Ραχήλ Μακρή: “Δημόσια Παιδεία; Τελείωσε. Ζήτω οι VIP Φοιτητές”

“Δημόσια Παιδεία; Τελείωσε. Ζήτω οι VIP Φοιτητές”

Με την πρόσφατη αδειοδότηση των πρώτων ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα και τα δίδακτρα να φτάνουν έως και τις 27.000 ευρώ ετησίως, γίνεται φανερό ότι ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην ελληνική ανώτατη εκπαίδευση όχι απαραίτητα προς όφελος της κοινωνίας, αλλά ξεκάθαρα υπέρ των οικονομικά ισχυρών.

Το Άρθρο 16 του Ελληνικού Συντάγματος είναι ξεκάθαρο: η ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από δημόσια ιδρύματα, και είναι δωρεάν. Παρόλο που τα ιδιωτικά κολλέγια λειτουργούν εδώ και χρόνια υπό νομικά παραθυράκια και την αναγνώριση επαγγελματικών δικαιωμάτων μέσω ευρωπαϊκών οδηγιών, η επίσημη αδειοδότηση ιδιωτικών πανεπιστημίων αποτελεί κατ’ ουσίαν κατάφωρη παραβίαση του πνεύματος (αν όχι και του γράμματος) του Συντάγματος.

Άρθρο της Ραχήλ Μακρή, τ. Βουλευτή.

Το νομικό επιχείρημα ότι «δεν πρόκειται για πανεπιστήμια αλλά για ιδρύματα μη κρατικής αλλά μη κερδοσκοπικής φύσης» ή ότι «υπάγονται σε ευρωπαϊκές οδηγίες» είναι προσχηματικό. Η πραγματικότητα είναι πως το δημόσιο πανεπιστήμιο απαξιώνεται σταδιακά, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για ένα εκπαιδευτικό σύστημα δύο ταχυτήτων.

Η πορεία προς την αποδοχή αυτής της απόφασης δεν ήταν ουδέτερη. Για χρόνια, ένα καλά ενορχηστρωμένο αφήγημα πρόβαλε τα ιδιωτικά πανεπιστήμια ως λύση σε όλα τα προβλήματα της ελληνικής ανώτατης εκπαίδευσης:

• “Τα ιδιωτικά θα φέρουν ποιότητα.”
• “Οι φοιτητές δεν θα φεύγουν στο εξωτερικό.”
• “Θα υπάρχει ανταγωνισμός και τα δημόσια θα βελτιωθούν.”

Πρόκειται για κλασική μέθοδο προπαγάνδας, κατά την οποία επαναλαμβανόμενα μηνύματα εδραιώνουν μια ιδέα ως “κοινή λογική”, αποσιωπώντας τις κοινωνικές συνέπειες. Στην πράξη, αυτό που επιτεύχθηκε ήταν να νομιμοποιηθεί στη συνείδηση του κόσμου μια επιλογή που ευνοεί τους λίγους.

Η πραγματικότητα: Εκπαίδευση μόνο για πλούσιους

Τα πρώτα στοιχεία δείχνουν αυτό που ήταν πάντα προφανές: τα δίδακτρα των ιδιωτικών πανεπιστημίων θα αγγίζουν ή και θα ξεπερνούν τις 25.000 – 27.000 ευρώ τον χρόνο. Αυτό σημαίνει ότι δεν προορίζονται για την ευρύτερη κοινωνία, αλλά για τους οικονομικά ισχυρούς, αυτούς που:

Μέχρι τώρα έστελναν τα παιδιά τους σε ιδιωτικά πανεπιστήμια του εξωτερικού.

Έχουν τη δυνατότητα να επενδύσουν δεκάδες χιλιάδες ευρώ σε πτυχία.

Ουσιαστικά, πρόκειται για ένα κλείσιμο της “εκπαιδευτικής εξόδου” προς το εξωτερικό για τους πλουσίους, οι οποίοι πλέον θα μπορούν να σπουδάζουν νομική, ιατρική, ή άλλες “βαριές” σχολές στην Ελλάδα, χωρίς να δίνουν πανελλαδικές και χωρίς τον ανταγωνισμό των δημοσίων ΑΕΙ.

Πίεση και υποβάθμιση των δημόσιων πανεπιστημίων

Την ίδια ώρα, τα δημόσια ΑΕΙ δέχονται πολλαπλά πλήγματα:

1. Περιορισμοί στον αριθμό προσπαθειών για μαθήματα (π.χ. διαγραφή μετά από τρεις αποτυχίες), κάτι που μπορεί να θεωρηθεί έμμεσο μέσο “εκκαθάρισης” των φοιτητών.
2. Υποκειμενική βαθμολόγηση, χωρίς εγγυήσεις διαφάνειας, που σε συνδυασμό με τους αυστηρούς κανόνες επιτείνει την αίσθηση αδικίας.
3. Μείωση χρηματοδότησης, που καθιστά τα δημόσια ΑΕΙ ακόμα πιο δυσλειτουργικά.
4. Αντί να υπάρξει στήριξη για να βελτιωθούν τα δημόσια ιδρύματα, δημιουργείται ένα σύστημα που σπρώχνει “τεχνητά” τους φοιτητές προς τα ιδιωτικά, με την προσδοκία μιας πιο «εύκολης» και άνετης φοίτησης φυσικά, για όσους μπορούν να πληρώσουν.

Η αδειοδότηση των ιδιωτικών πανεπιστημίων δεν είναι απλώς μια διοικητική απόφαση ή μια “εκπαιδευτική μεταρρύθμιση”. Πρόκειται για:

• Κατάφωρη παραβίαση του Συντάγματος.
• Αποτέλεσμα πολυετούς προπαγάνδας, που επέβαλε την ιδιωτικοποίηση ως “φυσική” εξέλιξη.
• Δημιουργία ενός ταξικού εκπαιδευτικού τοπίου, όπου η ποιοτική εκπαίδευση γίνεται προνόμιο και όχι δικαίωμα.
• Σταδιακή διάβρωση του δημόσιου χαρακτήρα της ανώτατης εκπαίδευσης.

Αν το σύνθημα της δημόσιας παιδείας ήταν κάποτε “πρόσβαση για όλους”, η σημερινή πραγματικότητα δείχνει ότι οδεύουμε προς ένα σύστημα όπου η παιδεία θα είναι μεν διαθέσιμη, αλλά μόνο για όσους μπορούν να την αγοράσουν.