ΗΠΑ: Έλλειμμα 2 τρισ. δολαρίων και ομόλογα πάνω από 5% πιέζουν την αμερικανική οικονομία
Το δημόσιο χρέος ξεπερνά τα 40 τρισ. δολάρια, ενώ η άνοδος των αποδόσεων αυξάνει το κόστος δανεισμού για κράτος, επιχειρήσεις και νοικοκυριά – Οι πιέσεις στα στεγαστικά δάνεια και οι προειδοποιήσεις για τη δημοσιονομική πορεία.
Έναν δύσκολο συνδυασμό δημοσιονομικών ελλειμμάτων, υψηλού δημόσιου χρέους και αυξανόμενου κόστους δανεισμού αντιμετωπίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων κινούνται πάνω από το 5%. Το ομοσπονδιακό έλλειμμα για το οικονομικό έτος 2026 εκτιμάται ότι θα πλησιάσει τα 2 τρισ. δολάρια, εντείνοντας τις ανησυχίες για τη δυνατότητα της αμερικανικής οικονομίας να διατηρήσει τη δημοσιονομική της ισορροπία. Όπως επισημαίνει ανάλυση του CNBC, η κατάσταση δημιουργεί αυξανόμενες πιέσεις, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται ήδη σε κρίση χρέους.
Η απόδοση του δεκαετούς αμερικανικού κρατικού ομολόγου διαμορφώθηκε στο 5,19%, έχοντας αυξηθεί κατά 1,23 ποσοστιαίες μονάδες από τα τέλη Φεβρουαρίου. Η άνοδος αυτή αντανακλά τις ανησυχίες των επενδυτών για τον πληθωρισμό, τις αυξημένες χρηματοδοτικές ανάγκες της κυβέρνησης και τον όγκο των νέων ομολόγων που πρέπει να απορροφήσει η αγορά. Όσο υψηλότερη είναι η απόδοση που απαιτούν οι επενδυτές για να δανείσουν το αμερικανικό Δημόσιο, τόσο αυξάνεται το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους και αναχρηματοδότησης των υποχρεώσεων που λήγουν.
Πίεση στα στεγαστικά δάνεια και στην αγορά κατοικίας
Οι επιπτώσεις της ανόδου των αποδόσεων δεν περιορίζονται στα δημόσια οικονομικά. Το αυξημένο κόστος χρήματος μεταφέρεται και στην ιδιωτική οικονομία, επηρεάζοντας τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων, τα οποία προσεγγίζουν το 7,5%. Η εξέλιξη αυτή δυσκολεύει την αγορά κατοικίας, καθώς αυξάνει τις μηνιαίες δόσεις για τους υποψήφιους αγοραστές και περιορίζει την αγοραστική τους δύναμη.
Ενδεικτική είναι η υποχώρηση των εκκρεμών πωλήσεων κατοικιών κατά 4% τον Σεπτέμβριο, η μεγαλύτερη μηνιαία πτώση των τελευταίων τριών ετών. Η εξέλιξη αποτυπώνει τις πιέσεις που δέχεται η στεγαστική αγορά από τα υψηλά επιτόκια, σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος χρηματοδότησης παραμένει σημαντικό εμπόδιο για τα νοικοκυριά.
Πετρέλαιο, πληθωρισμός και αυξημένος δανεισμός
Στην άνοδο των αποδόσεων συμβάλλουν οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι αυξημένες τιμές του πετρελαίου, που ενισχύουν τους φόβους για νέες πληθωριστικές πιέσεις. Οι επενδυτές ανησυχούν ότι η άνοδος του ενεργειακού κόστους μπορεί να διατηρήσει τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα, περιορίζοντας τα περιθώρια για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής.
Την ίδια στιγμή, η αμερικανική κυβέρνηση εξακολουθεί να χρειάζεται μεγάλα ποσά για τη χρηματοδότηση των ελλειμμάτων της. Η συνεχής έκδοση κρατικών ομολόγων αυξάνει τον ανταγωνισμό για την προσέλκυση κεφαλαίων, καθώς οι δημόσιες ανάγκες χρηματοδότησης συνυπάρχουν με τις μεγάλες δανειακές απαιτήσεις του ιδιωτικού τομέα.
Ιδιαίτερη πίεση προέρχεται από τις τεχνολογικές επιχειρήσεις, οι οποίες αναζητούν εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια για επενδύσεις σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης. Η αυξημένη ζήτηση κεφαλαίων από τον κλάδο, σε συνδυασμό με τις ανάγκες του Δημοσίου, εντείνει τον ανταγωνισμό στις αγορές χρήματος και ομολόγων.
Το έλλειμμα και οι προειδοποιήσεις για το δημόσιο χρέος
Το δημοσιονομικό έλλειμμα των ΗΠΑ εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί κοντά στο 6% έως 6,2% του ΑΕΠ για το οικονομικό έτος 2026. Παράλληλα, το δημόσιο χρέος έχει ξεπεράσει τα 40 τρισ. δολάρια, αυξάνοντας το βάρος των τόκων στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό.
Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου προειδοποιεί ότι ακόμη και μια αύξηση των επιτοκίων κατά μισή ποσοστιαία μονάδα σε σχέση με τις προβλέψεις του θα μπορούσε να προσθέσει περίπου 1,9 τρισ. δολάρια στα σωρευτικά ελλείμματα της επόμενης δεκαετίας. Μια τέτοια εξέλιξη θα αύξανε περαιτέρω το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους και θα περιόριζε τα δημοσιονομικά περιθώρια της κυβέρνησης.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, έχει θέσει ως στόχο τη μείωση του ελλείμματος κάτω από το 4% του ΑΕΠ, ποντάροντας στην οικονομική ανάπτυξη και στην ενίσχυση της παραγωγικότητας μέσω της τεχνητής νοημοσύνης. Ωστόσο, σύμφωνα με εκτιμήσεις ανεξάρτητων αναλυτών που επικαλείται το δημοσίευμα, η εξάλειψη του ελλείμματος αποκλειστικά μέσω της ανάπτυξης θα απαιτούσε ετήσιους ρυθμούς αύξησης του ΑΕΠ της τάξης του 7,2% για μία δεκαετία.
Οι δημοσιονομικές πιέσεις εντείνονται, καθώς οι ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου 2026 ενδέχεται να οδηγήσουν σε νέο πολιτικό αδιέξοδο, δυσχεραίνοντας τη συμφωνία για μέτρα περιορισμού των ελλειμμάτων. Η πορεία των αποδόσεων των ομολόγων, το ενεργειακό κόστος και οι αποφάσεις για τη δημοσιονομική πολιτική παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες για τις οικονομικές προοπτικές των ΗΠΑ.
