Κόστος κατασκευής κατοικιών: Πώς ο πόλεμος στο Ιράν εκτοξεύει τις τιμές
Αυξήσεις άνω του 30%, ανοιχτές τιμές στα υλικά και «πάγωμα» νέων έργων λόγω της κρίσης στην εφοδιαστική αλυσίδα
Η νέα γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, με άμεσο αντίκτυπο στην ελληνική οικοδομή. Ο πόλεμος στο Ιράν και το ράλι των τιμών του πετρελαίου έχουν οδηγήσει σε αυξήσεις που ξεπερνούν το 30% σε βασικά υλικά κατασκευής, ανατρέποντας προϋπολογισμούς και χρονοδιαγράμματα έργων. Πολλοί κατασκευαστές βρίσκονται αντιμέτωποι με απρόβλεπτο κόστος, ενώ αρκετές νέες οικοδομές αναγκάζονται να καθυστερήσουν την έναρξή τους.
Οι πρώτες μεγάλες ανατιμήσεις καταγράφονται σε προϊόντα πλαστικού, όπως σωλήνες, αλλά και σε τεχνητά πετρώδη υλικά, όπως τούβλα και κεραμίδια, τα οποία απαιτούν υψηλή ενεργειακή κατανάλωση για την παραγωγή τους. Παράλληλα, το κόστος χρήσης μηχανημάτων έχει αυξηθεί σημαντικά λόγω της ανόδου στο ντίζελ. Μεγάλοι προμηθευτές έχουν ήδη προχωρήσει σε αυξήσεις άνω του 30%, ενώ το μεγαλύτερο πλήγμα για τους κατασκευαστές είναι ότι πλέον δεν μπορούν να «κλειδώσουν» τιμές κατά την παραγγελία. Οι τιμές παραμένουν ανοιχτές μέχρι την παράδοση, δημιουργώντας ένα περιβάλλον αβεβαιότητας.
Η κατάσταση αυτή διαφοροποιείται από το 2022, όταν η άνοδος των τιμών λόγω του πολέμου στην Ουκρανία μετακυλίστηκε σχετικά εύκολα στις τιμές πώλησης των νεόδμητων κατοικιών. Σήμερα, όμως, η αγορά έχει φτάσει στα όριά της. Από το 2022 έως το τέλος του 2025, οι τιμές πώλησης νεόδμητων κατοικιών αυξήθηκαν κατά 33,7%, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος. Το αποτέλεσμα είναι ότι η ζήτηση έχει περιοριστεί σημαντικά, καθώς η αγορά ενός διαμερίσματος 100 τ.μ. σε περιοχές όπως τα βόρεια ή τα νότια προάστια απαιτεί πλέον 350.000 έως και 600.000 ευρώ.
Με τη ζήτηση από το εξωτερικό να έχει υποχωρήσει, η δυνατότητα περαιτέρω αυξήσεων στις τιμές πώλησης είναι περιορισμένη. Αυτό σημαίνει ότι οι κατασκευαστές δεν μπορούν εύκολα να απορροφήσουν το νέο κύμα ανατιμήσεων, με αποτέλεσμα αρκετά έργα να κινδυνεύουν να γίνουν ζημιογόνα. Αν δεν υπάρξει σύντομα αποκλιμάκωση, εκτιμάται ότι θα μπει «φρένο» στις ενάρξεις νέων οικοδομών, σε μια περίοδο που η αγορά ήδη αντιμετωπίζει έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών.
Την ίδια στιγμή, οι αυξήσεις στο κόστος κατασκευής δυσκολεύουν και τα σχέδια της κυβέρνησης για την ανάπτυξη κοινωνικών κατοικιών μέσω του μοντέλου της κοινωνικής αντιπαροχής. Για να είναι βιώσιμα τέτοια έργα, απαιτείται ισορροπία ανάμεσα στο κόστος και την κερδοφορία των ιδιωτών που αναλαμβάνουν την κατασκευή. Αν οι τιμές των υλικών συνεχίσουν την ανοδική πορεία, η εξίσωση αυτή γίνεται ακόμη πιο δύσκολη.
Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, ο Δείκτης Τιμών Υλικών Κατασκευής Νέων Κτιρίων Κατοικιών αυξήθηκε κατά 29,85% την περίοδο 2021–2025, με τα τεχνητά πετρώδη υλικά να καταγράφουν άνοδο 60%. Οι αριθμοί αυτοί αποτυπώνουν το βάθος της κρίσης και την πίεση που δέχεται ο κλάδος, ο οποίος καλείται να λειτουργήσει σε ένα περιβάλλον υψηλού κόστους και μειωμένης ζήτησης.
