Ποιοι κλειδώνουν επιτόκιο 3% στον εξωδικαστικό ακόμη και σε παλιά ρύθμιση
Σταθερό επιτόκιο 3% για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης αποκτούν από την 1η Δεκεμβρίου οι ευάλωτοι και οι επιλέξιμοι οφειλέτες με ρυθμισμένα χρέη προς τράπεζες και servicers. Το μέτρο πιάνει και τις συμβάσεις που ήδη τρέχουν. Το όριο για αίτηση έχει πέσει από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ. Η ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει πότε μπορεί να χαθεί η ρύθμιση για έναν φόρο που έμεινε απλήρωτος εκτός σύμβασης, ακόμη κι αν ο οφειλέτης πληρώνει κανονικά τις δόσεις του εξωδικαστικού.
Με τη διευκρινιστική εγκύκλιο Ε.2073/2026 της 10ης Νοεμβρίου, την οποία προδημοσίευσε, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων δίνει οδηγίες στις υπηρεσίες της για τις οφειλές που εισπράττει η εφορία. Οι οδηγίες αφορούν ιδιώτες και επιχειρήσεις που έχουν οριστικοποιήσει την αίτησή τους ή έχουν ήδη ενταχθεί σε ρύθμιση. Καλύπτουν από τα χρέη προς δήμους και περιφέρειες μέχρι τις κατασχέσεις, τη φορολογική ενημερότητα και τη διαγραφή του υπολοίπου μετά την εξόφληση.
Ποιοι δικαιούνται το σταθερό 3%
Ο ν. 5354/2026 προβλέπει σταθερό 3% για τις καταβολές από την 1η Δεκεμβρίου 2026, με ή χωρίς εμπράγματη εξασφάλιση. Ο κανόνας ισχύει ακόμη και αν η ενεργή σύμβαση προβλέπει άλλο επιτόκιο. Οι πληρωμές που έχουν ήδη γίνει δεν επιστρέφονται ούτε συμψηφίζονται.
Το δικαιούνται όσοι έχουν βεβαίωση ευάλωτου οφειλέτη και όσοι χαρακτηρίζονται επιλέξιμοι. Για τους δεύτερους, τα εισοδηματικά και περιουσιακά όρια φτάνουν στο διπλάσιο των ορίων του ευάλωτου. Για ένα άτομο, τα ανώτατα όρια είναι 14.000 ευρώ ετήσιο εισόδημα, 14.000 ευρώ σε καταθέσεις και 240.000 ευρώ σε ακίνητη περιουσία. Τα χρέη προς χρηματοδοτικούς φορείς πρέπει να φτάνουν έως τις 300.000 ευρώ και να ήταν, εν όλω ή εν μέρει, σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών κατά την έναρξη ισχύος της σχετικής διάταξης. Για τις δύο κατηγορίες τεκμαίρεται η συναίνεση των πιστωτών στην πρόταση που παράγει το υπολογιστικό εργαλείο.
Στο παράδειγμα του υπουργείου Οικονομικών για οφειλή 100.000 ευρώ με εξασφάλιση και αποπληρωμή σε 20 χρόνια, η δόση με σταθερό 3% είναι 554,60 ευρώ. Με τους προηγούμενους όρους και το Euribor που χρησιμοποίησε το υπουργείο, η δόση μετά την πρώτη τριετία θα έφτανε τα 653,50 ευρώ. Η διαφορά είναι σχεδόν 99 ευρώ τον μήνα. Στο αντίστοιχο παράδειγμα χωρίς εξασφάλιση, η δόση μετά την τριετία θα έφτανε τα 685,56 ευρώ.
Πώς μετρά το όριο των 5.000 ευρώ
Για πολυμερή ρύθμιση, τα χρέη προς εφορία, ασφαλιστικά ταμεία, τράπεζες και servicers πρέπει αθροιστικά να ξεπερνούν τις 5.000 ευρώ. Με 3.200 ευρώ στην εφορία και 2.100 ευρώ στην τράπεζα, ο οφειλέτης περνά το όριο. Στη διμερή διαδικασία το όριο εξετάζεται ανά πιστωτή. Η συγκέντρωση τουλάχιστον του 90% του χρέους σε έναν χρηματοδοτικό φορέα δεν εμποδίζει πλέον την πολυμερή ρύθμιση. Μπορούν επίσης να υποβάλουν αίτηση μη κερδοσκοπικά νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου που ασκούν οικονομική δραστηριότητα.
Η αίτηση γίνεται στο gov.gr με κωδικούς Taxisnet, από τον οφειλέτη ή εξουσιοδοτημένο σύμβουλο. Προβλέπονται έως 240 δόσεις για Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία. Στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, το ανώτατο όριο είναι 420 δόσεις για φυσικά πρόσωπα με οφειλές που καλύπτονται ολικά ή μερικά από ειδικά προνόμια, 240 για φυσικά πρόσωπα χωρίς τέτοια κάλυψη και για νομικά πρόσωπα με κάλυψη, και 180 για νομικά πρόσωπα χωρίς κάλυψη.
