Στεγαστική κρίση: 16 χρόνια ακαθάριστων μισθών για ένα σπίτι 70 τ.μ. στην Αθήνα…
Η ελληνική πρωτεύουσα παραμένει μία από τις πιο απρόσιτες αγορές κατοικίας στην Ευρώπη, καθώς οι τιμές των ακινήτων αυξάνονται ταχύτερα από τα εισοδήματα και η ιδιοκατοίκηση απομακρύνεται από τις δυνατότητες των εργαζομένων.
Η απόκτηση κατοικίας στην Αθήνα μετατρέπεται σε ολοένα δυσκολότερη υπόθεση για τα νοικοκυριά, καθώς η άνοδος των τιμών των ακινήτων δεν συμβαδίζει με την αύξηση των εισοδημάτων. Η στεγαστική κρίση εντείνεται, με τους εργαζομένους που αμείβονται με μέσους μισθούς να αντιμετωπίζουν αυξανόμενα εμπόδια στην προσπάθειά τους να αποκτήσουν ιδιόκτητη κατοικία.
Σύμφωνα με την έρευνα της Deloitte Property Index για την ευρωπαϊκή αγορά ακινήτων, απαιτούνται πλέον 16 χρόνια ακαθάριστων ετήσιων μισθών για την αγορά ενός νεόδμητου διαμερίσματος 70 τετραγωνικών μέτρων στην Αθήνα. Η αναλογία αυτή κατατάσσει την ελληνική πρωτεύουσα στην τρίτη θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών πόλεων με το μεγαλύτερο κόστος κατοικίας σε σχέση με τα εισοδήματα των κατοίκων τους.
Η μέση τιμή των νεόδμητων κατοικιών στην Αθήνα διαμορφώνεται στα 4.360 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, γεγονός που ανεβάζει το κόστος ενός διαμερίσματος 70 τ.μ. περίπου στα 305.200 ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται τα πρόσθετα έξοδα αγοράς. Τα στοιχεία παρουσιάστηκαν στο συνέδριο Prodexpo 2026 από τον Χρήστο Κοσμά, Partner και Real Estate Leader της Deloitte. Σε σύγκριση με την προηγούμενη έρευνα, η οποία κατέτασσε την Αθήνα στη δεύτερη θέση, ο απαιτούμενος χρόνος μισθών αυξήθηκε από τα 15,3 στα 16 χρόνια.
Οι τιμές των κατοικιών αυξάνονται ταχύτερα από τα εισοδήματα
Η απόκλιση ανάμεσα στις τιμές των ακινήτων και στην αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών αποτυπώνεται και στα στοιχεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Από το χαμηλότερο σημείο που καταγράφηκε κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, οι τιμές των κατοικιών στην Ελλάδα έχουν αυξηθεί περίπου κατά 85%, ενώ το διαθέσιμο κατά κεφαλήν εισόδημα έχει ενισχυθεί κατά περίπου 47%. Η διαφορά αυτή καθιστά δυσκολότερη την αποταμίευση των απαραίτητων χρημάτων για την αγορά κατοικίας, ιδιαίτερα για τους νέους και τα νοικοκυριά που δεν διαθέτουν ήδη ακίνητη περιουσία.
Η αναφορά σε 16 χρόνια μισθών δεν σημαίνει ότι ένας εργαζόμενος μπορεί να αγοράσει σπίτι έπειτα από αυτό το διάστημα αποταμίευσης. Ο σχετικός δείκτης υπολογίζεται με βάση τις ακαθάριστες ετήσιες αποδοχές και δεν συνυπολογίζει τα καθημερινά έξοδα διαβίωσης, τη φορολογία, το ενοίκιο και τις υπόλοιπες οικονομικές υποχρεώσεις. Στην πράξη, η συγκέντρωση του απαιτούμενου κεφαλαίου είναι πολύ δυσκολότερη, ενώ για όσους χρειάζονται στεγαστικό δάνειο προστίθενται οι όροι χρηματοδότησης και το κόστος εξυπηρέτησής του.
Το αυξημένο κόστος κατασκευής πιέζει τις τιμές
Σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των τιμών των νεόδμητων κατοικιών διαδραματίζει το κόστος κατασκευής, το οποίο έχει αυξηθεί περίπου κατά 50% σε σχέση με την περίοδο πριν από την πανδημία, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο συνέδριο Prodexpo. Το καθαρό κόστος κατασκευής υπολογίζεται μεταξύ 2.000 και 2.500 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, χωρίς να περιλαμβάνονται όλες οι υπόλοιπες επιβαρύνσεις.
Η αξία της γης, οι χρηματοδοτικοί τόκοι, οι αδειοδοτικές δαπάνες και το επιχειρηματικό κόστος προστίθενται στον συνολικό προϋπολογισμό ενός νέου έργου, ανεβάζοντας τις τελικές τιμές πώλησης πάνω από τα 4.000 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Την ίδια στιγμή, η περιορισμένη δυνατότητα πολλών νοικοκυριών να ανταποκριθούν σε αυτές τις τιμές διευρύνει την απόσταση ανάμεσα στην προσφορά νέων κατοικιών και στην πραγματική αγοραστική τους δύναμη.
