ΣΦΕΕ: Τρία στα πέντε νέα καινοτόμα φάρμακα δεν θα φτάνουν στην Ελλάδα τα επόμενα χρόνια
Έρευνες EFPIA και IQVIA δείχνουν δραματική μείωση στη διαθεσιμότητα νέων θεραπειών
Η πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών σε νέες καινοτόμες θεραπείες απειλείται σοβαρά, σύμφωνα με τα ευρήματα δύο πρόσφατων μελετών που παρουσιάστηκαν από τον Σύνδεσμο Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας. Οι πιέσεις που ασκούνται διεθνώς στις τιμές των φαρμάκων, σε συνδυασμό με το υψηλό clawback και τη χρόνια υποχρηματοδότηση της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης, τοποθετούν τη χώρα σε μειονεκτική θέση έναντι των υπόλοιπων ευρωπαϊκών αγορών. Οι φαρμακοβιομηχανίες στρέφουν ολοένα περισσότερο το ενδιαφέρον τους στις ΗΠΑ, όπου οι τιμές είναι υψηλότερες, αφήνοντας την Ευρώπη –και ιδιαίτερα την Ελλάδα– εκτεθειμένη σε μειωμένη διαθεσιμότητα νέων θεραπειών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της EFPIA, η Ελλάδα αναμένεται να δει σημαντική συρρίκνωση στον αριθμό των νέων φαρμάκων που φτάνουν στην αγορά της. Από τις πέντε θεραπείες που λαμβάνουν έγκριση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων, οι τρεις δεν θα κυκλοφορούν στη χώρα από κανένα κανάλι διανομής. Παράλληλα, η αναμονή για την πρόσβαση σε νέα φάρμακα θα ξεπεράσει τις 730 ημέρες, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 597 ημέρες. Ήδη σήμερα η Ελλάδα βρίσκεται στις 641 ημέρες, με την καθυστέρηση να αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω.
Η αλλαγή που φέρνει το νέο ερανιστικό νομοσχέδιο για την υγεία επιδεινώνει την εικόνα. Η χώρα παύει να τιμολογεί με βάση τις προηγμένες αγορές της Γερμανίας, της Αυστρίας και της Ιταλίας, και στρέφεται σε χώρες με σαφώς χαμηλότερη διαθεσιμότητα νέων φαρμάκων, όπως η Σλοβενία, η Τσεχία και η Πολωνία. Η μεταβολή αυτή οδηγεί σε πρόσθετη μείωση κατά 37% των διαθέσιμων θεραπειών, με την Ελλάδα να καταγράφει μόλις 69 κυκλοφορούντα φάρμακα από τα 168 που εγκρίθηκαν την περίοδο 2021–2024.
Ακόμη πιο ανησυχητικά είναι τα στοιχεία της IQVIA για την ελληνική αγορά. Από τα 214 νέα καινοτόμα φάρμακα που εγκρίθηκαν από τον ΕΜΑ την τετραετία 2022–2025, μόνο το 20% είναι σήμερα διαθέσιμο με αποζημίωση. Το υπόλοιπο 80% είτε δεν έχει τιμολογηθεί είτε δεν αποζημιώνεται, ενώ οι εταιρείες δηλώνουν ότι 101 από τα 131 μη τιμολογημένα προϊόντα δεν πρόκειται να κυκλοφορήσουν στην Ελλάδα στο μέλλον. Ακόμη και μεταξύ των τιμολογημένων φαρμάκων, μόλις δύο θεωρείται βέβαιο ότι θα παραμείνουν διαθέσιμα.
Το Ταμείο Καινοτομίας, που δημιουργήθηκε με χρηματοδότηση 50 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, δεν επαρκεί για να καλύψει το κενό. Αφορά περιορισμένο αριθμό θεραπειών, κυρίως ATMPs και PRIME φάρμακα, ενώ το απαιτούμενο ετήσιο κόστος για την κάλυψη των αναγκών εκτιμάται τουλάχιστον στα 100 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, η τριετής παραμονή κάθε φαρμάκου στο Ταμείο δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στη χρηματοδότηση, καθιστώντας δύσκολη την ένταξη νέων θεραπειών χωρίς πρόσθετους πόρους.
Οι εκπρόσωποι του ΣΦΕΕ επισημαίνουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε οριακό σημείο, καθώς οι προϋποθέσεις τιμολόγησης και αποζημίωσης απέχουν σημαντικά από τις πολιτικές των μητρικών εταιρειών. Η απόσταση αυτή δυσχεραίνει την εισαγωγή νέων φαρμάκων και εντείνει τον κίνδυνο οι Έλληνες ασθενείς να μετατραπούν σε πολίτες «δεύτερης ταχύτητας» σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη.
