Νίκος Νικολόπουλος: Η ΔΕΘ πλησιάζει και το Μέγαρο Μαξίμου ετοιμάζει πάλι το ετήσιο θαύμα των αριθμών
Η ΔΕΘ πλησιάζει και το Μέγαρο Μαξίμου ετοιμάζει πάλι το ετήσιο θαύμα των αριθμών
Ο Νικολόπουλος έκανε επιθετικό άνοιγμα
«Η ΔΕΘ πλησιάζει και το Μέγαρο Μαξίμου ετοιμάζει πάλι το ετήσιο θαύμα των αριθμών.
Θα μας πουν ότι το χρέος μειώθηκε, παρότι το χρέος της Κεντρικής Διοίκησης έφτασε τα 406,1 δισ. ευρώ.
Θα μας πουν ότι αυξήθηκε το εισόδημα, ενώ η ακρίβεια καταπίνει τον μισθό πριν φτάσει στο τέλος του μήνα.
Θα μας μιλήσουν για κοινωνικό μέρισμα, ενώ η κοινωνία ζητά να σταματήσει πρώτα η φορολογική αφαίμαξη.
Και θα παρουσιάσουν ως δικά τους έργα που χρηματοδοτούνται από ιδιώτες, δωρητές και συμβάσεις που υπογράφηκαν πριν από πολλά χρόνια.
Φέτος, όμως, η κοινωνία δεν πηγαίνει στη ΔΕΘ για να ακούσει υποσχέσεις. Πηγαίνει με τον παλιό λογαριασμό στο χέρι.
Και αυτόν τον λογαριασμό δεν τον σβήνει κανένα pass».
Ο ΣΑΜΑΡΑΣ ΜΟΝΟΝ ΜΠΟΡΕΙ
Το ποσοστό της Νέας Δημοκρατίας θα κριθεί κυρίως από τρεις παράγοντες: τη συμμετοχή στις εκλογές, το μέγεθος της κοινωνικής δυσαρέσκειας και την πολιτική παρουσία του Αντώνη Σαμαρά.
Όσο περισσότεροι πολίτες επιστρέψουν στις κάλπες για να εκφράσουν την οργή τους για την ακρίβεια, τα σκάνδαλα, τα Τέμπη, τη διαφθορά και τη διαχείριση των εθνικών θεμάτων, τόσο δυσκολότερο θα είναι για τη ΝΔ να διατηρήσει το ποσοστό της.
Καθοριστική θα είναι και η «μεταβλητή Σαμαρά». Μια νέα πολιτική πρόταση στον χώρο της λαϊκής, κοινωνικής και πατριωτικής Κεντροδεξιάς μπορεί να προσφέρει διέξοδο σε ψηφοφόρους που έχουν απομακρυνθεί από τον κ. Μητσοτάκη, χωρίς να επιθυμούν να εγκαταλείψουν την ιστορική και ιδεολογική τους παράταξη. Η στάση του Κώστα Καραμανλή θα επηρεάσει επίσης σημαντικά αυτή τη μετακίνηση.
Συνεπώς, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι πλέον εάν η ΝΔ θα παραμείνει πρώτο κόμμα, αλλά εάν το ποσοστό της θα επιτρέψει στον Κυριάκο Μητσοτάκη να διεκδικήσει τρίτη πρωθυπουργική θητεία. Και σήμερα αυτό κάθε άλλο παρά βέβαιο είναι.
ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ ΕΛΛΑΔΟΣ | ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΧΡΙΚΕ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
Νίκου Ι. Νικολόπουλου
1. ΕΡΩΤΗΣΗ Κύριε Νικολόπουλε, τι περιμένετε τελικά από τη ΔΕΘ; Θα πάρει κάτι ουσιαστικό ο χειμαζόμενος ελληνικός λαός;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Περιμένω μία μεγάλη επιχείρηση πολιτικού μακιγιάζ, με λίγες πιθανές ελαφρύνσεις που ασφαλώς δεν πρέπει να υποτιμήσουμε, αλλά και με πολλές υποσχέσεις που θα πρέπει να κοστολογηθούν μία προς μία.
Η κυβέρνηση διαρρέει μειώσεις φόρων για επιχειρήσεις, εισφορών και προκαταβολής φόρου, περιορισμό των τεκμηρίων, ενισχύσεις σε συνταξιούχους και οικογένειες. Ωραία. Να δούμε, όμως, πρώτα τι θα ανακοινωθεί, πότε θα εφαρμοστεί, ποιους πραγματικά θα αφορά και πόσο θα μείνει τελικά στην τσέπη του πολίτη.
Γιατί όταν μία οικογένεια πληρώνει ακριβότερα τρόφιμα, ρεύμα, ενοίκιο, καύσιμα και σχολικά είδη, ένα επίδομα δεν είναι κοινωνική πολιτική. Είναι ασπιρίνη σε ασθενή που χρειάζεται εγχείρηση.
Η ΔΕΘ δεν πρέπει να είναι το ετήσιο πανηγύρι των υποσχέσεων. Πρέπει να είναι δημόσιος απολογισμός: τι υποσχέθηκες πέρυσι, τι έκανες και τι δεν έκανες.
Η κυβέρνηση θέλει να μοιράσει στη ΔΕΘ το «μέρισμα της ανάπτυξης». Ο πολίτης, όμως, ακόμη ψάχνει πού κρύφτηκε η ίδια η ανάπτυξη.
2. ΕΡΩΤΗΣΗ Μήπως είστε άδικος; Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η οικονομία αναπτύσσεται, οι φόροι μειώνονται και το χρέος αποκλιμακώνεται.
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Δεν αρνούμαι κανένα θετικό στοιχείο. Αρνούμαι, όμως, τη μισή αλήθεια που παρουσιάζεται ως ολόκληρη.
Ναι, ο λόγος του χρέους προς το ΑΕΠ μειώθηκε. Όμως το 2025 το χρέος της Κεντρικής Διοίκησης αυξήθηκε στα 406,1 δισ. ευρώ, από 403,8 δισ. το 2024. Το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης μειώθηκε στα 362,9 δισ. και στο 146% του ΑΕΠ. Αυτά είναι διαφορετικά μεγέθη και πρέπει να παρουσιάζονται καθαρά.
Το ποσοστό πέφτει επειδή αυξάνεται το ονομαστικό ΑΕΠ, στο οποίο συμβάλλουν και ο πληθωρισμός και η άνοδος των τιμών. Αυτό δεν είναι λογιστική απάτη· είναι ο διεθνώς αποδεκτός τρόπος υπολογισμού. Είναι, όμως, πολιτική εξαπάτηση να αποκρύπτεις ότι σε απόλυτους αριθμούς το χρέος παραμένει τεράστιο.
Και η ανάπτυξη πρέπει να κρίνεται από την ποιότητά της: από την παραγωγή, τις εξαγωγές, τους πραγματικούς μισθούς και τις επενδύσεις που δημιουργούν σταθερές θέσεις εργασίας – όχι μόνο από τον τουρισμό, την κατανάλωση, τις εισαγωγές και τα ευρωπαϊκά κονδύλια.
Το χρέος δεν είναι μόνο ποσοστό σε μια διαφάνεια. Είναι λογαριασμός που θα πληρώσουν τα παιδιά μας.
3. ΕΡΩΤΗΣΗ Λέτε ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης ψεύδεται;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Λέω ότι συχνά παρουσιάζει το ευνοϊκό μισό της πραγματικότητας και κρύβει το δυσάρεστο μισό.
Μας λέει πόσο ανέβηκε ο ονομαστικός μισθός, όχι πόσα έχασε από την ακρίβεια. Μας λέει πόσο μειώθηκε το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ, όχι πόσα δισεκατομμύρια χρωστάμε. Μας λέει πόσα φορολογικά έσοδα εισπράχθηκαν, όχι πόσο βοήθησε σε αυτά ο αυξημένος ΦΠΑ πάνω στις αυξημένες τιμές. Μας παρουσιάζει ως παροχή την επιστροφή ενός μικρού μέρους από όσα προηγουμένως αφαίρεσε η υπερφορολόγηση.
Αυτό δεν είναι νέο φαινόμενο. Είναι η παλιά παλαιοκομματική συνταγή με ψηφιακή συσκευασία: πρώτα δημιουργείς ασφυξία, μετά δίνεις ένα pass και στο τέλος ζητάς χειροκρότημα.
Άλλαξε το περιτύλιγμα, όχι το προϊόν. Ο Μαυρογιαλούρος απέκτησε εφαρμογή στο κινητό.
4. ΕΡΩΤΗΣΗ Δεν κάνουν, όμως, το ίδιο και αρκετοί αντιπολιτευόμενοι, λαϊκιστές ή αυτοαποκαλούμενοι πατριώτες;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Βεβαίως. Ο λαϊκισμός δεν έχει αποκλειστικό ιδιοκτήτη.
Υπάρχουν «πατριώτες» που θυμούνται την πατρίδα μόνον όταν ανοίγουν οι κάμερες. Υπάρχουν κόμματα που υπόσχονται τα πάντα σε όλους, χωρίς να λένε από πού θα βρουν τα χρήματα. Υπάρχουν και επαγγελματίες της αγανάκτησης που ζουν πολιτικά από το πρόβλημα και γι’ αυτό δεν θέλουν πραγματικά να λυθεί.
