Συμφωνία-μαμούθ 60 δισ. δολαρίων αλλάζει τον ενεργειακό χάρτη….
Νέα διαδρομή μεταφοράς ιρακινού μαζούτ προς τις ΗΠΑ μέσω Συρίας
Μια νέα ενεργειακή πραγματικότητα διαμορφώνεται στη Μέση Ανατολή, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεκίνησαν να εισάγουν ιρακινό βαρύ μαζούτ μέσω Συρίας, παρακάμπτοντας το Στενό του Ορμούζ που έχει επηρεαστεί από την περιφερειακή κρίση. Οι πρώτες αποστολές έφτασαν σε αμερικανικά διυλιστήρια τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 2026, σηματοδοτώντας μια ουσιαστική μεταβολή στις ενεργειακές ροές της περιοχής.
Η ένταση στον Περσικό Κόλπο έχει περιορίσει σημαντικά τις δυνατότητες εξαγωγών του Ιράκ, το οποίο εξαρτιόταν σχεδόν αποκλειστικά από το Ορμούζ για τη μεταφορά πετρελαίου. Για να αντιμετωπιστεί η κατάσταση, η Βαγδάτη ενεργοποίησε μια χερσαία εναλλακτική διαδρομή: εκατοντάδες φορτηγά μεταφέρουν καθημερινά καύσιμα στο συριακό λιμάνι της Μπανιάς, από όπου φορτώνονται σε δεξαμενόπλοια με προορισμό διεθνείς αγορές, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ.
Η επιλογή της Ουάσιγκτον να στραφεί στη νέα διαδρομή εξυπηρετεί πολλαπλούς στρατηγικούς στόχους. Διασφαλίζει τον εφοδιασμό των αμερικανικών διυλιστηρίων σε μια περίοδο που οι παραδοσιακές θαλάσσιες μεταφορές αντιμετωπίζουν δυσκολίες, ενώ παράλληλα μειώνει τη στρατηγική σημασία του Ορμούζ, περιορίζοντας την επιρροή του Ιράν. Η αξιοποίηση των συριακών υποδομών δείχνει επίσης μεταβολή στην αμερικανική στάση απέναντι στη Δαμασκό, τουλάχιστον σε επίπεδο ενεργειακής διαμετακόμισης.
Η νέα πραγματικότητα ενισχύεται από μια συμφωνία-μαμούθ ύψους 60 δισ. δολαρίων που υπεγράφη στην Ουάσιγκτον, παρουσία του Ιρακινού πρωθυπουργού Αλί αλ-Ζαΐντι και με τη συμμετοχή της Chevron. Κεντρικός στόχος είναι η αναβίωση του ιστορικού αγωγού Κιρκούκ–Μπανιάς, ο οποίος παραμένει ανενεργός από το 2003. Αν επαναλειτουργήσει, θα μπορεί να μεταφέρει έως 2,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως απευθείας από το Ιράκ στη Μεσόγειο.
Ιρακινές και συριακές πηγές εμφανίζονται αποφασισμένες να διατηρήσουν τη νέα μεσογειακή διαδρομή ως μόνιμη εναλλακτική, ακόμη και αν αποκατασταθεί πλήρως η ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ. Αν το σχέδιο υλοποιηθεί, η Συρία θα αποκτήσει κομβικό ρόλο ως χώρα διαμετακόμισης ενέργειας προς την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, μεταβάλλοντας ουσιαστικά την ενεργειακή και γεωπολιτική αρχιτεκτονική της περιοχής.
