Ψηφιακό ευρώ: Ούτε η εφορία θα βλέπει τις συναλλαγές – Τι προβλέπει το σχέδιο της ΕΚΤ
Πώς θα λειτουργεί το νέο ψηφιακό νόμισμα, γιατί δεν θα έχει πρόσβαση η εφορία και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής
Το ψηφιακό ευρώ μπαίνει στην τελική ευθεία, με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να προχωρά σε ένα μοντέλο πληρωμών που θα λειτουργεί όπως τα μετρητά, διασφαλίζοντας πλήρη ανωνυμία στις συναλλαγές. Σύμφωνα με την έκθεση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα, το νέο ψηφιακό νόμισμα θα επιτρέπει ακόμη και offline πληρωμές, χωρίς πρόσβαση τρίτων στα δεδομένα των χρηστών. Η προοπτική αυτή έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στις τράπεζες, που βλέπουν απώλειες προμηθειών και ενίσχυση του ανταγωνισμού.
Κάθε πολίτης θα μπορεί να ανοίξει λογαριασμό ψηφιακού ευρώ αποκλειστικά στην Τράπεζα της Ελλάδος, με ανώτατο όριο τα 3.000 ευρώ. Το ποσό αυτό θα λειτουργεί σαν μετρητά: αν κάποιος δαπανήσει μέρος του, θα μπορεί να το αναπληρώσει μέχρι το όριο. Ο λογαριασμός δεν θα έχει κόστος, δεν θα τοκίζεται και δεν θα επιβαρύνεται με προμήθειες, ενώ η τροφοδότησή του θα γίνεται μέσω ιδιωτικών providers που θα επιλεγούν με διαγωνισμούς.
Οι συναλλαγές θα εκτελούνται άμεσα, χωρίς χρεώσεις και χωρίς να καταγράφονται από κανέναν φορέα. Ούτε η Τράπεζα της Ελλάδος, ούτε οι providers, ούτε η ΑΑΔΕ θα έχουν πρόσβαση στα στοιχεία των πληρωμών. Η δυνατότητα offline χρήσης ενισχύει ακόμη περισσότερο τον βαθμό απορρήτου, καθιστώντας το ψηφιακό ευρώ μια μέθοδο πληρωμής που προσομοιάζει πλήρως στα φυσικά μετρητά.
Το σχέδιο προβλέπει τρία βασικά στάδια μέχρι την πλήρη εφαρμογή. Εφόσον η νομοθεσία εγκριθεί έως το τέλος του 2026, θα ακολουθήσει πιλοτική άσκηση διάρκειας ενός έτους από το 2027 έως το 2028, με συμμετοχή επιλεγμένων παρόχων πληρωμών. Η τελική απόφαση για την κυκλοφορία του ψηφιακού ευρώ αναμένεται από το 2029 και μετά, ανάλογα με την ετοιμότητα του συστήματος και το θεσμικό πλαίσιο.
Η ΕΚΤ επιδιώκει ένα μέσο πληρωμής προσβάσιμο σε όλους τους πολίτες της ευρωζώνης, με καθολική αποδοχή και υψηλά πρότυπα ασφάλειας. Το ψηφιακό ευρώ φιλοδοξεί να ενισχύσει τον ανταγωνισμό, να μειώσει την εξάρτηση από μη ευρωπαϊκούς παρόχους και να στηρίξει την καινοτομία στον χώρο των πληρωμών. Παράλληλα, θεωρείται κρίσιμο εργαλείο για τη νομισματική κυριαρχία της Ευρώπης και τη συμμετοχή όλων στην ψηφιακή οικονομία.