4 στα 10 νοικοκυριά κινδυνεύουν να βγει το σπίτι τους στο σφυρί
Οι πλειστηριασμοί από την Εφορία επανέρχονται ψηφιακά από τα μέσα Σεπτεμβρίου, την ώρα που οι πλειστηριασμοί ακινήτων από funds και servicers συνεχίζονται. Σπίτια, περιουσίες και ζωές αλλάζουν χέρια, ενώ η ιδιωτική περιουσία συγκεντρώνεται στα χέρια λίγων.
Ο νέος κύκλος ηλεκτρονικών πλειστηριασμών ακινήτων από την Εφορία ανοίγει με 43 ακίνητα και τιμές πρώτης προσφοράς που παρουσιάζουν μεγάλες αποκλίσεις. Ξεκινούν από μόλις 1.000 ευρώ και φτάνουν έως το 1,47 εκατ. ευρώ. Υπάρχουν δηλαδή περιπτώσεις που οι οφειλέτες μπορεί να κινδυνεύσουν να χάσουν την περιουσία τους για σχετικά μικρά ποσά. Τα ακίνητα που περιλαμβάνονται στον σχεδιασμό δεν βρίσκονται μόνο σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς, όπως η Μύκονος και η Χαλκιδική, αλλά και σε περιοχές όπως η Μαγούλα και το Κερατσίνι, καθώς και σε αγροτικές εκτάσεις στην Κομίτσα και στην Ουρανούπολη Θεσσαλονίκης.
Τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την Εφορία ανέρχονται στα 114,5 δισ. ευρώ, καθώς τέσσερα στα δέκα νοικοκυριά δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις βασικές τους υποχρεώσεις. Για περίπου 1,68 εκατ. οφειλέτες έχουν ήδη ληφθεί αναγκαστικά μέτρα, ενώ για περισσότερους από 2,3 εκατ. παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο λήψης μέτρων αναγκαστικής είσπραξης, όπως κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών και περιουσιακών στοιχείων.
Οι 72 δόσεις δεν επαρκούν
Το ενδιαφέρον των οφειλετών για τη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων για τα χρέη προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία παραμένει περιορισμένο. Σύμφωνα με πληροφορίες, περίπου 11.000 οφειλέτες έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον μέσω της πλατφόρμας για ένταξη στη ρύθμιση. Να σημειώσουμε πως η ρύθμιση αφορά σε παλαιές οφειλές έως το τέλος του 2023 και οι οφειλέτες μπορούν να υποβάλουν αιτήσεις ψηφιακά έως τις 31/12/2026.
Ο δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω και πρόεδρος του ΣΥΠΥΝΕ (Σύλλογος Προστασίας Υπερχρεωμένων Νοικοκυριών και Επιχειρήσεων), Ζαννής Σιδέρης, μιλώντας στηνOne Voice τονίζει πως η συγκεκριμένη ρύθμιση δεν αποτελεί επαρκή λύση για μεγάλο μέρος των οφειλετών. «Πολύ μεγάλη είναι η μερίδα του κόσμου που ακόμα και οι 72 δόσεις δεν είναι αρκετές. Για αυτό και πολλοί οφειλέτες προσφεύγουν στον εξωδικαστικό μηχανισμό, ο οποίος προβλέπει ανάλογα με το είδος της οφειλής έως 240 δόσεις».
Ιδιαίτερα προβληματική θεωρείται η κατάσταση για όσους έχουν οφειλές προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία. «Ειδικά όταν μιλάμε για οφειλές προς το Δημόσιο και τα Ταμεία, το μόνο εργαλείο που έχει πλέον ο κόσμος είναι ο εξωδικαστικός μηχανισμός», συμπληρώνει.
