Κριστίν Λαγκάρντ: Γιατί αποχωρεί πρόωρα από την ΕΚΤ – Οι γαλλικές εκλογές και οι δύο υποψήφιοι διάδοχοί της

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας σχεδιάζει να αποχωρήσει στις 7 Φεβρουαρίου 2027, περίπου οκτώ μήνες πριν από την ολοκλήρωση της θητείας της, ανοίγοντας τον δρόμο για την επιλογή του διαδόχου της πριν από τις κρίσιμες προεδρικές εκλογές στη Γαλλία.

Η πρόωρη αποχώρηση της Κριστίν Λαγκάρντ από την προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) συνδέεται με τις πολιτικές εξελίξεις στη Γαλλία και την ανάγκη να έχει επιλεγεί ο διάδοχός της πριν από τις προεδρικές εκλογές του Απριλίου 2027. Η παραίτησή της αναμένεται στις 7 Φεβρουαρίου, περίπου οκτώ μήνες πριν από την κανονική λήξη της θητείας της, ενώ η διαδικασία διαδοχής βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.

Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, βασική επιδίωξη είναι η επιλογή της νέας ηγεσίας της ΕΚΤ να μην επηρεαστεί από το αποτέλεσμα των γαλλικών εκλογών και το ενδεχόμενο επικράτησης της ακροδεξιάς. Η άτυπη κούρσα διαδοχής έχει ήδη δύο βασικούς διεκδικητές: τον Ισπανό Πάμπλο Ερνάντες ντε Κος και τον Ολλανδό Κλάας Κνοτ. Η τελική απόφαση αναμένεται πριν από το τέλος του έτους, όπως έχει δηλώσει ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς.

Παράλληλα, στο παρασκήνιο της αποχώρησης αναφέρεται και το ενδεχόμενο ανάληψης της ηγεσίας του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ από τη Λαγκάρντ. Η ίδια, πάντως, έχει διαψεύσει το ενδεχόμενο να είναι υποψήφια στις γαλλικές εκλογές. Σε πρόσφατη συνέντευξή της εξέφρασε επίσης την επιθυμία να έχει μεγαλύτερη ελευθερία δημόσιων παρεμβάσεων για ζητήματα πέρα από τη νομισματική πολιτική, καθώς ο θεσμικός της ρόλος στην ΕΚΤ απαιτεί ουδετερότητα.

Η θητεία της στην ηγεσία της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας ξεκίνησε την 1η Νοεμβρίου 2019 και σημαδεύτηκε από αλλεπάλληλες οικονομικές κρίσεις. Η Λαγκάρντ, η πρώτη γυναίκα που ανέλαβε την προεδρία της ΕΚΤ, κλήθηκε να διαχειριστεί την πανδημία του κορονοϊού, την ενεργειακή κρίση μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και τη μεγαλύτερη πληθωριστική έξαρση στην ιστορία του ευρώ. Τον Μάρτιο του 2020, η ΕΚΤ ενεργοποίησε το έκτακτο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων PEPP, το οποίο ξεκίνησε με προϋπολογισμό 750 δισ. ευρώ και στη συνέχεια διευρύνθηκε στα 1,85 τρισ. ευρώ, με στόχο τη στήριξη των χρηματοπιστωτικών αγορών και των οικονομιών της ευρωζώνης.

Σημαντική αλλαγή αποτέλεσε και η αναθεώρηση της στρατηγικής νομισματικής πολιτικής το 2021, με την υιοθέτηση συμμετρικού στόχου πληθωρισμού 2%. Έναν χρόνο αργότερα, η εκτίναξη των τιμών της ενέργειας οδήγησε την ΕΚΤ στην πρώτη αύξηση επιτοκίων έπειτα από έντεκα χρόνια. Από τον Ιούλιο του 2022 έως τον Σεπτέμβριο του 2023, τα βασικά επιτόκια αυξήθηκαν συνολικά κατά 450 μονάδες βάσης, ενώ τον Ιούνιο του 2024 ξεκίνησε ο κύκλος μείωσής τους. Παράλληλα, προχώρησε η προετοιμασία του σχεδίου για το ψηφιακό ευρώ, με τη διερευνητική φάση να ξεκινά το 2021 και τη φάση προετοιμασίας να ακολουθεί το 2023.

Η επόμενη ημέρα για την ΕΚΤ διαμορφώνεται μέσα σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό οικονομικό και γεωπολιτικό περιβάλλον. Ο πόλεμος στο Ιράν έχει αναζωπυρώσει τις πληθωριστικές πιέσεις στην ευρωζώνη, οδηγώντας την κεντρική τράπεζα εκ νέου σε αυξήσεις επιτοκίων το 2026. Το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων διαμορφώθηκε στο 2,5% τον Οκτώβριο, ενώ παράλληλα η κρίση στην αγορά γαλλικών ομολόγων εντείνει τις ανησυχίες για τη δημοσιονομική σταθερότητα της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας της ευρωζώνης.

Οι δύο βασικοί υποψήφιοι για τη διαδοχή της Λαγκάρντ διαθέτουν σημαντική εμπειρία στον χώρο των κεντρικών τραπεζών. Ο Πάμπλο Ερνάντες ντε Κος είναι γενικός διευθυντής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS) και στο παρελθόν είχε διατελέσει διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Ισπανίας. Από την πλευρά του, ο Κλάας Κνοτ υπηρέτησε ως πρόεδρος της ολλανδικής κεντρικής τράπεζας από το 2011 έως το 2025. Ο νέος πρόεδρος θα αναλάβει την ευθύνη της νομισματικής πολιτικής της ευρωζώνης σε μια περίοδο αυξημένων πληθωριστικών πιέσεων, γεωπολιτικών αναταράξεων και προκλήσεων για τη δημοσιονομική σταθερότητα.

ΠΗΓΗ