Ο πατριωτισμός δεν μετριέται σε ντεσιμπέλ. Μετριέται σε σχέδιο, συνέπεια, κοινωνική δικαιοσύνη και προσωπικό κόστος.
Δεν χρειαζόμαστε ούτε τον τεχνοκρατικό κυνισμό του Μαξίμου ούτε τους «πατριώτες της φακής». Χρειαζόμαστε εθνική σοβαρότητα.

5. ΕΡΩΤΗΣΗ Προχωρά πίσω από το παραβάν το κόμμα του Αντώνη Σαμαρά; Συγκροτούνται ήδη ψηφοδέλτια;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Δεν μπορώ να παρουσιάσω ως γεγονός όσα δεν έχουν ανακοινωθεί επισήμως από τον ίδιο τον Αντώνη Σαμαρά.
Είναι φανερό ότι γίνονται συζητήσεις, επαφές και πολιτικές προετοιμασίες. Είναι επίσης φανερό ότι υπάρχει κοινωνικό και πολιτικό ακροατήριο που αναζητά έκφραση στα δεξιά της σημερινής Νέας Δημοκρατίας. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι έχει ήδη ιδρυθεί κόμμα ή ότι υπάρχουν οριστικά ψηφοδέλτια.
Η σειρά πρέπει να είναι καθαρή: πρώτα η ιδρυτική πολιτική διακήρυξη. Μετά οι αρχές και το πρόγραμμα. Έπειτα τα πρόσωπα και τα ψηφοδέλτια.
Αν αρχίσουμε από τις καρέκλες και μετά ψάξουμε τις ιδέες, θα έχουμε φτιάξει άλλο ένα παλαιοκομματικό μαγαζί.
6. ΕΡΩΤΗΣΗ Τι απήχηση θα μπορούσε να έχει ένα κόμμα Σαμαρά;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Η τελευταία δημοσιευμένη μέτρηση της Interview έδειξε ότι 12% θεωρεί πολύ ή αρκετά πιθανό να ψηφίσει ένα κόμμα υπό τον Αντώνη Σαμαρά, ενώ μαζί με όσους απαντούν «λίγο πιθανό» η δυνητική δεξαμενή φτάνει το 21%. Αυτό δεν είναι εκλογική πρόβλεψη, αλλά είναι σαφώς μία υπολογίσιμη αφετηρία.
Η τελική επίδοση θα εξαρτηθεί από τρία πράγματα: αν θα είναι κόμμα προσωπικής δικαίωσης ή εθνικής αποστολής· αν θα ενώσει σοβαρούς ανθρώπους ή θα μαζέψει πικραμένους γυρολόγους· αν θα παρουσιάσει ολοκληρωμένη πρόταση για οικονομία, θεσμούς και κοινωνία – όχι μόνο ορθή κριτική στα εθνικά θέματα.
Ο Σαμαράς δεν χρειάζεται να γίνει αρχηγός των θυμωμένων. Μπορεί να γίνει γεφυροποιός των υπεύθυνων.

7. ΕΡΩΤΗΣΗ Εσείς θα είστε υποψήφιος βουλευτής με τον Αντώνη Σαμαρά στην Αχαΐα;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Σήμερα δεν είμαι υποψήφιος βουλευτής κανενός κόμματος. Ούτε του Αντώνη Σαμαρά ούτε οποιουδήποτε άλλου.
Είμαι πρόεδρος του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος Ελλάδος και παραμένω πιστός στις ιδέες που υπηρετώ από παιδί: την πατρίδα, την κοινωνική δικαιοσύνη, τη χριστιανοδημοκρατία, τη λαϊκή παράταξη και την καραμανλική αντίληψη εθνικής ευθύνης.
Δεν υπήρξα ποτέ σαμαρικός. Είμαι αθεράπευτα καραμανλικός. Στηρίζω δημόσια τον Αντώνη Σαμαρά επειδή θεωρώ ότι μπορεί να συμβάλει σε μία πατριωτική αφύπνιση και σε μία κυβέρνηση εθνικής συνεννόησης – όχι επειδή έχω ζητήσει ή λάβει θέση.
Άλλωστε, πρώτα ιδρύεται το κόμμα και μετά ανακοινώνονται οι υποψήφιοι. Όποιος μοιράζει από τώρα έδρες και ψηφοδέλτια, βάζει το κάρο μπροστά από το άλογο.
Δεν ψάχνω ψηφοδέλτιο για να στεγαστώ. Έχω πολιτική στέγη, αρχές και καθαρή ταυτότητα.
8. ΕΡΩΤΗΣΗ Γιατί στηρίζετε σήμερα τον Σαμαρά, αφού παραιτηθήκατε από την κυβέρνησή του και κατόπιν διαγραφήκατε;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Ακριβώς γι’ αυτό η σημερινή θέση μου είναι ανεξάρτητη και αξιόπιστη.
Το 2012 διαφώνησα με την οικονομική πολιτική. Δεν κράτησα την υπουργική καρέκλα. Παραιτήθηκα. Δεν παίρνω πίσω ούτε μία λέξη για το κοινωνικό κόστος εκείνης της περιόδου.
Σήμερα, όμως, δεν συζητούμε αν ο Σαμαράς ήταν αλάνθαστος. Συζητούμε ποιος μπορεί να συμβάλει στην εθνική ανασύνταξη.
Δεν του χρωστάω θέση. Δεν μου χρωστάει αποκατάσταση. Μας συνδέει σήμερα η αγωνία για την πατρίδα, τα εθνικά θέματα, τη θεσμική παρακμή και την ανάγκη να πάψει η πολιτική να είναι υπάλληλος των δημοσκοπήσεων και των οικονομικών συμφερόντων.
Δεν υπερασπίζομαι ένα πρόσωπο. Υπερασπίζομαι την πολιτική που δεν εξημερώνεται.
9. ΕΡΩΤΗΣΗ Τι ρόλο θα μπορούσε να διαδραματίσει ο Κώστας Καραμανλής;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Ο Κώστας Καραμανλής μπορεί να αποτελέσει εγγυητή θεσμικής σοβαρότητας, εθνικής συνέχειας και ευρύτερης συνεννόησης.
Δεν μιλώ για επιστροφή στο παρελθόν. Μιλώ για αξιοποίηση της εμπειρίας και του εθνικού κεφαλαίου δύο πρώην πρωθυπουργών, σε μία περίοδο που η χώρα αντιμετωπίζει τουρκικό αναθεωρητισμό, δημογραφική κατάρρευση, κρίση εμπιστοσύνης και παραγωγική αδυναμία.
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται μία νέα αυλή γύρω από έναν αρχηγό. Χρειάζεται κυβέρνηση εθνικής ενότητας, ειδικού σκοπού και ορισμένου χρόνου, με σαφές πρόγραμμα και με ανθρώπους που δεν θα επιλέγονται επειδή είναι «ημέτεροι».

10. ΕΡΩΤΗΣΗ Το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού θα μπορέσει να σταθεί στα πόδια του;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Η Μαρία Καρυστιανού απέκτησε τεράστιο ηθικό κεφάλαιο μέσα από έναν αδιανόητο προσωπικό πόνο και έναν δίκαιο αγώνα για αλήθεια και Δικαιοσύνη. Αυτό αξίζει απόλυτο σεβασμό.
Αλλά άλλο η ηθική δύναμη μιας μάνας και άλλο η συγκρότηση πολιτικού κόμματος ικανού να κυβερνήσει.
Η δημοσκοπική αφετηρία υπάρχει. Σε πρόσφατη μέτρηση η «Ελπίδα» καταγράφηκε στο 5,3%. Όμως ένα κόμμα χρειάζεται σαφείς θέσεις για την οικονομία, την Τουρκία, την Ευρώπη, την άμυνα, την υγεία, την παιδεία και τη δημόσια διοίκηση. Χρειάζεται στελέχη, εσωτερική δημοκρατία, διαφάνεια και αντοχή στον έλεγχο.
Η κυρία Καρυστιανού δικαιούται να πολιτευθεί. Δεν δικαιούται κανείς να την αποκλείσει ή να την απαξιώσει. Από τη στιγμή, όμως, που εισέρχεται στην κομματική πολιτική, θα κρίνεται πολιτικά όπως όλοι μας.
Ο πόνος μπορεί να ανάψει τη σπίθα. Για να κρατηθεί, όμως, η φωτιά χρειάζονται πρόγραμμα, άνθρωποι και οργάνωση.

11. ΕΡΩΤΗΣΗ Πώς διαμορφώνεται σήμερα το πολιτικό σκηνικό; Τι σας λένε οι φανερές αλλά και οι «κρυφές» δημοσκοπήσεις;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Δεν θα επικαλεστώ «μυστικές δημοσκοπήσεις» που κανείς δεν μπορεί να ελέγξει. Η πολιτική δεν είναι χαρτομαντεία.
