Οι νέοι δασμοί Τραμπ ανατρέπουν το παγκόσμιο εμπόριο
Από 10% έως 12,5% οι νέες επιβαρύνσεις σε εισαγωγές από σχεδόν 60 χώρες, με εξαιρέσεις σε καύσιμα, τρόφιμα και φάρμακα. Έντονες αντιδράσεις από Ασία και συμμάχους των ΗΠΑ.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ενεργοποίησαν από τα μεσάνυχτα της Παρασκευής ένα νέο, εκτεταμένο πλαίσιο δασμών, επαναφέροντας την προστατευτική εμπορική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ σε πλήρη ισχύ. Οι επιβαρύνσεις, που κυμαίνονται από 10% έως 12,5%, αφορούν εισαγωγές από περίπου 60 χώρες και βασίζονται σε έρευνα της αμερικανικής κυβέρνησης για υποτιθέμενη αδυναμία των οικονομιών αυτών να αποτρέψουν την καταναγκαστική εργασία στις εφοδιαστικές τους αλυσίδες. Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι η πρακτική αυτή πλήττει τους Αμερικανούς εργαζόμενους και απαιτεί άμεση αντιμετώπιση.
Σύμφωνα με το νέο καθεστώς, χώρες όπως το Μεξικό, η Βρετανία, ο Καναδάς και η Ινδία θα αντιμετωπίσουν δασμούς 10%, ενώ για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ταϊβάν οι επιβαρύνσεις δεν θα ξεπεράσουν το ίδιο επίπεδο. Αντίθετα, η Ιαπωνία, η Ελβετία και η Νότια Κορέα θα βρεθούν αντιμέτωπες με δασμούς περίπου 12,5%, βάσει των υφιστάμενων εμπορικών συμφωνιών με τις ΗΠΑ. Για δεκάδες άλλες χώρες προβλέπεται ενιαία επιβάρυνση 12,5%, με δυνατότητα προσθήκης επιπλέον δασμών όπου ήδη ισχύουν ειδικά μέτρα.
Παρά την αυστηρότητα των νέων κανόνων, το πλαίσιο περιλαμβάνει σημαντικές εξαιρέσεις. Καύσιμα, τρόφιμα, λιπάσματα και φαρμακευτικά προϊόντα δεν υπάγονται στους νέους δασμούς, ενώ εκτός μέτρων παραμένουν και εισαγωγές από Μεξικό και Καναδά που καλύπτονται από τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου της Βόρειας Αμερικής. Η κυβέρνηση έχει δεχθεί χιλιάδες αιτήματα για πρόσθετες εξαιρέσεις και αναμένεται να εφαρμόσει τόσο παγκόσμιες όσο και στοχευμένες ανά χώρα.
Οι αντιδράσεις από την Ασία ήταν άμεσες. Η Νέα Ζηλανδία χαρακτήρισε την απόφαση «απογοητευτική αλλά αναμενόμενη», ενώ η Αυστραλία έκανε λόγο για «αδικαιολόγητη κίνηση» που παραβιάζει τη διμερή συμφωνία ελεύθερου εμπορίου. Η Σιγκαπούρη και η Ιαπωνία εξέφρασαν επίσης έντονη δυσαρέσκεια, ζητώντας διαβεβαιώσεις ότι τα μέτρα δεν παραβιάζουν τις εμπορικές δεσμεύσεις τους με τις ΗΠΑ. Παρά τις αντιδράσεις, οι περισσότερες χώρες αποφεύγουν προς το παρόν να προχωρήσουν σε αντίποινα.
Η στρατηγική Τραμπ φαίνεται να στοχεύει στην πλήρη επαναφορά της εμπορικής πολιτικής που είχε περιοριστεί μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου. Με τον προηγούμενο οριζόντιο δασμό 10% να λήγει, η κυβέρνηση επιδιώκει να μην υπάρξει κενό στην εφαρμογή των μέτρων. Αξιωματούχοι της Ουάσιγκτον τονίζουν ότι οι ΗΠΑ εφαρμόζουν απαγορεύσεις εισαγωγών προϊόντων που συνδέονται με καταναγκαστική εργασία εδώ και έναν αιώνα και ότι οι εμπορικοί εταίροι πρέπει να ευθυγραμμιστούν.
Παρά την εφαρμογή των νέων δασμών, η αβεβαιότητα για τις επιχειρήσεις και τις αγορές παραμένει έντονη. Αναλυτές εκτιμούν ότι οι επιβαρύνσεις δεν αποτελούν άμεσο σοκ, καθώς διατηρούν συνολικά το επίπεδο των δασμών στα ίδια επίπεδα. Ωστόσο, προειδοποιούν ότι οι επόμενες κινήσεις της Ουάσιγκτον –όπως πιθανές επιβαρύνσεις για χώρες με υπερβάλλουσα παραγωγική ικανότητα– θα μπορούσαν να επηρεάσουν τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη, ειδικά σε μια περίοδο αυξημένων τιμών ενέργειας.
Η κυβέρνηση εξετάζει ήδη νέα μέτρα, μεταξύ των οποίων και δασμούς 25% σε συγκεκριμένα προϊόντα από τη Βραζιλία, επικαλούμενη αθέμιτες πρακτικές. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να καθορίσει εάν η νέα δασμολογική πολιτική θα αποτελέσει μόνιμο εργαλείο πίεσης ή την αρχή ενός ακόμη γύρου εμπορικών εντάσεων.