Η σύμβαση βασίζεται στα στοιχεία της τελευταίας άντλησης της πλατφόρμας. Αν η πρόταση καθυστερήσει πέρα από τη νόμιμη προθεσμία, τα χρέη αντλούνται εκ νέου πριν εκδοθεί. Ποσά που καταβλήθηκαν μετά την τελευταία άντληση και πριν από την έναρξη της ρύθμισης πιστώνονται για την εξόφλησή της χωρίς να αλλάζουν το δοσολόγιο.
Ποια άλλα χρέη μπαίνουν στη ρύθμιση
Χρέη πάνω από 5.000 ευρώ προς δήμους, περιφέρειες και τα νομικά τους πρόσωπα μπορούν να ενταχθούν αφού βεβαιωθούν στην ΑΑΔΕ, μαζί με τυχόν πρόστιμα και προσαυξήσεις. Ακόμη και αν ο φορέας έχει ήδη λάβει αναγκαστικά μέτρα, ο οφειλέτης μπορεί να κάνει αίτηση. Με τη σύναψη σύμβασης για το συγκεκριμένο χρέος τα μέτρα αίρονται. Εντάσσονται και άλλες οφειλές υπέρ τρίτων που έχει βεβαιώσει και εισπράττει η εφορία.
Κατά κανόνα, οι φορολογικές οφειλές πρέπει να είναι βεβαιωμένες στο ΑΦΜ του αιτούντος. Εξαιρέσεις προβλέπονται για χρέη από κληρονομική ή επιχειρηματική διαδοχή. Αν παλαιά φορολογική οφειλή συζύγου έχει βεβαιωθεί στο ΑΦΜ του συζύγου της αλλά αφορά δικό της εισόδημα ή περιουσία, μπορεί να τη ρυθμίσει αφού ζητήσει από την αρμόδια υπηρεσία τον διαχωρισμό της.
Για χρέη εταιρείας που έχει λυθεί, τελεί υπό εκκαθάριση ή έχει πάψει να υπάρχει, μπορεί να υποβάλει αίτηση όποιος ευθύνεται εκ του νόμου για ολόκληρη την οφειλή. Η δυνατότητα ισχύει και για χρέη προηγούμενης ρύθμισης που χάθηκε. Ο εγγυητής εξακολουθεί να ευθύνεται για το ανεξόφλητο υπόλοιπο μετά την εξόφληση της σύμβασης από τον οφειλέτη και δεν μπορεί να εντάξει το ίδιο υπόλοιπο σε νέα αίτηση.
Εκτός μένουν τα χρέη από επιστρεπτέα προκαταβολή και τα ποσά συμβιβασμού από εξώδικη επίλυση φορολογικής διαφοράς. Για όσους έχουν ήδη προσφύγει στον νόμο Κατσέλη απαιτείται έγκυρη παραίτηση πριν από την αίτηση στον εξωδικαστικό. Η παραίτηση μπορεί να αφορά και ένδικα μέσα κατά απορριπτικής απόφασης, εφόσον αυτή δεν έχει καταστεί αμετάκλητη.
Κύρια κατοικία και δεύτερη αίτηση
Ο οφειλέτης μπορεί να ζητήσει ειδική ρύθμιση με εκποίηση άλλων ακινήτων του, όσο χρειάζεται για την ικανοποίηση των πιστωτών. Για τον υπολογισμό της δόσης, από την ακίνητη περιουσία μετρά μόνο η αξία της κύριας κατοικίας. Οι χρηματοδοτικοί φορείς οφείλουν να υποβάλουν αυτή την αντιπρόταση σε ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες. Ο οφειλέτης μπορεί να την απορρίψει και να λάβει τη συνήθη πρόταση. Αν μερίδιο της κατοικίας ανήκει σε συνοφειλέτη ή εγγυητή, απαιτείται να συμπράξει και εκείνος στην αίτηση και στη σύμβαση.
Όσο τηρείται η ειδική σύμβαση, οι πιστωτές που καλύπτονται από αυτήν δεν μπορούν να επισπεύσουν πλειστηριασμό της κύριας κατοικίας. Οι υφιστάμενες υποθήκες και προσημειώσεις διατηρούνται. Οι πιστωτές μπορούν να αναγγελθούν σε πλειστηριασμό που επισπεύδει τρίτος. Όσοι έχασαν προηγούμενη σύμβαση λόγω μη πληρωμής έχουν έξι μήνες από τις 21 Σεπτεμβρίου 2026 για νέα αίτηση μέσω της ειδικής διαδικασίας, χωρίς τη συνήθη αναμονή των 12 μηνών και για τα ίδια χρέη.
Οι προθεσμίες που κρίνουν τη ρύθμιση
Όποιος θέλει να κρατήσει παλιά ρύθμιση στην εφορία μπορεί να ζητήσει να μείνουν εκτός εξωδικαστικού τα χρέη που καλύπτει. Αν τα εντάξει, η προηγούμενη ρύθμιση καταργείται για τα συγκεκριμένα χρέη. Για ήδη ληξιπρόθεσμες οφειλές που έμειναν εκτός, έχει 90 ημέρες από τη σύναψη της σύμβασης για να τις εξοφλήσει ή να τις τακτοποιήσει νόμιμα. Για όσες γίνουν ληξιπρόθεσμες αργότερα, όπως μια νέα δόση ΕΝΦΙΑ, έχει 60 ημέρες από τη λήξη της προθεσμίας πληρωμής.
