Superyachts: Έως 3.500 ευρώ τη βραδιά για μία θέση σε μαρίνα
Η ραγδαία αύξηση των υπερπολυτελών σκαφών και η έλλειψη διαθέσιμων θέσεων ελλιμενισμού εκτοξεύουν τις τιμές στη Μεσόγειο
Σε μία ιδιαίτερα κερδοφόρα επενδυτική αγορά εξελίσσονται οι μαρίνες, καθώς η εντυπωσιακή αύξηση των υπερπολυτελών σκαφών αναψυχής (superyachts) δημιουργεί μεγάλη ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης. Οι διαθέσιμες θέσεις ελλιμενισμού δεν επαρκούν πλέον για να καλύψουν τις ανάγκες των ιδιοκτητών, με αποτέλεσμα οι τιμές να καταγράφουν σημαντική άνοδο, ιδιαίτερα στους δημοφιλείς προορισμούς της Μεσογείου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το κόστος για μία θέση μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 3.500 ευρώ ανά διανυκτέρευση κατά την υψηλή τουριστική περίοδο.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η μαρίνα των Γουβιών στην Κέρκυρα, η οποία διαθέτει περίπου 1.300 θέσεις για σκάφη διαφορετικών μεγεθών και συγκαταλέγεται στις σημαντικότερες εγκαταστάσεις της Μεσογείου. Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της D-Marin, Oliver Dörschuck, για κάθε διαθέσιμη θέση ενδιαφέρονται συνήθως τρία έως τέσσερα σκάφη. Η κατάσταση αυτή αποτυπώνει τη δυσκολία εξασφάλισης θέσης ακόμη και για ιδιοκτήτες με πολύ μεγάλη οικονομική επιφάνεια. Η κατασκευή νέων μαρινών παραμένει δύσκολη, εξαιτίας των περιβαλλοντικών περιορισμών, των γραφειοκρατικών διαδικασιών και της περιορισμένης διαθεσιμότητας κατάλληλων παραθαλάσσιων εκτάσεων.
Η αύξηση του στόλου των πολυτελών σκαφών είναι εντυπωσιακή. Σύμφωνα με στοιχεία της McKinsey, ο αριθμός των γιοτ μήκους άνω των 12 μέτρων αναμενόταν να φτάσει περίπου τις 210.000 το 2025, με ετήσια αύξηση περίπου 8.000 σκαφών. Αντίθετα, οι κατάλληλες θέσεις ελλιμενισμού για αυτά τα σκάφη υπολογίζονται σε μόλις 160.000. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η ανάπτυξη στην κατηγορία των superyachts, δηλαδή των σκαφών μήκους άνω των 30 μέτρων. Ο παγκόσμιος στόλος τους αυξήθηκε κατά περίπου 40% μέσα στη δεκαετία έως το 2025, φτάνοντας τα 6.239 σκάφη.
Καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη της αγοράς διαδραμάτισε η πανδημία, όταν αρκετοί εύποροι αγοραστές στράφηκαν στα γιοτ αναζητώντας μεγαλύτερη ιδιωτικότητα και ελευθερία μετακίνησης. Παράλληλα, η εξάπλωση του δορυφορικού διαδικτύου, όπως το Starlink, επέτρεψε σε πολλούς ιδιοκτήτες να εργάζονται εξ αποστάσεως ακόμη και όταν βρίσκονται στη θάλασσα. Η τάση αυτή, που αποκαλείται «yacht-desking», ενίσχυσε περαιτέρω τη ζήτηση, ενώ η δημιουργία νέου πλούτου σε διεθνές επίπεδο διεύρυνε το αγοραστικό κοινό των υπερπολυτελών σκαφών.
