Οι υπερπλούσιοι εκτοξεύουν τα κέρδη τους: +2,2 τρισ. δολάρια μέσα στο 2025
Ραγδαία αύξηση ανισοτήτων παρά τη στασιμότητα του δημόσιου πλούτου
Το 2025 αποδείχθηκε μια χρονιά πρωτοφανούς συσσώρευσης πλούτου για την παγκόσμια οικονομική ελίτ. Σύμφωνα με τον Δείκτη Δισεκατομμυριούχων του Bloomberg, οι 500 πλουσιότεροι άνθρωποι του κόσμου ενίσχυσαν την περιουσία τους κατά 2,2 τρισ. δολάρια, ανεβάζοντας το συνολικό τους χαρτοφυλάκιο στα 11,9 τρισ. δολάρια. Πρόκειται για ποσό που, θεωρητικά, θα μπορούσε να βγάλει από τη φτώχεια δισεκατομμύρια ανθρώπους.
Οι «8 εκλεκτοί» που καρπώθηκαν πάνω από 500 δισ. δολάρια
Η υπερσυγκέντρωση πλούτου αποτυπώνεται εντυπωσιακά στο γεγονός ότι μόλις οκτώ δισεκατομμυριούχοι –ανάμεσά τους οι Ίλον Μασκ, Τζεφ Μπέζος, Λάρι Έλισον και Λάρι Πέιτζ– αποκόμισαν πάνω από 550 δισ. δολάρια. Ένα χρόνο νωρίτερα, η ίδια ομάδα είχε απορροφήσει το 43% της συνολικής αύξησης του πλούτου των «500».
Ο ρόλος της πολιτικής και των αγορών
Η εκλογή κυβέρνησης φιλικής προς τα συμφέροντα των μεγιστάνων στις ΗΠΑ, σε συνδυασμό με την έντονη κερδοσκοπία σε μετοχές, μέταλλα και κρυπτονομίσματα, αποτέλεσαν βασικούς μοχλούς αυτής της εκτόξευσης.
Ο Λάρι Έλισον, ο οποίος επεκτάθηκε δυναμικά στον χώρο των media εξαγοράζοντας Paramount, TikTok US και διεκδικώντας τη Warner Bros., είδε την περιουσία του να αυξάνεται κατά 57,7 δισ. δολάρια, φτάνοντας τα 249,8 δισ. Η οικονομική στήριξή του προς την κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται πως ανταμείφθηκε με φοροελαφρύνσεις, κρατικές συμβάσεις και ευνοϊκές ρυθμίσεις.
Ο Μασκ στην κορυφή – και στο επίκεντρο της πολιτικής εξουσίας
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Ίλον Μασκ. Εκτός από τη χρηματοδότηση της προεκλογικής εκστρατείας Τραμπ, ανέλαβε για μήνες την ηγεσία του υπουργείου κυβερνητικής αποτελεσματικότητας (DOGE), το οποίο προχώρησε σε μαζικές περικοπές στη δημόσια διοίκηση.
Η καθαρή του περιουσία αυξήθηκε κατά 190,3 δισ. δολάρια, αγγίζοντας τα 622,7 δισ. Η SpaceX φέρεται να εξασφάλισε μερίδιο σχεδόν σε κάθε νέα κρατική σύμβαση στον τομέα της αεροδιαστημικής, ενώ ο Λευκός Οίκος έφτασε στο σημείο να φιλοξενήσει έκθεση ηλεκτρικών οχημάτων της Tesla για την ενίσχυση των πωλήσεων.
Οι κερδισμένοι και οι χαμένοι εκτός ΗΠΑ
Στο διεθνές σκηνικό, ξεχωρίζει η Αυστραλή Τζίνα Ράινχαρτ, η οποία τριπλασίασε την περιουσία της χάρη στις επενδύσεις της στις σπάνιες γαίες – έναν τομέα στρατηγικής σημασίας για τις μεγάλες δυνάμεις.
Αντίθετα, μια μικρή ομάδα δισεκατομμυριούχων είδε τις περιουσίες της να συρρικνώνονται. Μεταξύ αυτών, ο Φιλιππινέζος Μανουέλ Βιγιάρ, ο οποίος έχασε 12,6 δισ. δολάρια, καθώς η εταιρεία ακινήτων του κατέρρευσε χρηματιστηριακά.
Το χάσμα πλούτου βαθαίνει επικίνδυνα
Η εκρηκτική αύξηση του ιδιωτικού πλούτου έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη στασιμότητα του δημόσιου πλούτου και την επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης σε δεκάδες φτωχές χώρες. Το φτωχότερο 50% της ανθρωπότητας κατέχει μόλις το 2% του παγκόσμιου πλούτου και επιβιώνει με μόλις το 8% του παγκόσμιου εισοδήματος.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η διεύρυνση του χάσματος οδηγεί σε κοινωνική αποσταθεροποίηση, περιβαλλοντική υποβάθμιση και μακροπρόθεσμη απειλή για την ίδια τη βιωσιμότητα του οικονομικού συστήματος. Στο τέλος, όπως τονίζουν, δεν θα πληγούν μόνο οι αδύναμοι αλλά και οι ισχυροί.
