Γιατί Αυξήθηκαν τα Χρέη στον ΕΦΚΑ μετά την Πανδημία: Η Αόρατη Βόμβα των Προσαυξήσεων
Η πανδημία άφησε πίσω της ένα σύνθετο οικονομικό τοπίο, με τις επιπτώσεις να γίνονται αισθητές ακόμα και σήμερα. Ένας από τους πιο ανησυχητικούς δείκτες είναι η εκρηκτική αύξηση των χρεών προς τον ΕΦΚΑ, που στο β’ τρίμηνο του 2025 έφτασαν τα 50,2 δισ. ευρώ. Πίσω από αυτόν τον αριθμό κρύβεται ένα σύστημα προσαυξήσεων που λειτουργεί σχεδόν αυτόνομα, επιβαρύνοντας παλιές οφειλές με γεωμετρική πρόοδο.
Η μηχανική της αύξησης: Προσαυξήσεις χωρίς όριο
Αν και οι νέες οφειλές ήταν λιγότερες από προηγούμενα τρίμηνα, το συνολικό χρέος αυξήθηκε κατά 562 εκατ. ευρώ. Το 84% αυτής της αύξησης προέρχεται από τόκους προσαύξησης που επιβάλλονται αυτόματα κάθε μήνα στις παλιές οφειλές, με επιτόκιο 0,72%. Το παλιό σύστημα (προ του 2012) περιόριζε τις προσαυξήσεις στο 100% της αρχικής οφειλής, αλλά το νέο μοντέλο δεν έχει τέτοιο «ταβάνι».
Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και αν ένας οφειλέτης δεν δημιουργεί νέα χρέη, το παλιό του χρέος συνεχίζει να αυξάνεται, δημιουργώντας μια στρέβλωση που οδηγεί σε αδιέξοδο.
Ποιοι χρωστούν και από πότε
Από την ανάλυση των στοιχείων του ΚΕΑΟ προκύπτει ότι:
- Το 63,91% των χρεών (32,14 δισ. ευρώ) αφορά οφειλές που δημιουργήθηκαν πριν το 2009.
- Το 36,09% (18,1 δισ. ευρώ) αφορά χρέη από το 2010 και μετά.
- Το 2017 και 2018 σημειώθηκε έκρηξη νέων οφειλετών, με 313.050 και 88.873 αντίστοιχα.
- Μετά την πανδημία, ο αριθμός των νέων οφειλετών αυξάνεται ξανά: 106.357 το 2023, 118.145 το 2024 και 55.021 στο πρώτο εξάμηνο του 2025.
Ρυθμίσεις και εισπράξεις: Μικρή ανάσα, μεγάλα προβλήματα
Το ΚΕΑΟ εισέπραξε 453,4 εκατ. ευρώ το β’ τρίμηνο του 2025, κυρίως από δόσεις ρυθμίσεων και ειδοποιητήρια. Ωστόσο:
- Οι ενεργές ρυθμίσεις μειώθηκαν σε 310.626 από 318.662.
- Το ρυθμισμένο ποσό φτάνει τα 4,9 δισ. ευρώ.
- 782.892 οφειλέτες έχουν εξοφλήσει πλήρως τις οφειλές τους.
- 1,2 εκατ. οφειλέτες εγκατέλειψαν τις ρυθμίσεις, με χρέη 29 δισ. ευρώ.
- Οι διαθέσιμες ρυθμίσεις (12–24 δόσεις ή έως 48 με έλεγχο) δεν επαρκούν για να προσελκύσουν νέους οφειλέτες, ενώ η ρύθμιση των 120 δόσεων του 2019 παραμένει η πιο αποτελεσματική.
Χρέη ανεπίδεκτα είσπραξης
Από το σύνολο των 50,2 δισ. ευρώ, τα 10,26 δισ. ευρώ θεωρούνται ανεπίδεκτα είσπραξης. Αφορούν:
- Πτωχευμένους εργοδότες.
- Επιχειρήσεις σε εκκαθάριση.
- Ασφαλισμένους που έχουν αποβιώσει.
- Οφειλές χωρίς υποβολή ΑΠΔ.
Μαζική αποστολή ειδοποιητηρίων
Το ΚΕΑΟ έστειλε 170.820 ειδοποιητήρια το β’ τρίμηνο του 2025, από μόλις 41.949 το προηγούμενο τρίμηνο. Στόχος είναι η άμεση κινητοποίηση των οφειλετών πριν οι οφειλές τους διογκωθούν.
