Φορολογία τόκων: Τι αλλάζει για καταθέσεις, δάνεια και επενδυτικούς τίτλους
Ο νέος οδηγός της ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει συντελεστές, εξαιρέσεις και ειδικές περιπτώσεις
Η ΑΑΔΕ δημοσίευσε έναν αναλυτικό οδηγό για τη φορολόγηση των τόκων, δίνοντας σαφείς απαντήσεις σε ερωτήματα που απασχολούν ιδιώτες και επιχειρήσεις. Ο οδηγός περιγράφει πότε επιβάλλεται παρακράτηση φόρου, πότε η φορολογική υποχρέωση εξαντλείται με αυτήν και ποιες κατηγορίες εισοδημάτων απαλλάσσονται πλήρως. Παράλληλα, περιλαμβάνει ειδικές προβλέψεις για εισοδήματα από το εξωτερικό, εταιρικά ομόλογα, τίτλους του Δημοσίου και χρηματοοικονομικά προϊόντα.
Ο γενικός κανόνας προβλέπει παρακράτηση φόρου 15% στους τόκους από καταθέσεις και χρηματοοικονομικές απαιτήσεις. Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικές διαφοροποιήσεις. Για παράδειγμα, οι τόκοι από εταιρικά ομόλογα φυσικών προσώπων με φορολογική κατοικία στην Ελλάδα φορολογούνται με συντελεστή 5%, ενώ σε άλλες περιπτώσεις ισχύουν πλήρεις απαλλαγές. Η παρακράτηση αποτελεί τελική φορολογική επιβάρυνση για φυσικά πρόσωπα και για αλλοδαπά νομικά πρόσωπα χωρίς μόνιμη εγκατάσταση στη χώρα.
Για επιχειρήσεις και νομικές οντότητες με φορολογική κατοικία στην Ελλάδα, η παρακράτηση δεν εξαντλεί τη φορολογική υποχρέωση. Οι τόκοι ενσωματώνονται στα συνολικά έσοδα και φορολογούνται ως εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα. Ειδικές εξαιρέσεις ισχύουν για συναλλαγές μεταξύ συνδεδεμένων επιχειρήσεων, όπου υπό προϋποθέσεις δεν πραγματοποιείται παρακράτηση φόρου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η μεταχείριση των τόκων υπερημερίας. Παρότι υπόκεινται στον γενικό συντελεστή 15%, τα πιστωτικά ιδρύματα εξαιρούνται πλήρως όταν οι τόκοι προέρχονται από συνήθη τραπεζική δραστηριότητα, όπως δάνεια, διατραπεζικές καταθέσεις ή χορηγήσεις πιστώσεων. Η εξαίρεση ισχύει ανεξάρτητα από την έδρα της τράπεζας.
Σημαντικές διευκρινίσεις δίνονται και για καταθέσεις στο εξωτερικό. Όταν οι τόκοι δεν εισάγονται στην Ελλάδα, δεν επιβάλλεται παρακράτηση φόρου κατά την καταβολή τους. Τα ποσά δηλώνονται ως εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα και φορολογούνται αναλόγως, με δυνατότητα συμψηφισμού του φόρου που έχει πληρωθεί στο εξωτερικό, ώστε να αποφεύγεται η διπλή φορολόγηση.
Απαλλαγές προβλέπονται για συγκεκριμένες κατηγορίες ομολογιακών τίτλων. Οι τόκοι εταιρικών ομολόγων εισηγμένων σε οργανωμένες αγορές της Ε.Ε. ή αναγνωρισμένες αγορές εκτός Ε.Ε. δεν υπόκεινται σε παρακράτηση όταν οι δικαιούχοι είναι αλλοδαπά νομικά πρόσωπα χωρίς μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα. Αντίστοιχα, αφορολόγητοι παραμένουν οι τόκοι από ομόλογα του ΕΤΧΣ και από έντοκα γραμμάτια του ελληνικού Δημοσίου που εκδίδονται ή λήγουν μετά τις 29 Ιουλίου 2023.
Τέλος, απαλλαγή προβλέπεται για τόκους που προκύπτουν από προϊόντα δανεισμού τίτλων στην αγορά παραγώγων του Χρηματιστηρίου Αθηνών, όταν δικαιούχοι είναι νομικά πρόσωπα που υπάγονται στις σχετικές διατάξεις του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος.
