Ρωσία: «Μπλόκο» στην ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ
Η Μόσχα χαρακτηρίζει απαράδεκτη οποιαδήποτε μορφή ένταξης του Κιέβου στη Συμμαχία, την ώρα που εντείνονται οι διπλωματικές διεργασίες για τον τερματισμό του πολέμου και τις εγγυήσεις ασφαλείας προς την Ουκρανία.
Κατηγορηματικά αντίθετη στην ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ παραμένει η Ρωσία, αποκλείοντας κάθε σχετικό ενδεχόμενο στο πλαίσιο μιας συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου. Η Μόσχα απορρίπτει ακόμη και τις προτάσεις για μια ενδιάμεση ή συμβιβαστική λύση, αντιδρώντας παράλληλα στις αμερικανικές και ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την παροχή εγγυήσεων ασφαλείας στο Κίεβο.
Τη θέση της ρωσικής κυβέρνησης επανέλαβε ο υφυπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Ριάμπκοφ, ο οποίος χαρακτήρισε απαράδεκτη ακόμη και την αναζήτηση μιας φόρμουλας που θα μπορούσε να οδηγήσει σε οιονεί ένταξη της Ουκρανίας στη Συμμαχία. Όπως δήλωσε, η Μόσχα δεν πρόκειται να αποδεχθεί καμία «δημιουργική» διευθέτηση στο συγκεκριμένο ζήτημα, σύμφωνα με το ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS.
Η ρωσική αντίδραση εκδηλώνεται σε μια περίοδο εντατικών διπλωματικών επαφών, καθώς οι ΗΠΑ πιέζουν τους Ευρωπαίους συμμάχους της Ουκρανίας να συμμετάσχουν σε συζητήσεις για τη διαμόρφωση μιας ευρύτερης αρχιτεκτονικής ευρωπαϊκής ασφάλειας. Η συγκεκριμένη διαδικασία συνδέεται με τις διαπραγματεύσεις για μια συνολική συμφωνία σχετικά με το ουκρανικό ζήτημα, ενώ η Ρωσία ζητά εδώ και καιρό τη συμμετοχή της Ευρώπης σε έναν τέτοιο διάλογο.
Το Ντονμπάς στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων
Ο Σεργκέι Ριάμπκοφ συμμετείχε στη ρωσική αντιπροσωπεία στις ειρηνευτικές συνομιλίες με την Ουκρανία, υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στο Άμπου Ντάμπι την προηγούμενη εβδομάδα. Στη συνέχεια, οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ μετέβησαν στη Μόσχα, όπου συναντήθηκαν με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, ενώ ακολούθησαν επαφές με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Δουβλίνο.
Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, κατά τη διάρκεια των συνομιλιών οι Αμερικανοί απεσταλμένοι έθεσαν για πρώτη φορά το ενδεχόμενο παραχώρησης της ανατολικής περιοχής του Ντονμπάς στη Ρωσία, με αντάλλαγμα την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ. Ο Ουκρανός πρόεδρος ανέφερε ότι το συγκεκριμένο ζήτημα τέθηκε για πρώτη φορά, χωρίς να παρουσιάσει περαιτέρω λεπτομέρειες για τη συζήτηση.
Από την πλευρά του, το Κίεβο επιδιώκει εγγυήσεις ασφαλείας αντίστοιχες με εκείνες που προβλέπει το Άρθρο 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ, το οποίο κατοχυρώνει τη συλλογική άμυνα των κρατών-μελών. Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε αυτού του τύπου τις δεσμεύσεις ως το ελάχιστο αποδεκτό επίπεδο προστασίας για τη χώρα του, ενώ σημείωσε ότι οι Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρθηκαν σε ένα πλαίσιο που θα μπορούσε να προσομοιάζει στα Άρθρα 4 και 5 της Συμμαχίας.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει επανειλημμένα αποκλείσει την προοπτική ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, επικαλούμενος το συγκεκριμένο ζήτημα ως έναν από τους λόγους για την προσάρτηση της Κριμαίας το 2014 και την εισβολή πλήρους κλίμακας το 2022. Παράλληλα, έχει ξεκαθαρίσει στους Αμερικανούς απεσταλμένους ότι η παρουσία ξένων στρατευμάτων στην Ουκρανία θα αποτελούσε απειλή για την ασφάλεια της Ρωσίας και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή από τη Μόσχα.
Οι ευρωπαϊκές εγγυήσεις ασφαλείας και οι επόμενες επαφές
Το ζήτημα των εγγυήσεων ασφαλείας βρέθηκε στο επίκεντρο της συνάντησης της λεγόμενης «Συμμαχίας των Προθύμων» στο Βερολίνο, όπου οι Αμερικανοί απεσταλμένοι ενημέρωσαν τον Ζελένσκι και Ευρωπαίους ηγέτες για τις επαφές τους με τη ρωσική πλευρά. Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις συζητήσεις, ο Ντόναλντ Τραμπ επικοινώνησε αιφνιδιαστικά τηλεφωνικά με Ευρωπαίους συμμάχους της Ουκρανίας από το Air Force One, μεταφέροντας την εκτίμησή του ότι οι συνομιλίες είχαν εξελιχθεί θετικά και ότι ο Πούτιν επιθυμεί τον τερματισμό του πολέμου.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι έχει έρθει η ώρα να επανεκκινήσει η συζήτηση για την πιθανή ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, επισημαίνοντας ότι το ζήτημα αφορά πλέον και τους Ευρωπαίους. Την ίδια στιγμή, οι εγγυήσεις ασφαλείας θεωρούνται καθοριστικό στοιχείο οποιασδήποτε μελλοντικής συμφωνίας, με το Κίεβο να ζητά δεσμεύσεις που θα αποτρέπουν μια νέα ρωσική επίθεση.
Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι στη σύνδεση των συνομιλιών για κατάπαυση του πυρός με τις ευρύτερες συζητήσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, υποστηρίζοντας ότι η Ρωσία πρέπει πρώτα να σταματήσει τις εχθροπραξίες. Από την πλευρά του, ο Τζάρεντ Κούσνερ ανέφερε μετά τη συνάντηση στο Βερολίνο ότι έχει σημειωθεί πρόοδος ως προς την αποδοχή από τη ρωσική πλευρά της ιδέας ότι οι εγγυήσεις ασφαλείας προς την Ουκρανία θα μπορούσαν να βασίζονται στο Άρθρο 5.
Ο Πούτιν δήλωσε, επίσης, ότι η Ρωσία έχει προσκαλέσει Ευρωπαίους εκπροσώπους στη Μόσχα για συνομιλίες, ζητώντας να αποσαφηνιστεί ποια θα είναι η συμβολή της Ευρώπης στις διαπραγματεύσεις. Παράλληλα, αξιωματούχοι της ομάδας E3, στην οποία συμμετέχουν η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, έχουν συζητήσει το ενδεχόμενο συνάντησης με τη ρωσική πλευρά.
Ο Ριάμπκοφ επανέλαβε ότι η Ουκρανία θα πρέπει να αποδεχθεί πως η Μόσχα δεν πρόκειται να μεταβάλει τη στάση της απέναντι στην ένταξή της στο ΝΑΤΟ, προσθέτοντας ότι η συζήτηση για τις εγγυήσεις ασφαλείας μπορεί να προχωρήσει μόνο εφόσον γίνει κατανοητή αυτή η θέση. Όπως διευκρίνισε, η Ρωσία δεν αποκλείει τον διάλογο για την ασφάλεια, αλλά απορρίπτει κατηγορηματικά οποιαδήποτε συζήτηση που αφορά την ένταξη της Ουκρανίας στη Συμμαχία.