Ισπανία: Γενική απεργία για τα ενοίκια-φωτιά – 453 ευρώ για ένα δωμάτιο μόλις 5 τ.μ.
Χιλιάδες εργαζόμενοι και ενοικιαστές βγήκαν στους δρόμους, διαμαρτυρόμενοι για τη στεγαστική κρίση και την εκτόξευση του κόστους διαβίωσης. Οδοφράγματα, συγκρούσεις με την αστυνομία και συλλήψεις σε Μαδρίτη και Βαρκελώνη.
Σε γενική απεργία, για πρώτη φορά έπειτα από 14 χρόνια, προχώρησε η Ισπανία στις 11 Νοεμβρίου, με εκατομμύρια εργαζομένους να συμμετέχουν στις κινητοποιήσεις κατά της στεγαστικής κρίσης και της συνεχούς αύξησης του κόστους διαβίωσης. Στο επίκεντρο της 24ωρης πανεθνικής απεργίας βρέθηκαν οι υπέρογκες τιμές των ενοικίων, οι δυσκολίες πρόσβασης σε προσιτή κατοικία και η οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα οι νεότερες ηλικίες.
Η κινητοποίηση, με σύνθημα «Μισθοί, στέγαση, τιμές», υποστηρίχθηκε από τα μεγαλύτερα εργατικά συνδικάτα της χώρας και τις ενώσεις ενοικιαστών. Οι επιπτώσεις ήταν αισθητές σε αρκετούς κλάδους της οικονομίας, με τα συνδικάτα να αναφέρουν συμμετοχή που έφτασε το 90% στην αυτοκινητοβιομηχανία και στα λιμάνια, ενώ σημαντικές διακοπές λειτουργίας καταγράφηκαν και σε σχολεία, πανεπιστήμια και υπηρεσίες καθαριότητας.
Στη Βαρκελώνη, διαδηλωτές προχώρησαν σε αποκλεισμούς δρόμων, χρησιμοποιώντας ακόμη και φλεγόμενα ελαστικά, ενώ οι δημόσιες συγκοινωνίες αντιμετώπισαν σοβαρά προβλήματα. Στη Μαδρίτη σημειώθηκαν εντάσεις μεταξύ απεργών και αστυνομικών κοντά στην κεντρική χονδρεμπορική αγορά, με διαδηλωτές να τοποθετούν μεγάλους κάδους ανακύκλωσης στο οδόστρωμα, εμποδίζοντας την κυκλοφορία. Μέχρι το μεσημέρι είχαν ανακοινωθεί 27 συλλήψεις για επεισόδια σε διάφορες περιοχές της χώρας, ενώ μεταγενέστερες αναφορές έκαναν λόγο για περαιτέρω συλλήψεις και συγκρούσεις.
Η στεγαστική κρίση αποτελεί βασική αιτία της κοινωνικής δυσαρέσκειας, καθώς μέσα σε μία δεκαετία τα ενοίκια στην Ισπανία έχουν αυξηθεί κατά 80%, ενώ οι τιμές αγοράς κατοικιών έχουν ενισχυθεί κατά 63%. Η αυξανόμενη αξιοποίηση ακινήτων για τουριστικές και βραχυχρόνιες μισθώσεις, καθώς και για επενδυτικούς σκοπούς, περιορίζει τη διαθεσιμότητα κατοικιών για μόνιμη εγκατάσταση. Ιδιαίτερα δύσκολη είναι η κατάσταση για τους νέους, οι οποίοι συχνά αναγκάζονται να παραμένουν στο πατρικό τους ή να συγκατοικούν σε εξαιρετικά μικρούς χώρους, διαθέτοντας μεγάλο μέρος του εισοδήματός τους για το ενοίκιο.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του 24χρονου Αρτούρο Λεόν στη Βαρκελώνη, ο οποίος πληρώνει περίπου 453 ευρώ τον μήνα για ένα δωμάτιο μόλις 5,2 τετραγωνικών μέτρων. Μοιράζεται το διαμέρισμα με άλλα τέσσερα άτομα, χωρίς να διαθέτει μισθωτήριο συμβόλαιο, ενώ καταγγέλλει ότι ο ιδιοκτήτης αρνείται να αποκαταστήσει τις φθορές του ακινήτου και απειλεί με νέα αύξηση του ενοικίου. Αντίστοιχα, ο 24χρονος αναλυτής δεδομένων Χάρις Τζαβέντ Σαρίφ εξακολουθεί να ζει με την οικογένειά του σε διαμέρισμα 44 τετραγωνικών μέτρων, παρά το γεγονός ότι εργάζεται και έχει μηνιαίο καθαρό εισόδημα περίπου 1.700 ευρώ.