Οι δημοσιευμένες μετρήσεις δείχνουν πέντε πράγματα. Πρώτον, η Νέα Δημοκρατία παραμένει πρώτο κόμμα, αλλά πολύ μακριά από τα ποσοστά του 2023 και χωρίς ορατή αυτοδυναμία. Δεύτερον, η αντιπολίτευση είναι κατακερματισμένη και κανένα κόμμα δεν έχει ακόμη πείσει ότι αποτελεί έτοιμη κυβερνητική εναλλακτική. Τρίτον, η λεγόμενη «ΕΛ.ΑΣ.» καταγράφηκε σε μία πρόσφατη μέτρηση στο 15,8%, το ΠΑΣΟΚ στο 10,1% και η Ελληνική Λύση στο 8,9%. Τέταρτον, κόμματα που ακόμη δεν έχουν δοκιμαστεί στην κάλπη – όπως ενδεχόμενη κίνηση Σαμαρά ή το εγχείρημα Καρυστιανού – διαθέτουν υπαρκτές δεξαμενές. Πέμπτον, η πραγματική πρώτη δύναμη είναι η δυσπιστία. Στην ίδια έρευνα μόνο 8% δήλωνε εμπιστοσύνη στα κόμματα, 17% στη Βουλή και 23% στη Δικαιοσύνη.
Αυτό είναι το ηφαίστειο κάτω από το πολιτικό σύστημα.
12. ΕΡΩΤΗΣΗ Μπορεί αυτή η «βουβή» δυσαρέσκεια να ανατρέψει το πολιτικό σκηνικό;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Μπορεί, αλλά δεν είναι αυτόματο.
Η δυσαρέσκεια δεν μετατρέπεται μόνη της σε πολιτική αλλαγή. Χρειάζεται πειστική εναλλακτική. Διαφορετικά γίνεται αποχή, κατακερματισμός ή ψήφος στιγμιαίας οργής.
Το 70% που κρίνει αρνητικά την κυβέρνηση δεν αποτελεί ενιαίο κόμμα. Περιλαμβάνει δεξιούς, κεντρώους, αριστερούς, απογοητευμένους και ανθρώπους που δεν εμπιστεύονται κανέναν.
Το στοίχημα είναι να μετατραπεί το «να φύγει ο Μητσοτάκης» σε κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: «να έρθει μία καλύτερη, εντιμότερη και αποτελεσματικότερη διακυβέρνηση».
Η χώρα δεν σώζεται αλλάζοντας απλώς ενοίκους στο Μαξίμου. Πρέπει να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί η εξουσία.
13. ΕΡΩΤΗΣΗ Μιλάτε για «καθεστώς Μητσοτάκη». Τι ακριβώς εννοείτε;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Δεν χρησιμοποιώ τον όρο για να αμφισβητήσω ότι η κυβέρνηση εξελέγη δημοκρατικά. Τον χρησιμοποιώ για να περιγράψω ένα συγκεντρωτικό σύστημα εξουσίας.
Ένα πρωθυπουργοκεντρικό κράτος, στο οποίο κρίσιμες αποφάσεις συγκεντρώνονται στο Μαξίμου, η κυβερνητική επικοινωνία συχνά υποκαθιστά τη λογοδοσία και ισχυρά οικονομικά συμφέροντα έχουν πρόσβαση που δεν διαθέτει ο απλός πολίτης.
Δεν πρέπει να αντικαταστήσουμε την πολιτική κριτική με ατεκμηρίωτες γενικεύσεις περί «νταβατζήδων». Πρέπει να δείξουμε συγκεκριμένα: ποιος παίρνει τα δημόσια έργα, πώς μοιράζονται τα κονδύλια, ποιοι αποκλείονται από τις τραπεζικές χρηματοδοτήσεις, ποιες νομοθετικές ρυθμίσεις ωφελούν συγκεκριμένα συμφέροντα και ποιος λογοδοτεί όταν χάνεται δημόσιο ή ευρωπαϊκό χρήμα.
Η πιο βαριά κατηγορία δεν είναι η κραυγή. Είναι το έγγραφο.

14. ΕΡΩΤΗΣΗ Συνεχίζεται, κατά τη γνώμη σας, το πλιάτσικο του δημόσιου και ευρωπαϊκού χρήματος;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Συνεχίζονται σοβαρές υποθέσεις που πρέπει να διερευνηθούν μέχρι τέλους. Δεν θα καταδικάσω κανέναν πριν μιλήσει η Δικαιοσύνη. Δεν θα δεχθώ, όμως, ούτε να χρησιμοποιείται το τεκμήριο αθωότητας ως τεκμήριο κυβερνητικής σιωπής.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εξετάζει την υπόθεση των «σπιτιών ανακύκλωσης». Στο επίκεντρο βρίσκεται διαγωνισμός για 248 μονάδες, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 83 εκατ. ευρώ, με συμβατική αξία γύρω στις 300.000 ευρώ ανά μονάδα. Πραγματοποιήθηκαν έρευνες και αναζητήθηκαν ψηφιακά αρχεία, συμβάσεις πώλησης και συμβάσεις επικοινωνίας.
Αυτό δεν αποδεικνύει ενοχή. Αποδεικνύει, όμως, ότι η υπόθεση είναι σοβαρή και δεν επιτρέπεται να θαφτεί.
15. ΕΡΩΤΗΣΗ Περιμένετε νέες αποκαλύψεις ή διώξεις για τα «χρυσά σπιτάκια ανακύκλωσης»;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Περιμένω να μιλήσουν τα κατασχεμένα στοιχεία. Όχι οι φήμες.
Εάν από τα ψηφιακά αρχεία και τις συμβάσεις προκύψουν ενδείξεις απάτης, υπερκοστολόγησης, νόθευσης ανταγωνισμού, αθέμιτης επιρροής ή κακής διαχείρισης ευρωπαϊκών πόρων, τότε ασφαλώς θα ακολουθήσουν τα επόμενα δικονομικά βήματα.
Δεν μπορώ να προαναγγείλω διώξεις. Μπορώ, όμως, να απαιτήσω να δημοσιοποιηθούν οι τεχνικές προδιαγραφές, να συγκριθούν οι τιμές με αντίστοιχο εξοπλισμό στην Ευρώπη, να εξεταστούν οι συμβάσεις επικοινωνίας, να ελεγχθούν όλες οι πολιτικές και διοικητικές εγκρίσεις και να αναζητηθεί κάθε ευρώ που ενδεχομένως ζημίωσε το Δημόσιο ή την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η ανακύκλωση είναι χρήσιμη για τα απορρίμματα. Δεν επιτρέπεται να γίνει πλυντήριο δημόσιου χρήματος.
16. ΕΡΩΤΗΣΗ Μπορεί να ακυρωθεί ο εξωδικαστικός συμβιβασμός του Ελληνικού Δημοσίου με τη Siemens και να διεκδικηθούν τα δύο δισεκατομμύρια ευρώ;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Χρειάζεται μεγάλη νομική ακρίβεια.
Τα δύο δισεκατομμύρια ήταν κοινοβουλευτική εκτίμηση της Εξεταστικής Επιτροπής υπό τον αείμνηστο Σήφη Βαλυράκη. Δεν είναι ποσό που έχει επιδικαστεί τελεσίδικα από δικαστήριο.
Ο συμβιβασμός του 2012 περιέχει παραίτηση του Ελληνικού Δημοσίου από συγκεκριμένες αστικές και διοικητικές αξιώσεις για πράξεις μέχρι το 2007, με αντάλλαγμα συμψηφισμούς, χρηματοδοτήσεις και επενδυτικές δεσμεύσεις.
Δεν «πέφτει» επειδή σήμερα τον θεωρούμε πολιτικά επαίσχυντο. Θα μπορούσε να τεθεί ζήτημα καταγγελίας, ακυρότητας ή αποκατάστασης μόνον εφόσον αποδειχθούν συγκεκριμένοι νομικοί λόγοι: ουσιώδης μη εκπλήρωση υποχρεώσεων, παραπλάνηση, παραβίαση των όρων ή άλλη βάση που θα επιβεβαιώσουν εξειδικευμένοι νομικοί.
Γι’ αυτό ζητώ πλήρη έλεγχο εφαρμογής του συμβιβασμού. Ποια υποχρέωση εκπληρώθηκε; Πότε; Με ποιο ποσό; Ποιος πιστοποίησε την ολοκλήρωση; Τι δεν έγινε; Και γιατί έπαψε να λειτουργεί η επιτροπή εποπτείας χωρίς να υπάρχει συνεχής θεσμικός έλεγχος;
17. ΕΡΩΤΗΣΗ Άρα λέτε ότι το Δημόσιο μπορεί να ξαναζητήσει δύο δισεκατομμύρια;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Λέω ότι δεν πρέπει να πουλήσουμε στον λαό μία ακόμη εύκολη υπόσχεση.
Πρώτα πρέπει να ανοίξει ολόκληρος ο φάκελος του συμβιβασμού. Να ελεγχθεί η εκπλήρωση κάθε όρου. Να διαπιστωθεί ποιες αξιώσεις παραιτήθηκαν, ποιες διατηρήθηκαν και αν υπάρχουν νέες αξιώσεις που δεν καλύπτονται από τη συμφωνία.
Εάν υπάρχει νομική βάση, το Δημόσιο οφείλει να κινηθεί χωρίς φόβο. Εάν δεν υπάρχει, οφείλει τουλάχιστον να αποδώσει πολιτικές και διοικητικές ευθύνες για έναν συμβιβασμό δυσανάλογο προς το μέγεθος της υπόθεσης.
Δεν θα γίνουμε κι εμείς έμποροι ψεύτικων δισεκατομμυρίων. Θα απαιτήσουμε το τελευταίο ευρώ που μπορεί νομίμως και αποδεδειγμένα να διεκδικηθεί.
