Δήμοι και ΔΕΥΑ σε συναγερμό: Αντιδράσεις για το νέο μοντέλο διαχείρισης του νερού
Ανησυχίες για απώλεια αυτονομίας, αυξημένο κόστος και διοικητικές δυσκολίες στη μετάβαση
Το σχέδιο της κυβέρνησης για τη συγκέντρωση της διαχείρισης των υδάτων υπό την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στους δήμους και τις δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης και αποχέτευσης. Οι φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης εκφράζουν φόβους ότι η μεταρρύθμιση θα περιορίσει την αυτονομία τους και θα οδηγήσει σε ένα πιο συγκεντρωτικό μοντέλο, απομακρύνοντας τη λήψη αποφάσεων από τις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε περιοχής. Οι ΔΕΥΑ, που επί δεκαετίες διαχειρίζονται τις τοπικές υποδομές, θεωρούν ότι η κεντρική εποπτεία μπορεί να δυσκολέψει την άμεση αντιμετώπιση προβλημάτων σε επίπεδο δήμου.
Παράλληλα, δεν λείπουν οι ανησυχίες για το ενδεχόμενο αύξησης του κόστους για τους καταναλωτές. Αν και η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι στόχος είναι η βελτίωση των υπηρεσιών και η μείωση των απωλειών στα δίκτυα, δεν έχουν αποσαφηνιστεί οι οικονομικές επιπτώσεις της μεταρρύθμισης ούτε ο τρόπος χρηματοδότησης των μεγάλων επενδύσεων που απαιτούνται. Η αβεβαιότητα αυτή εντείνει τον προβληματισμό των δήμων, που φοβούνται ότι η συγκεντροποίηση μπορεί να μεταφερθεί τελικά στους λογαριασμούς των πολιτών.
Σημαντικό μέρος των αντιδράσεων αφορά και την αποτελεσματικότητα του νέου μοντέλου. Η ανάληψη της διαχείρισης δεκάδων φορέων από δύο μεγάλες εταιρείες θεωρείται μια σύνθετη διαδικασία, με ειδικούς να προειδοποιούν για πιθανές διοικητικές δυσκολίες και καθυστερήσεις κατά τη μεταβατική περίοδο. Η ενοποίηση διαφορετικών δικτύων, υποδομών και συστημάτων απαιτεί συντονισμό και επαρκή στελέχωση, στοιχεία που δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί.
Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο λόγω του περιορισμένου δημοσιονομικού περιβάλλοντος. Τα διαθέσιμα κονδύλια για έργα νερού αναμένεται να μειωθούν τα επόμενα χρόνια, καθώς τα έσοδα από τις δημοπρασίες δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα υποχωρούν. Αυτό δημιουργεί ερωτήματα για το κατά πόσο μπορούν να υλοποιηθούν οι αναγκαίες επενδύσεις στα δίκτυα, ειδικά σε περιοχές όπου οι απώλειες νερού ξεπερνούν το 50%.
Την ίδια στιγμή, ειδικοί επισημαίνουν ότι η μεταρρύθμιση δεν αντιμετωπίζει άμεσα τα βαθύτερα προβλήματα που σχετίζονται με τη λειψυδρία, την κλιματική αλλαγή και την παλαιότητα των δικτύων. Η διοικητική αναδιάρθρωση, όπως τονίζουν, δεν αρκεί χωρίς ένα μακροπρόθεσμο και επαρκώς χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των υποδομών.