Η δυσαρέσκεια εντάθηκε μετά την έξωση της 87χρονης Μαρίκαρμεν Αμπασκάλ από το σπίτι όπου κατοικούσε για περισσότερα από 70 χρόνια. Η υπόθεση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις σε ολόκληρη τη χώρα και αποτέλεσε αφορμή για νέες διαδηλώσεις και κατασκηνώσεις διαμαρτυρίας. Παράλληλα, στη Γρανάδα, η τοπική Ένωση Ενοικιαστών ανέλαβε συμβολική δράση κατά των βραχυχρόνιων μισθώσεων, προκαλώντας ζημιές σε περίπου 300 κουτιά φύλαξης κλειδιών που χρησιμοποιούνται σε τουριστικά καταλύματα.
Οι οργανώσεις ενοικιαστών και τα εργατικά συνδικάτα ζητούν αυστηρότερη κρατική παρέμβαση στην αγορά ακινήτων, με βασικές διεκδικήσεις την προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών από τις εξώσεις, το πάγωμα των ενοικίων και τον περιορισμό των βραχυχρόνιων μισθώσεων. Ζητούν επίσης περισσότερες κατοικίες κοινωνικής στέγασης και ισχυρότερες εγγυήσεις για τους μισθωτές, καθώς η δυνατότητα εξασφάλισης αξιοπρεπούς κατοικίας μετατρέπεται σε ολοένα δυσκολότερη υπόθεση για μεγάλο μέρος του πληθυσμού.
Η γενική απεργία πραγματοποιήθηκε σε ιδιαίτερα κρίσιμη πολιτική συγκυρία, καθώς η Ισπανία οδηγείται σε πρόωρες βουλευτικές εκλογές στις 29 Νοεμβρίου. Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ προκήρυξε τις εκλογές μετά την απόρριψη από τα κόμματα της δεξιάς έκτακτων νομοθετικών μέτρων για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης. Την ίδια ώρα, οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν πιθανότητα σχηματισμού κυβέρνησης συνεργασίας μεταξύ του Λαϊκού Κόμματος και του ακροδεξιού Vox, ενώ η στεγαστική πολιτική και το αυξημένο κόστος διαβίωσης βρίσκονται στο επίκεντρο της προεκλογικής αντιπαράθεσης.
Η κινητοποίηση προκάλεσε έντονες πολιτικές αντιδράσεις, με στελέχη της δεξιάς να κατηγορούν τα συνδικάτα ότι επιχειρούν να ενισχύσουν την κυβέρνηση Σάντσεθ. Η επικεφαλής της περιφερειακής κυβέρνησης της Μαδρίτης, Ισαμπέλ Ντίαθ Αγιούσο, επέκρινε την απεργία για τα προβλήματα που προκάλεσε στην καθημερινότητα των πολιτών, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση που διαμορφώθηκε στην πρωτεύουσα χαοτική. Από την πλευρά τους, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις υπογραμμίζουν ότι η στεγαστική κρίση αφορά πλέον ευρύτατα κοινωνικά στρώματα και συνδέεται άμεσα με τις συνθήκες εργασίας, τους μισθούς και την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
