Πανέτα (ΕΚΤ): Οι κεντρικές τράπεζες μπαίνουν σε νέα εποχή – Η αβεβαιότητα απαιτεί ευελιξία και προσαρμογή
Γεωπολιτικές εντάσεις, ενεργειακές αναταράξεις και τεχνολογικές αλλαγές αναγκάζουν τις τράπεζες να εγκαταλείψουν τις «προκαθορισμένες πορείες» στη νομισματική πολιτική
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα περιβάλλον που αλλάζει γρήγορα και απρόβλεπτα. Ο Φάμπιο Πανέτα, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ και επικεφαλής της Τράπεζας της Ιταλίας, τόνισε σε συνέδριο στη Ρώμη ότι οι κεντρικές τράπεζες δεν μπορούν πλέον να λειτουργούν με σταθερές συνταγές. Οι γεωπολιτικές εξελίξεις, οι αναταράξεις στις αγορές ενέργειας και οι μεταβολές στις εφοδιαστικές αλυσίδες δημιουργούν ένα μίγμα κινδύνων που απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση και ευελιξία στη λήψη αποφάσεων.
Παρά τις ενδείξεις αποκλιμάκωσης στις τιμές ενέργειας λόγω των διαπραγματεύσεων ΗΠΑ–Ιράν, ο Πανέτα υπογράμμισε ότι οι προοπτικές παραμένουν εύθραυστες. Οι ανοδικοί κίνδυνοι για τον πληθωρισμό συνυπάρχουν με καθοδικούς κινδύνους για την ανάπτυξη, γεγονός που καθιστά δύσκολη την πρόβλεψη της πορείας της οικονομίας. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΚΤ αποφεύγει να δεσμευτεί σε συγκεκριμένη τροχιά επιτοκίων, επιλέγοντας μια πιο προσαρμοστική στρατηγική.
Η πρόσφατη αύξηση επιτοκίων χαρακτηρίστηκε από τον Πανέτα ως «επαναπροσαρμογή» μετά την άνοδο των τιμών πετρελαίου, που ενίσχυσε τον πληθωρισμό και αύξησε τον κίνδυνο αποσταθεροποίησης των προσδοκιών. Παρότι οι αγορές αναμένουν ακόμη μία αύξηση μέσα στη χρονιά, ορισμένοι αξιωματούχοι εμφανίζονται επιφυλακτικοί, επισημαίνοντας ότι η ζήτηση παραμένει ασθενής και τα πραγματικά επιτόκια έχουν ήδη αυξηθεί σημαντικά.
Ο Πανέτα ανέδειξε επίσης μια βαθύτερη μεταβολή: οι διαταραχές στην προσφορά γίνονται πλέον συχνότερες, πιο επίμονες και συνδέονται με δομικούς μετασχηματισμούς της παγκόσμιας οικονομίας. Η τεχνητή νοημοσύνη, η γήρανση του πληθυσμού, η κλιματική αλλαγή και ο γεωπολιτικός κατακερματισμός επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο μεταδίδεται η νομισματική πολιτική. Οι κεντρικές τράπεζες, όπως είπε, πρέπει να κατανοήσουν αυτές τις δυνάμεις και να προσαρμόσουν τα εργαλεία τους.
Παράλληλα, ο Πανέτα ξεκαθάρισε ότι η τρέχουσα κρίση δεν αποτελεί επανάληψη του 2022. Η ζήτηση είναι πιο αδύναμη, τα πραγματικά επιτόκια υψηλότερα και το σοκ αφορά κυρίως το πετρέλαιο και όχι το φυσικό αέριο. Ωστόσο, οι ζημιές στις ενεργειακές υποδομές και η αβεβαιότητα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ συνεχίζουν να επηρεάζουν τις τιμές, ακόμη και σε περίπτωση αποκλιμάκωσης των εντάσεων.
Συνολικά, το μήνυμα του Πανέτα είναι σαφές: οι κεντρικές τράπεζες μπαίνουν σε μια νέα εποχή όπου η ευελιξία, η συνεχής αξιολόγηση των δεδομένων και η προσαρμογή στις δομικές αλλαγές της οικονομίας αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη διατήρηση της σταθερότητας και την επιστροφή του πληθωρισμού στον στόχο.