Η περιορισμένη προσφορά θέσεων έχει οδηγήσει σε σημαντικές αυξήσεις στις τιμές ελλιμενισμού. Ενδεικτική είναι η περίπτωση του superyacht Savannah, μήκους 80 μέτρων, για το οποίο το κόστος παραμονής στις πλέον περιζήτητες μαρίνες είχε φτάσει περίπου τα 3.500 ευρώ ανά διανυκτέρευση κατά τους καλοκαιρινούς μήνες αιχμής. Σύμφωνα με την Josephine De Luca, η οποία είχε αναλάβει την εκπροσώπηση του ιδιοκτήτη του σκάφους, οι τιμές στις κορυφαίες τοποθεσίες σχεδόν διπλασιάστηκαν μέσα σε δέκα χρόνια. Η αξία μιας θέσης εξαρτάται πλέον όχι μόνο από το μέγεθος του σκάφους, αλλά και από την τοποθεσία, την ασφάλεια και τις υπηρεσίες που προσφέρει η μαρίνα.
Η νέα πραγματικότητα έχει προσελκύσει ισχυρούς επενδυτικούς ομίλους, οι οποίοι αντιμετωπίζουν τις μαρίνες ως μια ιδιαίτερα ελκυστική κατηγορία επενδύσεων σε υποδομές. Η παγκόσμια αγορά αποτιμάται σε περίπου 15 δισ. δολάρια και, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της McKinsey, αναμένεται να αναπτύσσεται με ετήσιο ρυθμό περίπου 8% έως το 2030. Τα σταθερά έσοδα από τις θέσεις ελλιμενισμού, η δυνατότητα αναπροσαρμογής των τιμών και οι προοπτικές εξαγορών καθιστούν τον κλάδο ιδιαίτερα ενδιαφέροντα για τα επενδυτικά κεφάλαια.
Σημαντικές συναλλαγές έχουν ήδη πραγματοποιηθεί. Η Blackstone εξαγόρασε την αμερικανική Safe Harbor Marinas έναντι 5,7 δισ. δολαρίων, ενώ στη συνέχεια συμφώνησε να αποκτήσει και τη MarineMax έναντι 1,5 δισ. δολαρίων. Παράλληλα, η D-Marin πέρασε από την CVC στον γαλλικό επενδυτικό όμιλο InfraVia, σε συμφωνία που ξεπέρασε το 1 δισ. ευρώ. Η εταιρεία έχει αναπτύξει ένα εκτεταμένο δίκτυο μαρινών υψηλών προδιαγραφών στη Μεσόγειο, επενδύοντας παράλληλα σε ψηφιακές κρατήσεις και τεχνολογικές υπηρεσίες παρακολούθησης των σκαφών.
Την ίδια στιγμή, οι επενδύσεις και η αύξηση των τιμών δημιουργούν αλλαγές και στον χαρακτήρα των παραδοσιακών μαρινών. Η αναβάθμιση των εγκαταστάσεων, η ενίσχυση της ασφάλειας και οι πολυτελείς παροχές αυξάνουν το λειτουργικό κόστος, ενώ συχνά περιορίζουν την πρόσβαση μικρότερων σκαφών και πληρωμάτων στις υπηρεσίες που παλαιότερα ήταν οικονομικά προσιτές. Σε μαρίνες όπως το Port Vauban στην Αντίμπ, οι θέσεις για superyachts διαθέτουν ξεχωριστές εγκαταστάσεις, αυξημένα μέτρα ασφαλείας και ειδικές παροχές για ιδιοκτήτες και πληρώματα. Η εξασφάλιση θέσης σε δημοφιλείς προορισμούς, όπως το Μονακό και οι Κάννες, απαιτεί πλέον προγραμματισμό αρκετούς μήνες νωρίτερα.
Παράλληλα, η αγορά αναζητά νέους προορισμούς εκτός των παραδοσιακών κέντρων της Μεσογείου και της Καραϊβικής. Το Χονγκ Κονγκ σχεδιάζει μαρίνα 500 θέσεων για superyachts, η Ιαπωνία προχωρά στον σχεδιασμό ειδικής εγκατάστασης στην Κόμπε, ενώ στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αναπτύσσεται νέα μεγάλη μαρίνα στο νησί Saadiyat του Άμπου Ντάμπι. Η Ασία, η Μέση Ανατολή και η Τουρκία εμφανίζουν αυξανόμενο επενδυτικό ενδιαφέρον, καθώς διαθέτουν περισσότερες δυνατότητες ανάπτυξης νέων εγκαταστάσεων σε σύγκριση με τις ώριμες αγορές της Μεσογείου.