18. ΕΡΩΤΗΣΗ Τι ακριβώς συνέβη στο Μόναχο με την αγωγή του ΟΤΕ κατά της Siemens;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Στις 13 Αυγούστου 2026 το Εφετείο του Μονάχου απέρριψε την αγωγή του ΟΤΕ για περίπου 68,3 εκατ. ευρώ.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δημοσιεύματα, το δικαστήριο δεν είπε ότι δεν υπήρξαν ενδείξεις παράνομων πληρωμών. Έκρινε ότι ο ΟΤΕ δεν απέδειξε με την απαιτούμενη ακρίβεια ότι οι πληρωμές αυτές προκάλεσαν συγκεκριμένη οικονομική ζημία ή υπερκοστολόγηση στο ύψος που διεκδικούσε.

Εδώ βρίσκεται το παράδοξο: υπήρχε καταγγελλόμενος μηχανισμός δωροδοκιών, αλλά δεν αποδείχθηκε δικαστικά ο αντίστοιχος λογαριασμός της ζημίας.
Το ερώτημα τώρα δεν είναι να υβρίσουμε τη γερμανική Δικαιοσύνη. Είναι να εξετάσουμε αν ο ΟΤΕ παρουσίασε όλα τα διαθέσιμα στοιχεία, αν ζητήθηκε ανεξάρτητη πραγματογνωμοσύνη, αν αξιοποιήθηκαν οι δικονομικές δυνατότητες εκτίμησης της ζημίας και αν υπάρχει βάσιμος δρόμος προς το BGH.
19. ΕΡΩΤΗΣΗ Υπάρχει δυνατότητα νέας προσφυγής στη Γερμανία;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Το Εφετείο δεν επέτρεψε την τακτική αναίρεση. Υπάρχει, όμως, κατ’ αρχήν η ειδική διαδικασία προσβολής της μη αποδοχής της αναίρεσης – η λεγόμενη Nichtzulassungsbeschwerde.
Οι προθεσμίες είναι αυστηρές και συνδέονται με την επίδοση της πλήρους απόφασης. Γι’ αυτό ο ΟΤΕ πρέπει να απαντήσει αμέσως: πότε του επιδόθηκε η απόφαση, πότε λήγει η προθεσμία, αν έχουν προσληφθεί δικηγόροι με δικαίωμα παράστασης στο BGH, ποια συγκεκριμένα νομικά ή δικονομικά σφάλματα εντοπίστηκαν και ποιο είναι το πραγματικό κόστος και η πιθανότητα επιτυχίας.
Δεν ζητώ μία τυφλή και πολυδάπανη προσφυγή. Ζητώ τεκμηριωμένη απόφαση και δημόσια λογοδοσία.
20. ΕΡΩΤΗΣΗ Γιατί υποστηρίζετε ότι υπάρχει γερμανική σιωπή;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Θα το διατύπωνα ακριβέστερα: η υπόθεση δεν έλαβε στη Γερμανία τη δημοσιότητα που θα περίμενε κανείς από ένα ιστορικό σκάνδαλο της Siemens.
Δεν πρέπει να πούμε ότι δεν γράφτηκε τίποτε. Το γερμανικό νομικό περιοδικό JUVE δημοσίευσε στις 14 Αυγούστου σχετικό ρεπορτάζ. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι γιατί μία υπόθεση με καταγγελίες για διαφθορά, με ελληνικό τηλεπικοινωνιακό οργανισμό και απαίτηση 68 εκατ. ευρώ έμεινε σχεδόν στα ειδικά νομικά έντυπα.
Και ακόμη περισσότερο: γιατί σιωπά ο ΟΤΕ; Γιατί δεν δημοσιοποιεί μία πλήρη περίληψη της απόφασης και την επόμενη νομική του κίνηση;
Δεν με ανησυχεί μόνο η γερμανική σιωπή. Με ανησυχεί περισσότερο η ελληνική αφωνία.
21. ΕΡΩΤΗΣΗ Μπορεί η ελληνική κυβέρνηση να παρέμβει σε μία εταιρική δικαστική διαφορά;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Δεν ζητώ πολιτική παρέμβαση στη Δικαιοσύνη ούτε παράνομη εντολή στη διοίκηση του ΟΤΕ.
Ζητώ θεσμικό ενδιαφέρον και λογοδοσία. Ο ΟΤΕ είναι επιχείρηση στρατηγικής σημασίας, οικοδομήθηκε με τον μόχθο του ελληνικού λαού και το Ελληνικό Δημόσιο εξακολουθεί να έχει ειδικά θεσμικά δικαιώματα.
Η κυβέρνηση μπορεί και πρέπει να ζητήσει ενημέρωση. Η Βουλή μπορεί να απαιτήσει έγγραφα. Η διοίκηση του ΟΤΕ πρέπει να εξηγήσει δημόσια τις αποφάσεις της.
Η σιωπή δεν είναι ουδετερότητα. Είναι πολιτική επιλογή.
22. ΕΡΩΤΗΣΗ Ποιο είναι τελικά το συμπέρασμά σας για το σκάνδαλο Siemens;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Ότι ύστερα από δεκαετίες, ο μόνος βέβαιος χαμένος παραμένει η Ελλάδα.
Η Siemens πλήρωσε τεράστια πρόστιμα στις Ηνωμένες Πολιτείες και στη Γερμανία. Στην Ελλάδα, όμως, είχαμε παραγραφές, αθωώσεις, φυγόδικους, έναν αμφιλεγόμενο συμβιβασμό και τώρα την απόρριψη της αξίωσης του ΟΤΕ.
Δεν ζητώ να καταδικαστεί κανείς χωρίς αποδείξεις. Ζητώ να μη χάνονται οι αποδείξεις μέσα στον χρόνο και να μη μετατρέπεται η παραγραφή σε πολιτικό συγχωροχάρτι.
Οι Έλληνες δεν χρειάζονταν σεμινάρια για να μάθουν τι σημαίνει διαφθορά. Τη διαφθορά την είχαν ήδη πληρώσει.
23. ΕΡΩΤΗΣΗ Ποια είναι η δική σας πρόταση για την οικονομία; Μόνο καταγγελίες ακούμε.
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Η απάντηση δεν είναι να μοιράσουμε περισσότερα δανεικά ούτε να υποσχεθούμε ότι θα εξαφανίσουμε με ένα νόμο το χρέος.
Χρειάζεται εθνικό παραγωγικό σχέδιο: μόνιμη μείωση των φόρων στην εργασία, στην παραγωγή και στην οικογένεια· στοχευμένες μειώσεις έμμεσων φόρων σε βασικά αγαθά, με ελέγχους ώστε να περάσουν στις τελικές τιμές· κατάργηση του άδικου οριζόντιου τεκμαρτού συστήματος για τους μικρούς επαγγελματίες και αντικατάστασή του από πραγματικούς ψηφιακούς ελέγχους· πρόσβαση των μικρομεσαίων στο Ταμείο Ανάκαμψης και στην τραπεζική χρηματοδότηση· εθνική πολιτική για βιομηχανία, πρωτογενή παραγωγή, ενέργεια, άμυνα και τεχνολογία· στεγαστική πολιτική για τα νέα ζευγάρια· σοβαρό δημογραφικό πρόγραμμα· διαφάνεια σε κάθε ευρώ δημόσιου και ευρωπαϊκού χρήματος.
Η Ελλάδα δεν θα σωθεί με pass. Θα σωθεί όταν αρχίσει ξανά να παράγει.

24. ΕΡΩΤΗΣΗ Υπάρχει, λοιπόν, ελπίδα ή οδηγούμαστε σε αδιέξοδο;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Υπάρχει ελπίδα, αρκεί η αγανάκτηση να γίνει δημιουργική πολιτική δύναμη.
Η Ελλάδα διαθέτει εξαιρετικά νέα παιδιά, ισχυρή ναυτιλία, επιστημονικό δυναμικό, γεωπολιτική θέση, φυσικό πλούτο, πολιτισμό και μία διασπορά με τεράστιες δυνατότητες.
Δεν μας λείπουν οι ικανότητες. Μας λείπει ένα κράτος που θα επιτρέπει στους ικανούς να προχωρούν χωρίς κομματικό διαβατήριο, οικογενειακό όνομα ή επιχειρηματικό προστάτη.
Δεν καλώ τον λαό να γκρεμίσει για να μείνουν ερείπια. Τον καλώ να ανατρέψει ένα εξαντλημένο σύστημα εξουσίας για να οικοδομήσει μία Ελλάδα παραγωγική, κοινωνικά δίκαιη, εθνικά υπερήφανη και θεσμικά καθαρή.
Η αλλαγή δεν θα έρθει από έναν ακόμη σωτήρα. Θα έρθει από μία νέα εθνική συμφωνία ευθύνης.
Η Ελλάδα δεν είναι καταδικασμένη να διαλέγει ανάμεσα στην οικογενειοκρατία και στον λαϊκισμό, ανάμεσα στους ολιγάρχες και στους επαγγελματίες της οργής. Υπάρχει τρίτος δρόμος: πατριωτισμός με σχέδιο, ανάπτυξη με κοινωνική δικαιοσύνη και εξουσία με λογοδοσία.