Οι αριθμοί είναι αποκαλυπτικοί
Από το 2021, περίπου 280.000 ακίνητα οδηγήθηκαν στη διαδικασία του πλειστηριασμού μέσω funds. Στους πλειστηριασμούς αυτούς έχει καταγραφεί χαμηλή απορρόφηση των ακινήτων στους πρώτους γύρους, καθώς δεν εμφανίζονται πλειοδότες. Όταν οι τιμές μειώνονται, στον τελευταίο γύρο με τις εκπτώσεις που ξεπερνούν και το 20%, τότε τα ακίνητα αλλάζουν χέρια. Ένα σημαντικό μέρος των ακινήτων καταλήγει τελικά σε εταιρείες real estate.
Την ίδια ώρα, η ιδιοκατοίκηση υποχωρεί. Από περίπου 80% πριν από 15 χρόνια, βρίσκεται πλέον κοντά στο 65%. Για τη νέα γενιά η αγορά κατοικίας μετατρέπεται σε άπιαστο όνειρο. Και πώς να γίνει διαφορετικά, όταν ο κατώτατος μισθός στη χώρα μας ανέρχεται σε 920 ευρώ μεικτά, ενώ το κόστος στέγασης και διαβίωσης συνεχώς αυξάνεται;
Το ιδιωτικό χρέος δεν έχει αντιμετωπιστεί όπως πρέπει
Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται συνολικά η αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους. Όπως αναφέρουν παράγοντες της αγοράς: «Το ιδιωτικό χρέος δεν έχει αντιμετωπιστεί όπως πρέπει. Παρουσιάζεται η εικόνα ότι “τώρα δεν υπάρχει ιδιωτικό χρέος, όλα καλά, όλα ρυθμίστηκαν, πάμε τέλεια, πέρασε η κρίση”», κάτι που τελικά δεν ισχύει.
Για την είσοδο των funds στη διαχείριση των οφειλών, ο κ. Σιδέρης επισημαίνει:
«Ασχολούμαι από την πρώτη μέρα της καριέρας μου, κυριολεκτικά, και είναι κάθε πέρσι και καλύτερα. Και ειδικά αφότου μπήκαν στο παιχνίδι τα funds, είναι όλο και χειρότερο». Να σημειωθεί ότι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια βρίσκονται κατά κύριο λόγο στην κατοχή των funds και τα διαχειρίζονται εταιρείες Διαχείρισης Απαιτήσεων (servicers). Η συνολική αξία των δανείων που έχουν αγοράσει τα funds ανέρχεται σε 81,5 δισ. ευρώ.
Ο κ. Σιδέρης επισημαίνει πως καταγράφεται αύξηση των πλειστηριασμών. «Οι πλειστηριασμοί παλαιότερα ήταν πιο αραιοί. Ακόμα και στη βαθιά κρίση υπήρχαν περιορισμοί, επειδή υπήρχε ο Νόμος Κατσέλη και άλλα μέτρα. Αυτήν τη στιγμή, οι πλειστηριασμοί είναι βροχή».
Έχουμε γεμίσει πλατφόρμες
Ως βασική λύση προτείνεται η επαναφορά ενός δικαστικού πλαισίου που θα εξετάζει κάθε υπόθεση ξεχωριστά. «Έχουμε, δυστυχώς, γεμίσει πλατφόρμες. Υπάρχει, μάλλον, ανάγκη για επαναφορά ενός δικαστικού πλαισίου που να κρίνει κάθε περίπτωση εξατομικευμένα», επισημαίνει ο κ. Σιδέρης καιπροσθέτει: «Σαφώς θα πει και κάποιος ότι υπάρχουν και στρατηγικοί κακοπληρωτές. Ισχύει, δεν αντιλέγω. Αλλά η μεγαλύτερη μερίδα του κόσμου δεν είναι έτσι. Μέσω ενός δικαστικού πλαισίου, όπως υπήρχε με τον Νόμο Κατσέλη, θα αναδεικνυόταν ποιος είναι στρατηγικός κακοπληρωτής και ποιος όχι. Και θα δινόταν μια δίκαιη λύση για την κάθε περίπτωση».