Αν χαθεί η χωριστή ρύθμιση για τα χρέη εκτός σύμβασης ή λήξει η αναστολή είσπραξής τους χωρίς τακτοποίηση, το Δημόσιο μπορεί να καταγγείλει άμεσα την πολυμερή σύμβαση. Η διμερής ανατρέπεται αυτοδικαίως. Στη διμερή, η πρώτη δόση πληρώνεται μέσα σε πέντε εργάσιμες ημέρες από την αποδοχή της πρότασης για να ενεργοποιηθεί η ρύθμιση. Η προθεσμία αυτή δεν καλύπτεται από τις παρατάσεις δόσεων που χορηγούνται για θεομηνίες. Η πολυμερής σύμβαση τίθεται σε ισχύ χωρίς να απαιτείται να έχει καταβληθεί η πρώτη δόση. Σε περίπτωση θανάτου του οφειλέτη, οι κληρονόμοι υπεισέρχονται στη σύμβαση κατά την κληρονομική τους μερίδα.
Αν πιστωτής καταγγείλει τη ρύθμιση λόγω καθυστέρησης, οι απαιτήσεις του αναβιώνουν, αφού αφαιρεθούν όσα καταβλήθηκαν. Για απαιτήσεις χρηματοδοτικών φορέων, η σύμβαση αποτελεί πλέον εκτελεστό τίτλο.
Πότε αδρανοποιείται μια κατάσχεση
Για κατάσχεση της εφορίας σε τράπεζα ή άλλον τρίτο χρειάζεται χωριστή αίτηση. Ο οφειλέτης πρέπει να έχει πληρώσει την πρώτη δόση και όσες έχουν λήξει, να έχει τακτοποιήσει τις οφειλές εκτός σύμβασης και να έχει υποβάλει τις απαιτούμενες δηλώσεις εισοδήματος και ΦΠΑ της τελευταίας πενταετίας πριν από την αίτηση στον εξωδικαστικό, έστω εκπρόθεσμα. Κάθε συνοφειλέτης υποβάλλει δική του αίτηση. Η εφορία ελέγχει τις δικές του δηλώσεις και τα χρέη για τα οποία ευθύνεται. Η αδρανοποίηση μπορεί να καλύψει και κατασχετήρια που εκδόθηκαν μετά την έναρξη της ρύθμισης για νέες οφειλές. Σε διμερή σύμβαση το Δημόσιο διατηρεί το δικαίωμα εγγραφής υποθήκης για ανεξασφάλιστο χρέος. Στην πολυμερή εφαρμόζονται οι γενικές προϋποθέσεις του νόμου.
Φορολογική ενημερότητα και ποινική δίωξη
Όσο τηρείται η ρύθμιση, τα ποσά που προβλέπεται να διαγραφούν δεν υπολογίζονται στην παρακράτηση για φορολογική ενημερότητα και δεν αναγράφονται στη βεβαίωση οφειλής. Για χρέη υπέρ τρίτων που εισπράττει η ΑΑΔΕ δεν χωρεί συμψηφισμός με απαιτήσεις του οφειλέτη κατά του Δημοσίου. Όπου γίνεται παρακράτηση χωρίς συμψηφισμό, όπως σε μεταβίβαση ακινήτου, οι δόσεις του εξωδικαστικού δεν προηγούνται άλλων ρυθμίσεων.
Μετά την οριστική αίτηση, όσο ισχύει η ειδική αναστολή, η εφορία εξακολουθεί να διαβιβάζει τις αιτήσεις δίωξης στον εισαγγελέα για μη καταβολή χρεών προς το Δημόσιο, παρότι η δίωξη αναστέλλεται. Η υποβολή αίτησης δίωξης παραλείπεται όταν το σύνολο των ληξιπρόθεσμων χρεών έχει ρυθμιστεί ή τελεί σε αναστολή είσπραξης.
Τι κερδίζει όποιος προεξοφλεί
Με την ολική προεξόφληση ο οφειλέτης απαλλάσσεται από τους ανεξόφλητους τόκους των δόσεων που προεξοφλεί. Το «κούρεμα» οριστικοποιείται με την πλήρη αποπληρωμή της σύμβασης και καλύπτει και όσους ευθύνονται εκ του νόμου για ολόκληρη την οφειλή. Αν κάποιος ευθύνεται για μέρος του χρέους, η εξόφληση μόνο του δικού του μέρους δεν ενεργοποιεί τη διαγραφή. Για παρακρατούμενους και επιρριπτόμενους φόρους, όπως ο ΦΠΑ, το ποσό αποπληρωμής που τους αναλογεί, χωρίς τους τόκους της ρύθμισης, πρέπει να καλύπτει τουλάχιστον τη βασική οφειλή.