25. ΕΡΩΤΗΣΗ Κύριε Νικολόπουλε, χαρακτηρίζετε τη ΔΕΘ «φιέστα». Αν ανακοινωθούν πράγματι μόνιμες φορολογικές ελαφρύνσεις, θα τις αναγνωρίσετε;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Βεβαίως. Δεν είμαι εδώ για να μηδενίσω οτιδήποτε θετικό. Εάν μειωθούν πραγματικά και μόνιμα οι φόροι, εάν περιοριστεί το άδικο τεκμαρτό εισόδημα, εάν ενισχυθούν οι οικογένειες και οι συνταξιούχοι, θα το αναγνωρίσω.
Αλλά θα ελέγξω τέσσερα πράγματα:
Πρώτον, εάν πρόκειται για μόνιμη ελάφρυνση ή για προεκλογικό βοήθημα.
Δεύτερον, εάν το όφελος φτάνει πραγματικά στον πολίτη ή εξανεμίζεται από την ακρίβεια.
Τρίτον, εάν οι παρεμβάσεις χρηματοδοτούνται από διατηρήσιμη ανάπτυξη ή από νέα υπερφορολόγηση.
Τέταρτον, εάν ωφελείται η κοινωνική πλειοψηφία ή συγκεκριμένες ισχυρές ομάδες.
Δεν θα πω «όχι» σε κάτι καλό επειδή το ανακοίνωσε ο Μητσοτάκης. Αλλά δεν θα χειροκροτήσω και το πορτοφόλι μου επειδή μου επέστρεψαν ένα μικρό μέρος από όσα προηγουμένως μου αφαίρεσαν.
26. ΕΡΩΤΗΣΗ Τι θα έπρεπε να ανακοινώσει ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ για να πείτε ότι έλαβε πραγματικά μέτρα;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Μείωση του ΦΠΑ στα βασικά τρόφιμα, μαζί με αυστηρούς ελέγχους ώστε η μείωση να περάσει στις τιμές. Τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας, ώστε οι ονομαστικές αυξήσεις να μην καταλήγουν σε μεγαλύτερο φόρο. Κατάργηση ή ριζική αναμόρφωση του οριζόντιου τεκμαρτού εισοδήματος. Αποκατάσταση των χαμηλοσυνταξιούχων που αδικούνται από την προσωπική διαφορά.
Χρειάζεται επίσης εθνικό στεγαστικό πρόγραμμα για τους νέους και τις οικογένειες, ουσιαστικά φορολογικά και ασφαλιστικά κίνητρα για τις γεννήσεις και τις πολύτεκνες οικογένειες, πραγματική πρόσβαση των μικρομεσαίων στη ρευστότητα και μία δίκαιη ρύθμιση των ιδιωτικών χρεών που θα προσφέρει αληθινή δεύτερη ευκαιρία.
Η κυβέρνηση θέλει πολίτες που περιμένουν κάθε χρόνο ένα έκτακτο βοήθημα. Εγώ θέλω πολίτες που μπορούν να ζουν με αξιοπρέπεια χωρίς να περιμένουν το πρωθυπουργικό μπόνους.
Κοινωνικό κράτος δεν είναι το «δώσε, Κυριάκο». Είναι να μη χρειάζεται ο πολίτης να παρακαλά τον Κυριάκο.
27. ΕΡΩΤΗΣΗ Η κυβέρνηση θα σας απαντήσει ότι αυτά μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα. Τι λέτε;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Η δημοσιονομική σταθερότητα είναι εθνικό αγαθό. Η Ελλάδα πλήρωσε πολύ ακριβά τον ανεξέλεγκτο δανεισμό και δεν πρέπει να επιστρέψει στην ανευθυνότητα.
Το πραγματικό ερώτημα, όμως, είναι ποιος σηκώνει τα βάρη και πού πηγαίνουν τα χρήματα. Όταν ο ΦΠΑ αποδίδει περισσότερα επειδή οι τιμές εκτοξεύονται, ένα μέρος αυτής της υπεραπόδοσης πρέπει να επιστρέφει μόνιμα στην κοινωνία. Όταν οι μικρομεσαίοι μένουν έξω από τα χρηματοδοτικά εργαλεία και οι μεγάλοι όμιλοι απορροφούν τους πόρους, δεν έχουμε ανάπτυξη αλλά οικονομική συγκέντρωση.
Και όταν το κράτος χάνει χρήματα από υπερκοστολογημένα έργα, απευθείας αναθέσεις και αδιαφανείς συμβάσεις, δεν δικαιούται να κάνει μάθημα λιτότητας στον συνταξιούχο.
28. ΕΡΩΤΗΣΗ Οι πρόωρες αποπληρωμές του δημόσιου χρέους είναι λάθος;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Όχι κατ’ ανάγκην. Μπορεί να είναι επωφελείς, εφόσον μειώνουν πραγματικά το κόστος εξυπηρέτησης, τον κίνδυνο αναχρηματοδότησης και ενισχύουν την αξιοπιστία της χώρας.
Πρέπει, όμως, να γνωρίζουμε ποιο χρέος αποπληρώνεται, με ποιο επιτόκιο, από ποια πηγή χρηματοδότησης, με ποιο κόστος νέου δανεισμού, ποια είναι η πραγματική εξοικονόμηση τόκων και ποια η εναλλακτική χρήση των χρημάτων.
Δεν είναι κάθε πρόωρη αποπληρωμή επιτυχία ούτε κάθε αποπληρωμή απάτη. Αν αντικαθιστάς ακριβότερο χρέος με φθηνότερο ή μειώνεις σοβαρό κίνδυνο, υπάρχει όφελος. Αν δανείζεσαι ακριβότερα για να εξοφλήσεις φθηνότερο χρέος και να παρουσιάσεις ένα επικοινωνιακό επίτευγμα, τότε οφείλεις εξηγήσεις.
Δεν με ενδιαφέρει πόσο θεαματικά σκίζεις το παλιό γραμμάτιο. Με ενδιαφέρει πόσο κοστίζει το καινούργιο.
29. ΕΡΩΤΗΣΗ Το πρωτογενές πλεόνασμα είναι, λοιπόν, ψεύτικο;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Όχι. Είναι πραγματικό δημοσιονομικό μέγεθος και διεθνώς χρησιμοποιούμενος δείκτης, ο οποίος μετρά το αποτέλεσμα πριν από τις δαπάνες για τόκους.
Παραπλανητικό είναι να παρουσιάζεται ως τελικό πλεόνασμα του κράτους χωρίς να εξηγείται ότι μετά ακολουθεί ο λογαριασμός των τόκων. Το ότι μπορεί να υπάρχει πρωτογενές πλεόνασμα και ταυτόχρονα συνολικό ταμειακό έλλειμμα δεν αποτελεί αντίφαση.
Το πολιτικό ερώτημα είναι πώς δημιουργήθηκε: με ανάπτυξη, περιορισμό σπατάλης και πάταξη της διαφθοράς ή με υπερφορολόγηση, καθυστερήσεις πληρωμών και συμπίεση αναγκαίων δαπανών;
Δεν απορρίπτω το πλεόνασμα. Απορρίπτω την αγιοποίησή του.
30. ΕΡΩΤΗΣΗ Γιατί λέτε ότι η οικονομία λειτουργεί για λίγους;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Επειδή βλέπουμε συγκέντρωση οικονομικής ισχύος. Οι μεγάλες επιχειρήσεις έχουν πρόσβαση στις τράπεζες, στα ευρωπαϊκά προγράμματα, στους συμβούλους και συχνά στους ίδιους τους μηχανισμούς αποφάσεων. Ο μικρός επαγγελματίας βρίσκει κλειστή πόρτα, τεκμαρτό φόρο, ακριβή ενέργεια και ακριβό χρήμα.
Η χώρα χρειάζεται ισχυρές επιχειρήσεις και επενδύσεις. Δεν χρειάζεται, όμως, ένα σύστημα που ιδιωτικοποιεί τα κέρδη και κοινωνικοποιεί τις ζημιές.
Ελεύθερη αγορά χωρίς ανταγωνισμό είναι ολιγοπώλιο με κυβερνητική σφραγίδα.
31. ΕΡΩΤΗΣΗ Χρησιμοποιείτε βαριές εκφράσεις για την οικογένεια Μητσοτάκη. Δεν πρόκειται για προσωπική επίθεση;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Κρίνω ένα πολιτικό φαινόμενο και όχι τους συγγενικούς δεσμούς κανενός. Όταν επί δεκαετίες η ίδια οικογένεια κατέχει κορυφαίες θέσεις στην κυβέρνηση, στο Κοινοβούλιο, στην αυτοδιοίκηση και στο κόμμα, έχουμε δικαίωμα να μιλάμε για οικογενειακή δυναστεία.
Κανείς δεν είναι ένοχος λόγω ονόματος. Αλλά σε μία δημοκρατία χρειάζονται αντίβαρα, αξιοκρατία και ίσες ευκαιρίες, ώστε το όνομα να μη λειτουργεί ως κληρονομικός τίτλος.
Η Ελλάδα δεν είναι οικογενειακή επιχείρηση και η πρωθυπουργία δεν είναι κληρονομικό ακίνητο.
32. ΕΡΩΤΗΣΗ Ποια θεωρείτε τη μεγαλύτερη αποτυχία της κυβέρνησης Μητσοτάκη;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Την απώλεια εμπιστοσύνης. Ο πολίτης αμφιβάλλει εάν οι θεσμοί λειτουργούν ισότιμα, εάν τα σκάνδαλα διερευνώνται μέχρι τέλους και εάν οι δικές του θυσίες πιάνουν τόπο.
