Ενοίκια στα ύψη: Τα νοικοκυριά «πνίγονται» καθώς το κόστος στέγασης φτάνει έως και το 90% του μισθού

Η Αθήνα ανάμεσα στις λιγότερο προσιτές πρωτεύουσες της Ε.Ε. – Τα στοιχεία του ΚΕΦΙΜ αποκαλύπτουν τη σκληρή πραγματικότητα της στεγαστικής κρίσης

Η Ελλάδα καταγράφει μία από τις πιο έντονες στεγαστικές πιέσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με τα ενοίκια να αυξάνονται πολύ ταχύτερα από τα εισοδήματα και να απορροφούν δυσανάλογα μεγάλο μέρος του μισθού. Σύμφωνα με τη μελέτη του ΚΕΦΙΜ, που βασίζεται σε στοιχεία Eurostat και Τράπεζας της Ελλάδος, τα ενοίκια στη χώρα αυξήθηκαν κατά 10,1% το 2025, επίδοση που την κατατάσσει δεύτερη στην Ε.Ε., πίσω μόνο από την Κροατία. Η τάση αυτή επιβεβαιώνει τη συνεχιζόμενη επιδείνωση της στεγαστικής κρίσης.

Η εικόνα στην Αθήνα είναι ακόμη πιο ασφυκτική. Το μέσο ενοίκιο για διαμέρισμα ενός υπνοδωματίου αντιστοιχεί πλέον στο 70,2% του μέσου μηνιαίου μισθού, όταν ο μέσος όρος στις πρωτεύουσες της Ε.Ε. βρίσκεται στο 33,8%. Για κατοικία δύο υπνοδωματίων, το ποσοστό εκτοξεύεται στο 93,6%, σχεδόν διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Με δεδομένο ότι ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης ανέρχεται στα 1.500 ευρώ, η ενοικίαση ενός τυπικού οικογενειακού διαμερίσματος απορροφά σχεδόν ολόκληρο το εισόδημα ενός εργαζομένου.

Η μελέτη αποδίδει την εκρηκτική άνοδο των ενοικίων σε συνδυασμό παραγόντων: την αύξηση της ζήτησης λόγω τουρισμού και βραχυχρόνιων μισθώσεων, την περιορισμένη οικοδομική δραστηριότητα της προηγούμενης δεκαετίας, την εισροή ξένων επενδυτών μέσω Golden Visa, αλλά και τον μεγάλο αριθμό κλειστών διαμερισμάτων που παραμένουν εκτός αγοράς. Η συνολική ανάκαμψη της οικονομίας ενίσχυσε περαιτέρω τη ζήτηση, χωρίς όμως να αυξηθεί αντίστοιχα η προσφορά.

Η ιστορική πορεία των ενοικίων αποτυπώνει τις έντονες διακυμάνσεις της τελευταίας 25ετίας. Μετά την άνοδο 53% την περίοδο 2000–2011, ακολούθησε πτώση 26% στα χρόνια της κρίσης. Από το 2022 και μετά, η αγορά έχει εισέλθει σε νέα φάση απότομης ανόδου, με τα ενοίκια να πλησιάζουν ξανά τα προ κρίσης επίπεδα. Ωστόσο, η σημαντική μείωση των εισοδημάτων σε σχέση με τη δεκαετία του 2000 καθιστά σήμερα τη στέγαση πολύ πιο δυσβάσταχτη για τα νοικοκυριά.

Ο πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ, Νίκος Ρώμπαπας, επισημαίνει ότι η στεγαστική κρίση δεν είναι απλώς οικονομικό ζήτημα, αλλά πλήττει την καθημερινότητα, τις προοπτικές και την ποιότητα ζωής χιλιάδων πολιτών. Τονίζει ότι απαιτούνται πολιτικές ενίσχυσης της προσφοράς κατοικιών, περιορισμού των στρεβλώσεων της αγοράς και στοχευμένης στήριξης των ευάλωτων νοικοκυριών.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι, παρότι η Ελλάδα δεν έχει τα ακριβότερα ενοίκια σε απόλυτες τιμές, βρίσκεται πλέον ανάμεσα στις πιο επιβαρυμένες χώρες της Ευρώπης ως προς τη σχέση ενοικίου–εισοδήματος. Η Αθήνα εξελίσσεται σε μία από τις λιγότερο προσιτές πρωτεύουσες για τους μόνιμους κατοίκους της, αναδεικνύοντας την ανάγκη για άμεσες και ουσιαστικές παρεμβάσεις.