Το υψηλότερο κόστος στέγασης στην ΕΕ για τα ελληνικά νοικοκυριά – Δραματικά στοιχεία της Eurostat
Πάνω από το ένα τρίτο του εισοδήματος κατευθύνεται στη στέγη – Εκρηκτική αύξηση οφειλών και δυσκολία πρόσβασης σε αξιοπρεπή κατοικία
Η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται στην κορυφή της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς το βάρος που επωμίζονται τα νοικοκυριά για τη στέγαση, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat. Το 2024, οι Έλληνες διέθεσαν το 35,5% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για την κάλυψη στεγαστικών αναγκών, ποσοστό που απέχει σημαντικά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 19,2%.
Παρά το γεγονός ότι το ποσοστό είναι χαμηλότερο από το 42,5% του 2014, η τάση των τελευταίων δύο ετών δείχνει εκ νέου άνοδο, καθώς το κόστος κατοικίας αυξάνεται ταχύτερα από τους μισθούς. Στη Δανία, που καταγράφει το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό, το αντίστοιχο βάρος ανέρχεται σε 26,3%, γεγονός που αναδεικνύει την ελληνική ιδιαιτερότητα.
Στα αστικά κέντρα η πίεση είναι ακόμη πιο έντονη: σχεδόν ένας στους τρεις κατοίκους πόλεων στην Ελλάδα δαπανά πάνω από το 40% του εισοδήματός του για στέγη, όταν στην υπόλοιπη Ευρώπη το ποσοστό περιορίζεται σε μονοψήφια επίπεδα. Η πρόσβαση σε προσιτή κατοικία αποδεικνύεται έτσι αισθητά δυσκολότερη για τους Έλληνες σε σχέση με τους Ευρωπαίους.
Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα στοιχεία για τις ληξιπρόθεσμες στεγαστικές υποχρεώσεις: το 2024, το 42,8% των πολιτών είχε εκκρεμείς οφειλές σε ενοίκια, δάνεια ή λογαριασμούς ενέργειας, ποσοστό που αποτελεί το υψηλότερο στην ΕΕ. Την ώρα που σε ευρωπαϊκό επίπεδο οι οφειλές μειώνονται σταθερά την τελευταία δεκαπενταετία, στην Ελλάδα αυξάνονται, παρά το γεγονός ότι οι σωρευτικές αυξήσεις τιμών στη στέγαση από το 2010 μέχρι σήμερα ήταν από τις χαμηλότερες στην Ένωση.
Η χώρα παραμένει η μοναδική στην οποία τα ενοίκια είναι χαμηλότερα σε σχέση με το 2010. Ωστόσο, αυτό δεν αποτυπώνει πραγματική αποκλιμάκωση του κόστους, καθώς οι αυξήσεις των τελευταίων ετών, ειδικά σε περιοχές υψηλής ζήτησης, έχουν επιβαρύνει σημαντικά τους ενοικιαστές. Παράλληλα, οι τιμές των ακινήτων, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, έχουν επιστρέψει στα επίπεδα προ δεκαπενταετίας, μετά από έντονη ανοδική πορεία την τελευταία πενταετία.
Η ιδιοκατοίκηση υποχωρεί σταδιακά και βρίσκεται πλέον στο 69,7%, ενώ πάνω από το 30% του πληθυσμού διαμένει με ενοίκιο. Η Ελλάδα καταγράφει από τους χαμηλότερους δείκτες χώρων ανά κάτοικο, με 1,3 δωμάτια ανά άτομο έναντι 1,7 στην ΕΕ, ενώ το 27% ζει σε υπερπλήρεις κατοικίες. Ένας στους πέντε δηλώνει ότι δεν μπορεί να διατηρήσει ζεστό το σπίτι του τον χειμώνα, ποσοστό υπερδιπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Τα δεδομένα της Eurostat δείχνουν ότι το στεγαστικό πρόβλημα δεν περιορίζεται στο κόστος, αλλά επηρεάζει συνολικά την καθημερινή διαβίωση, την κοινωνική συνοχή και τη δυνατότητα των νοικοκυριών να ανταποκριθούν στις βασικές τους υποχρεώσεις. Με τις τιμές στην αγορά κατοικίας και στα ενοίκια να παραμένουν υψηλές και τους μισθούς να ανακάμπτουν αργά, η πρόσβαση σε αξιοπρεπή και προσιτή στέγη συνεχίζει να αποτελεί ιδιαίτερα απαιτητική υπόθεση για μεγάλο μέρος του πληθυσμού.