Η ακρίβεια πονά. Η αίσθηση αδικίας, όμως, εξοργίζει ακόμη περισσότερο. Ο πολίτης μπορεί να δεχθεί μία δύσκολη απόφαση, όταν βλέπει ότι τα βάρη μοιράζονται δίκαια. Δεν την αποδέχεται όταν εκείνος πληρώνει κανονικά και οι ισχυροί έχουν πρόσβαση, ρυθμίσεις και ασυλία.

33. ΕΡΩΤΗΣΗ Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξακολουθεί να προηγείται στην καταλληλότητα για πρωθυπουργός. Δεν είναι αυτό απόδειξη πολιτικής αντοχής;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Οι δημοσκοπήσεις πράγματι καταγράφουν προβάδισμα στην καταλληλότητα, παρά τη σημαντική κυβερνητική φθορά. Αυτό πρέπει να αναγνωρίζεται.
Δείχνει, όμως, και την αδυναμία της αντιπολίτευσης να παρουσιάσει πειστική εναλλακτική. Το «είμαι πρώτος επειδή οι άλλοι είναι ασθενέστεροι» δεν αποτελεί εθνικό όραμα.
Η απουσία ισχυρού αντιπάλου δεν μετατρέπει τη φθορά της κυβέρνησης σε επιτυχία.
34. ΕΡΩΤΗΣΗ Πιστεύετε ότι θα γίνουν πρόωρες εκλογές;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Ο πρωθυπουργός δηλώνει ότι οι εκλογές θα γίνουν το 2027 και αυτή η δήλωση πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά. Στην πολιτική, όμως, οι δημόσιες διαβεβαιώσεις δεν καταργούν τους σχεδιασμούς.
Η κυβέρνηση μελετά τις δημοσκοπήσεις, την οικονομία, τα εθνικά θέματα και τις κινήσεις νέων πολιτικών σχηματισμών. Δεν αποκλείω έναν αιφνιδιασμό, εάν κρίνει ότι ο χρόνος λειτουργεί εις βάρος της. Θα ήταν, όμως, επικίνδυνο να χρησιμοποιηθεί μία εθνική κρίση ως κομματικό πρόσχημα.
35. ΕΡΩΤΗΣΗ Ποιος είναι ο μεγαλύτερος φόβος σας στα ελληνοτουρκικά;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Η σταδιακή εξοικείωση της κοινωνίας και της διεθνούς κοινότητας με παράνομες τουρκικές αξιώσεις. Η Τουρκία δεν εγκαταλείπει τη «Γαλάζια Πατρίδα», τις αμφισβητήσεις κυριαρχίας, το ζήτημα αποστρατιωτικοποίησης και τις διεκδικήσεις της μέσω χαρτών και NAVTEX.
Τα «ήρεμα νερά» είναι χρήσιμα όταν σημαίνουν αποκλιμάκωση. Γίνονται επικίνδυνα όταν σημαίνουν σιωπή. Δεν πρέπει να επιτρέψουμε το παράλογο να εμφανιστεί πρώτα ως «διαφορά» και ύστερα ως αντικείμενο συμβιβασμού.
36. ΕΡΩΤΗΣΗ Λέτε ότι η κυβέρνηση υποχωρεί στα εθνικά θέματα;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Λέω ότι οφείλει να αποσαφηνίσει τα όρια του διαλόγου. Η μόνη αναγνωρισμένη ελληνοτουρκική διαφορά είναι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.
Ζητήματα κυριαρχίας, αποστρατιωτικοποίησης, «γκρίζων ζωνών» και εναέριου χώρου δεν μπαίνουν στο τραπέζι. Η χώρα χρειάζεται καθαρή στρατηγική για τα 12 ναυτικά μίλια, την ΑΟΖ, την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Πατριωτισμός δεν είναι να φωνάζεις «πόλεμος». Είναι να προετοιμάζεσαι τόσο σοβαρά, ώστε να μη μπορεί κανείς να σε εξαναγκάσει.
37. ΕΡΩΤΗΣΗ Ο Αντώνης Σαμαράς δεν εργαλειοποιεί τα εθνικά θέματα για να δημιουργήσει κόμμα;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Θα κριθεί από την πράξη του. Οι θέσεις του στα εθνικά θέματα είναι γνωστές και διατυπωμένες πριν εμφανιστεί το σενάριο νέου κόμματος.
Αν η επόμενη κίνησή του περιοριστεί στην καταγγελία, δεν θα αρκεί. Οφείλει να παρουσιάσει ολοκληρωμένη πρόταση για συμμαχίες, αποτροπή, οικονομική ανθεκτικότητα, ενέργεια και ευρωπαϊκή πολιτική.
Η Ελλάδα χρειάζεται υπεύθυνους πατριώτες, όχι πλειοδοσία συνθημάτων.
38. ΕΡΩΤΗΣΗ Υπάρχει χώρος για συνεργασία Σαμαρά, Καραμανλή και άλλων πολιτικών δυνάμεων;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Υπάρχει, εφόσον η συνεργασία στηρίζεται σε αρχές και όχι σε μοίρασμα αξιωμάτων. Έχω προτείνει κυβέρνηση εθνικής ενότητας, ειδικού σκοπού και ορισμένου χρόνου, με σαφείς προτεραιότητες:
Την αντιμετώπιση της τουρκικής απειλής. Την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και την αποκατάσταση των θεσμών. Την παραγωγική ανασυγκρότηση. Το δημογραφικό και τη στέγη. Την ακρίβεια και τα ολιγοπώλια. Τη διαφάνεια στο δημόσιο και ευρωπαϊκό χρήμα. Την πραγματική λειτουργία του Κοινοβουλίου.
Εθνική συνεννόηση δεν σημαίνει να συμφωνούμε σε όλα. Σημαίνει να συμφωνούμε στα μεγάλα, ενώ διατηρούμε τις διαφορές μας.
39. ΕΡΩΤΗΣΗ Θα μπορούσατε να συνεργαστείτε με ένα κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Θα μπορούσα να συζητήσω με κάθε δημοκρατική δύναμη που δεσμεύεται στην εθνική κυριαρχία, στην κοινωνική δικαιοσύνη, στην ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, στη διαφάνεια, στην προστασία της οικογένειας και στη θεσμική δημοκρατία.
Δεν μοιράζω πιστοποιητικά και δεν δίνω λευκές επιταγές. Κάθε νέο εγχείρημα θα κριθεί από το πρόγραμμα, τα πρόσωπα και τις συγκεκριμένες δεσμεύσεις του, όχι από τη δημοφιλία ενός ονόματος.
40. ΕΡΩΤΗΣΗ Η κριτική σας για τη Siemens δεν είναι υποκριτική, αφού υπήρξατε επί χρόνια βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Ακριβώς επειδή υπηρέτησα επί χρόνια στο Κοινοβούλιο και στη Νέα Δημοκρατία έχω μεγαλύτερη υποχρέωση να μιλήσω. Η προσωπική μου διαδρομή δείχνει ότι όταν διαφώνησα, μίλησα, παραιτήθηκα και διαγράφηκα.
Δεν χρησιμοποιώ τη Siemens για κομματική εκδίκηση. Ζητώ συγκεκριμένα στοιχεία: ποια ήταν η ζημία, ποιες αξιώσεις εγκαταλείφθηκαν, ποια ανταλλάγματα υλοποιήθηκαν και ποια νόμιμα μέσα απομένουν.
Η αυτοκριτική δεν αποδυναμώνει την καταγγελία. Την κάνει πιο αξιόπιστη.
41. ΕΡΩΤΗΣΗ Ποιος ευθύνεται τελικά για την έκβαση της υπόθεσης Siemens;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Οι ευθύνες είναι πολλαπλές. Πολιτικές, για τον συμβιβασμό και την εποπτεία του. Διοικητικές, για την προστασία των αξιώσεων του Δημοσίου και του ΟΤΕ. Θεσμικές, για τις καθυστερήσεις που οδήγησαν σε παραγραφές. Διοικητικές και εταιρικές, για τη συλλογή των αποδείξεων και την έγκαιρη άσκηση των ενδίκων μέσων.
Η ποινική ευθύνη είναι πάντοτε προσωπική και πρέπει να αποδεικνύεται. Η πολιτική λογοδοσία, όμως, απαιτεί ένα επώνυμο χρονολόγιο: ποιος γνώριζε, πότε το γνώριζε, τι έκανε, τι παρέλειψε και ποια ζημία προκλήθηκε.
Αυτές είναι οι πέντε ερωτήσεις που φοβάται κάθε συγκάλυψη.
42. ΕΡΩΤΗΣΗ Αν ο ΟΤΕ κρίνει ότι μία νέα προσφυγή είναι οικονομικά ασύμφορη, θα το δεχθείτε;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Θα το δεχθώ μόνο εάν παρουσιαστεί με διαφάνεια και τεκμηρίωση: ανεξάρτητη νομική γνωμοδότηση, ακριβές κόστος, πιθανότητες επιτυχίας και δημοσιοποίηση των βασικών λόγων της απόφασης.
Δεν υποστηρίζω να δαπανάται εταιρικό χρήμα στα τυφλά. Δεν θα δεχθώ, όμως, να χρησιμοποιηθεί ένα διογκωμένο ή ατεκμηρίωτο κόστος ως πρόσχημα για να κλείσει ένας ενοχλητικός φάκελος.
