Τι αλλάζει στους φορολογικούς ελέγχους καταθέσεων: Η νέα απόφαση του ΣτΕ και το βάρος απόδειξης για Εφορία και φορολογούμενους
Οι τραπεζικές πιστώσεις ως έμμεσες αποδείξεις αδήλωτου εισοδήματος και οι νέοι κανόνες τεκμηρίωσης για τις «διαδρομές του χρήματος»
Η απόφαση 484/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας δημιουργεί νέα νομολογία για τους φορολογικούς ελέγχους που αφορούν τραπεζικούς λογαριασμούς. Το ΣτΕ επιβεβαιώνει ότι η Εφορία μπορεί να αξιοποιεί τις κινήσεις των καταθέσεων ως έμμεσες αποδείξεις ύπαρξης αδήλωτου εισοδήματος, όταν τα ποσά δεν δικαιολογούνται από τα δηλωθέντα εισοδήματα ή από άλλη νόμιμη και τεκμηριωμένη πηγή. Η απόφαση ενισχύει το πλαίσιο των έμμεσων τεχνικών ελέγχου, δίνοντας μεγαλύτερη βαρύτητα στα τραπεζικά δεδομένα ως εργαλείο προσδιορισμού φορολογητέας ύλης.
Παράλληλα, το ΣτΕ θέτει μια κρίσιμη προϋπόθεση: η φορολογική διοίκηση οφείλει να αποδεικνύει με συγκεκριμένα στοιχεία το ακριβές φορολογικό έτος στο οποίο προέκυψε η περιουσιακή προσαύξηση. Δεν αρκεί η διαπίστωση «ανεξήγητων πιστώσεων». Η Εφορία πρέπει να τεκμηριώνει πότε ακριβώς η πίστωση συνιστά φορολογητέο εισόδημα, καθώς από αυτό εξαρτάται η νομιμότητα του καταλογισμού και η ορθή επιβολή φόρου.
Το δικαστήριο ξεκαθαρίζει επίσης ότι ο φορολογούμενος δεν απαλλάσσεται από το βάρος απόδειξης. Η γενική επίκληση «είχα αποταμιεύσεις» δεν θεωρείται επαρκής. Απαιτείται συγκεκριμένη τεκμηρίωση ότι τα κατατεθειμένα ποσά προέρχονται πράγματι από παλαιότερα διαθέσιμα κεφάλαια, τα οποία έχουν φορολογηθεί ή απαλλαγεί νόμιμα. Ο φορολογούμενος πρέπει να αποδείξει τη διαδρομή του χρήματος, δηλαδή ότι τα μετρητά που κατατέθηκαν είναι τα ίδια με εκείνα που είχαν δηλωθεί στο παρελθόν.
Η απόφαση ουσιαστικά μοιράζει το βάρος απόδειξης και στις δύο πλευρές. Η Εφορία πρέπει να τεκμηριώνει ότι οι πιστώσεις δεν είναι νόμιμες, ενώ ο κάτοχος του λογαριασμού οφείλει να αποδεικνύει ότι τα ποσά έχουν αποκτηθεί και φορολογηθεί νόμιμα. Το πλαίσιο αυτό ενισχύει την ακρίβεια των ελέγχων και περιορίζει την αυθαίρετη μεταφορά ευθύνης αποκλειστικά στον φορολογούμενο.
Η νέα νομολογία αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά τις μελλοντικές υποθέσεις ελέγχων καταθέσεων, καθώς καθιστά σαφές ότι οι τραπεζικές κινήσεις αποτελούν ισχυρό αποδεικτικό υλικό, αλλά απαιτούν λεπτομερή τεκμηρίωση τόσο από τις φορολογικές αρχές όσο και από τους πολίτες.
