις 230.000 ευρώ.
Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά είναι τα στοιχεία που παρουσίασε ο Δημήτρης Μπινιάρης, μέλος της διοίκησης της Ομοσπονδίας. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, κατοικίες που προηγουμένως πωλούνταν έναντι 150.000 έως 170.000 ευρώ έφτασαν να διατίθενται σε τιμές από 180.000 έως 200.000 ευρώ. Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με την εκτίμησή του, περιόρισε το πραγματικό όφελος για τους αγοραστές που εντάχθηκαν στα προγράμματα επιδότησης.
Από την πλευρά του, ο Κώστας Γεωργάκος, συνιδρυτής μεσιτικού γραφείου, υποστήριξε ότι οι τιμές των παλαιότερων κατοικιών που εντάχθηκαν στα προγράμματα αυξήθηκαν κατά περίπου 30%, έναντι μέσης ανόδου 5% στην υπόλοιπη αγορά. Οι εκτιμήσεις αυτές ενισχύουν τον προβληματισμό για το κατά πόσο οι κρατικές παρεμβάσεις μπορούν να βελτιώσουν την προσιτότητα της κατοικίας όταν δεν συνοδεύονται από μέτρα αύξησης της προσφοράς.
Αντιδράσεις για την αύξηση του φόρου μεταβίβασης
Παράλληλα, αντιδράσεις από παράγοντες της κτηματαγοράς έχει προκαλέσει και ο σχεδιασμός για την αύξηση του φόρου μεταβίβασης ακινήτων για αγοραστές εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, από 3% σε 15%. Η πρόταση έχει ανοίξει συζήτηση για τις πιθανές επιπτώσεις στις αγοραπωλησίες και στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων στην ελληνική αγορά ακινήτων.
Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας, Λευτέρης Ποταμιάνος, αμφισβήτησε την αποτελεσματικότητα του μέτρου, υποστηρίζοντας ότι οι συγκεκριμένοι επενδυτές δεν εμφανίζουν πλέον ιδιαίτερο ενδιαφέρον για κατοικίες αξίας έως 300.000 ευρώ. Η τοποθέτησή του αναδεικνύει τον προβληματισμό των επαγγελματιών του κλάδου σχετικά με την επίδραση των φορολογικών επιβαρύνσεων στη ζήτηση και στις συναλλαγές.
Οι εκπρόσωποι της αγοράς επισημαίνουν ότι η διεύρυνση της διαθεσιμότητας προσιτών κατοικιών αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης. Όπως υποστηρίζουν, όταν η κρατική στήριξη ενισχύει τη ζήτηση χωρίς να αυξάνει παράλληλα τον αριθμό των διαθέσιμων ακινήτων, υπάρχει κίνδυνος μέρος της επιδότησης να ενσωματώνεται τελικά στις τιμές πώλησης.