Η διοίκηση θα κριθεί τόσο για τις ενέργειές της όσο και για τις παραλείψεις της.
43. ΕΡΩΤΗΣΗ Τι πρέπει να κάνει τώρα η Βουλή για την υπόθεση Siemens;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Να ζητήσει το πλήρες κείμενο της γερμανικής απόφασης, τις νομικές γνωμοδοτήσεις του ΟΤΕ, τα πρακτικά του διοικητικού συμβουλίου, τον πλήρη απολογισμό εφαρμογής του συμβιβασμού, τα αρχεία της επιτροπής εποπτείας και την κατάσταση όλων των εκκρεμών αξιώσεων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, μαζί με τη χωριστή υπόθεση που φέρεται να εκκρεμεί στον Άρειο Πάγο.

Αν από τα έγγραφα προκύψουν ενδείξεις ευθύνης, τότε να ακολουθήσει κοινοβουλευτική ή δικαστική έρευνα. Δεν θέλω μία ακόμη τηλεοπτική εξεταστική. Θέλω έγγραφα, ημερομηνίες, αριθμούς και ονόματα.
44. ΕΡΩΤΗΣΗ Ποια είναι η μεγαλύτερη απειλή για τη νέα γενιά;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Να συνηθίσει σε μία μικρή ζωή: μισθός 900 ευρώ, νοίκι 600, γνωριμία για μία θέση εργασίας, μετανάστευση ως μονόδρομος και οικογένεια ως πολυτέλεια.
Το δημογραφικό δεν λύνεται με συνέδρια. Λύνεται με αξιοπρεπή εργασία, κατοικία και εμπιστοσύνη στο μέλλον.
Το μεγαλύτερο ελληνικό εξαγώγιμο προϊόν δεν μπορεί να παραμένουν τα μορφωμένα παιδιά μας.
45. ΕΡΩΤΗΣΗ Πώς θα πείσετε έναν νέο που θεωρεί ότι όλοι οι πολιτικοί είναι ίδιοι;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Δεν θα του ζητήσω να με πιστέψει. Θα του ζητήσω να ελέγξει: ποιος παραιτήθηκε όταν διαφώνησε, ποιος ρίσκαρε μία θέση, ποιος αλλάζει άποψη ανάλογα με το ακροατήριο και ποιος επιμένει στις ίδιες αρχές με προσωπικό κόστος.
Και θα του πω κάτι ακόμη: αν εγκαταλείψεις την πολιτική, η πολιτική δεν σε εγκαταλείπει. Απλώς την παραδίδεις σε εκείνους που καταγγέλλεις. Η αποχή συχνά δεν τιμωρεί το σύστημα· το διευκολύνει.
46. ΕΡΩΤΗΣΗ Έχετε σχεδόν τρεις δεκαετίες στο Κοινοβούλιο. Δεν εκπροσωπείτε κι εσείς το παλιό;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Η ηλικία και η εμπειρία δεν αποτελούν ούτε πιστοποιητικό αθωότητας ούτε ενοχή. Παλιό είναι το ρουσφέτι, η οικογενειοκρατία, η συναλλαγή και η εξάρτηση.
Νέο είναι να μπορείς να πεις «όχι» όταν έχει κόστος. Ο καθένας πρέπει να κρίνεται από το πώς υπηρέτησε, από τα λάθη που αναγνωρίζει και από τις μάχες που έδωσε.
Υπάρχουν νέοι πολιτικοί που γεννήθηκαν γερασμένοι και παλιοί που δεν έμαθαν ποτέ να σκύβουν.
47. ΕΡΩΤΗΣΗ Ποιο είναι σήμερα το δικό σας πολιτικό σχέδιο;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Μία ευρύτερη πατριωτική, κοινωνική και χριστιανοδημοκρατική πρόταση. Όχι ένα προσωπικό κόμμα και όχι ένας μηχανισμός τακτοποίησης υποψηφίων.
Θέλω να συναντηθούν η κοινωνική και πατριωτική κεντροδεξιά, οι καραμανλικοί, οι λαϊκοί χριστιανοδημοκράτες, οι παραγωγικές δυνάμεις, οι μικρομεσαίοι, οι νέοι επιστήμονες, η περιφέρεια και οι πολίτες που ζητούν Δικαιοσύνη.
Δεν με ενδιαφέρει ποιος θα πάρει το μεγαλύτερο γραφείο. Με ενδιαφέρει να πάρει ξανά η Ελλάδα το τιμόνι.
48. ΕΡΩΤΗΣΗ Ο βασικός σας στόχος είναι να ανατραπεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Η απομάκρυνση ενός πρωθυπουργού δεν αποτελεί από μόνη της εθνικό σχέδιο. Ο στόχος είναι να τελειώσει ένα συγκεντρωτικό και κοινωνικά άδικο μοντέλο εξουσίας και να αντικατασταθεί από κάτι καλύτερο.
Αν φύγει ένα πρόσωπο και μείνουν οι ίδιοι μηχανισμοί, οι ίδιες εξαρτήσεις και η ίδια αδιαφάνεια, δεν έχουμε κερδίσει τίποτε. Δεν ζητώ αλλαγή φρουράς. Ζητώ αλλαγή πολιτικής, θεσμών και προτεραιοτήτων.
49. ΕΡΩΤΗΣΗ Ποια πρέπει να είναι η πρώτη πράξη μιας κυβέρνησης εθνικής ενότητας;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης: πλήρης διαφάνεια στις μεγάλες συμβάσεις, ανεξάρτητη και ταχύτερη Δικαιοσύνη, αποκομματικοποίηση της διοίκησης, ουσιαστικός κοινοβουλευτικός έλεγχος, δημοσιοποίηση της κατανομής των ευρωπαϊκών πόρων και ενισχύσεων, αξιοκρατικές διοικήσεις και πραγματική προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος.
Το κράτος πρέπει να πάψει να ρωτά «ποιον αφορά;» πριν εφαρμόσει τον νόμο.
50. ΕΡΩΤΗΣΗ Ποιο είναι το μήνυμά σας προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Να μην ταυτίζει την πρώτη θέση στις δημοσκοπήσεις με κοινωνική αποδοχή και την κοινοβουλευτική πλειοψηφία με λευκή επιταγή. Να απαντήσει για τα σκάνδαλα, το δημόσιο χρήμα, τη Siemens και τις έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Να πάψει να αντιμετωπίζει την ακρίβεια ως επικοινωνιακό πρόβλημα. Να μην εργαλειοποιήσει τα εθνικά θέματα για εκλογικό όφελος.
Το κράτος ανήκει στον ελληνικό λαό, όχι σε μία οικογένεια και όχι στο Μέγαρο Μαξίμου.
Κύριε Μητσοτάκη, η χώρα δεν είναι επιτελικό παράρτημα του οικογενειακού σας γραφείου.
51. ΕΡΩΤΗΣΗ Σε μία φράση, ποια είναι η πρότασή σας προς τις Ελληνίδες και τους Έλληνες;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Να μη μετατρέψουν την απογοήτευση σε μία ακόμη αυταπάτη. Να απαιτούν αλήθεια από όλους, και από την αντιπολίτευση. Να επιλέξουν μία εθνική, κοινωνική και δημοκρατική ανατροπή με σχέδιο και όχι μία τυφλή έκρηξη οργής.
Η Ελλάδα έχει μέλλον και δυνατότητες. Της λείπει μία εξουσία που θα υπηρετεί την πατρίδα πριν από το κόμμα, τον λαό πριν από τους ολιγάρχες και τις επόμενες γενιές πριν από την επόμενη δημοσκόπηση.
Δεν ζητώ από τους Έλληνες να αλλάξουν αφεντικό. Τους καλώ να γίνουν ξανά οι ίδιοι αφεντικά στον τόπο τους.

52. ΕΡΩΤΗΣΗ Οι αμυντικές δαπάνες έχουν αυξηθεί σημαντικά. Δεν ενισχύθηκε ουσιαστικά η αποτρεπτική ικανότητα της χώρας;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Τα Rafale, οι φρεγάτες Belharra και η αναβάθμιση των F-16 ενισχύουν αναμφίβολα τις Ένοπλες Δυνάμεις. Θα ήταν άδικο και ανακριβές να το αρνηθεί κανείς.
Η αποτροπή, όμως, δεν είναι μόνο αγορές οπλικών συστημάτων. Είναι επαρκές προσωπικό, εκπαίδευση, διαθεσιμότητες, πυρομαχικά, συντήρηση, σχέδιο, εγχώρια αμυντική βιομηχανία και καθαρή εξωτερική πολιτική. Όταν αγοράζεις χωρίς ουσιαστική μεταφορά τεχνογνωσίας και χωρίς ελληνική προστιθέμενη αξία, χάνεις μία αναπτυξιακή και στρατηγική ευκαιρία.
Και δεν μπορείς να αγοράζεις αποτροπή από τη μία πλευρά, ενώ από την άλλη καλλιεργείς την εντύπωση ότι η Τουρκία εγκατέλειψε τον αναθεωρητισμό της.
Τα Rafale προστατεύουν τον εναέριο χώρο. Δεν διορθώνουν, όμως, τα λάθη της εξωτερικής πολιτικής.
Εθνικά θέματα – Άμυνα – Τουρκία
Ερώτηση 53
Αμφισβητείτε την πολιτική των “ήρεμων νερών”;
Απάντηση:
Όχι την ηρεμία. Την ψευδαίσθηση αμφισβητώ.
Κάθε κυβέρνηση οφείλει να επιδιώκει την αποφυγή της έντασης. Αλλά η ηρεμία έχει αξία όταν δεν αγοράζεται με σιωπή απέναντι στις διεκδικήσεις του άλλου.
Η Τουρκία δεν απέσυρε το casus belli. Δεν εγκατέλειψε τη «Γαλάζια Πατρίδα». Δεν ανακάλεσε τις αξιώσεις για αποστρατιωτικοποίηση νησιών και «γκρίζες ζώνες». Δεν σταμάτησε να αμφισβητεί ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Επομένως, δεν έχουμε λύση των προβλημάτων. Έχουμε προσωρινή διαχείριση της έντασης.
Ήρεμα νερά δεν σημαίνει θολά νερά. Ο ελληνικός λαός πρέπει να γνωρίζει τι συζητείται κάτω από την επιφάνεια.
Ερώτηση 54
Τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα απέναντι στη “Γαλάζια Πατρίδα”;
Απάντηση:
Να αντιτάξει ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική και όχι αποσπασματικές δηλώσεις.
Χρειάζεται:
- Ενίσχυση της αποτροπής.
- Σταθερή διπλωματική ενημέρωση συμμάχων και διεθνών οργανισμών.
- Συντονισμός με την Κυπριακή Δημοκρατία.
- Οριοθετήσεις θαλάσσιων ζωνών όπου είναι εφικτό.
- Ενεργειακές και αμυντικές συνεργασίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
- Κατοχύρωση των ελληνικών θέσεων με πράξεις, όχι μόνο με ρηματικές διακοινώσεις.
- Εθνική συνεννόηση των πολιτικών δυνάμεων.
Η Τουρκία επιχειρεί να μετατρέψει έναν παράνομο χάρτη σε διαπραγματευτική πραγματικότητα. Η Ελλάδα πρέπει να αποτρέψει αυτή τη διολίσθηση.
Ερώτηση 55
Ζητάτε άμεση επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια σε όλο το Αιγαίο;
Απάντηση:
Η επέκταση μέχρι τα 12 ναυτικά μίλια αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδας βάσει του Δικαίου της Θάλασσας. Το δικαίωμα δεν πρέπει να τίθεται υπό την έγκριση της Τουρκίας.
Ο χρόνος, ο τρόπος και η γεωγραφική εφαρμογή του δικαιώματος αποτελούν σοβαρή στρατηγική απόφαση. Δεν ανακοινώνονται με επιπολαιότητα από ένα τηλεοπτικό στούντιο.
Αυτό που δεν δέχομαι είναι να μετατρέπεται το τουρκικό casus belli σε μόνιμο ελληνικό αυτοπεριορισμό. Εάν εγκαταλείψεις στην πράξη ένα δικαίωμα επειδή ο άλλος σε απειλεί, η απειλή έχει ήδη αποδώσει.

Ερώτηση 56
Μπορούμε να αντιμετωπίσουμε μόνοι μας στρατιωτικά την Τουρκία;
Απάντηση:
Η Ελλάδα δεν επιδιώκει πόλεμο. Οφείλει, όμως, να μπορεί να υπερασπιστεί μόνη της την κυριαρχία της από την πρώτη στιγμή.
Οι συμμαχίες είναι πολύτιμες, αλλά κανένα σοβαρό κράτος δεν παραδίδει την ασφάλειά του στην υπόσχεση ότι κάποιος τρίτος θα σπεύσει εγκαίρως.
Χρειαζόμαστε αξιόμαχες Ένοπλες Δυνάμεις, υψηλό φρόνημα, διακλαδικό σχεδιασμό, αμυντική βιομηχανία και κοινωνική ενότητα.
Η ισχυρότερη ειρηνευτική πολιτική είναι η πειστική αποτροπή.
Ερώτηση 57
Ποια είναι η θέση σας για το προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων;
Απάντηση:
Οι Ένοπλες Δυνάμεις δεν είναι μόνο μαχητικά αεροσκάφη και φρεγάτες. Είναι πρωτίστως οι άνθρωποι.
Δεν μπορείς να επενδύεις δισεκατομμύρια σε οπλικά συστήματα και να αφήνεις στελέχη να αντιμετωπίζουν στεγαστικό πρόβλημα, χαμηλές αποδοχές, συνεχείς μεταθέσεις και οικογενειακή εξουθένωση.
Χρειάζεται:
- Νέο μισθολόγιο που να αναγνωρίζει την ευθύνη και τις ιδιαίτερες συνθήκες υπηρεσίας.
- Πρόγραμμα στρατιωτικής στέγης.
- Στήριξη των οικογενειών των στελεχών.
- Αποκατάσταση αδικιών σε βαθμολογική και συνταξιοδοτική εξέλιξη.
- Κίνητρα παραμονής εξειδικευμένου προσωπικού.
- Αξιοπρεπής μέριμνα για τους αποστράτους.
Δεν γίνεται να αγοράζουμε φρεγάτες τελευταίας τεχνολογίας και να αντιμετωπίζουμε τα πληρώματά τους ως δημοσιονομικό βάρος.
Ερώτηση 58
Πρέπει να επανεξεταστεί η στρατιωτική θητεία;
Απάντηση:
Ναι, αλλά όχι μόνο ως προς τη διάρκειά της.
Χρειαζόμαστε ουσιαστική εκπαίδευση, αξιοποίηση των γνώσεων των στρατευσίμων, σύγχρονη εφεδρεία και διαρκή μετεκπαίδευση. Η θητεία δεν πρέπει να είναι χαμένος χρόνος ή αγγαρεία.
Ένας νέος με γνώσεις κυβερνοασφάλειας, μηχανικής, τηλεπικοινωνιών ή πρώτων βοηθειών πρέπει να αξιοποιείται εκεί όπου μπορεί να προσφέρει πραγματικά.
Η άμυνα του αύριο χρειάζεται στρατιώτες εκπαιδευμένους στην τεχνολογία, στα μη επανδρωμένα συστήματα και στον υβριδικό πόλεμο — όχι μόνο στη σκοπιά και στη σκούπα.
Ερώτηση 59
Τι πρέπει να γίνει με την ελληνική αμυντική βιομηχανία;
Απάντηση:
Να πάψει να αποτελεί μόνιμη χαμένη ευκαιρία.
Η Ελλάδα δαπανά δισεκατομμύρια για άμυνα. Ένα ουσιαστικό μέρος πρέπει να επιστρέφει στην ελληνική οικονομία μέσω συμπαραγωγής, μεταφοράς τεχνογνωσίας, έρευνας και θέσεων εργασίας.
Χρειάζεται ενιαίο μακροπρόθεσμο σχέδιο για ΕΑΒ, ΕΑΣ, ναυπηγεία, πανεπιστήμια και ιδιωτικές ελληνικές επιχειρήσεις.
Δεν είναι εθνική στρατηγική να αγοράζουμε συνεχώς έτοιμα προϊόντα και να πανηγυρίζουμε στις τελετές παραλαβής.
Η εθνική άμυνα δεν πρέπει να είναι μόνο κατάλογος αγορών. Πρέπει να γίνει σχολείο τεχνολογίας και παραγωγής.
Κύπρος – Ευρώπη – Εθνική στρατηγική
Ερώτηση 60
Το Κυπριακό έχει υποχωρήσει στην ελληνική πολιτική ατζέντα;
Απάντηση:
Δυστυχώς, ναι. Και αυτό αποτελεί σοβαρό λάθος.
Το Κυπριακό δεν είναι μία μακρινή διένεξη. Είναι ζήτημα εισβολής, κατοχής ευρωπαϊκού εδάφους, εποικισμού και παραβίασης του διεθνούς δικαίου.
Η Ελλάδα οφείλει να συντονίζεται πλήρως με την Κυπριακή Δημοκρατία. Να απορρίπτει λύση δύο κρατών και κάθε μοντέλο που νομιμοποιεί τα τετελεσμένα της εισβολής.
Δεν μπορεί η Ευρώπη να επικαλείται το διεθνές δίκαιο στην Ουκρανία και να ψιθυρίζει όταν αφορά την Κύπρο.

Ερώτηση 61
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προστατεύει επαρκώς τα ελληνικά συμφέροντα;
Απάντηση:
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προστατεύει όσα ένα κράτος-μέλος διεκδικεί με σχέδιο, συμμαχίες και επιμονή.
Δεν είναι ούτε φιλανθρωπικό ίδρυμα ούτε αυτόματος μηχανισμός εθνικής προστασίας. Αποτελεί πεδίο διαπραγμάτευσης συμφερόντων.
Η Ελλάδα πρέπει να συνδέει την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας, τις χρηματοδοτήσεις, την τελωνειακή ένωση και κάθε προνομιακή σχέση με συγκεκριμένη συμμόρφωση στο διεθνές δίκαιο.
Αν εμείς παρουσιάζουμε τις τουρκικές προκλήσεις ως «διμερείς διαφορές», δεν μπορούμε μετά να παραπονιόμαστε ότι οι Ευρωπαίοι τις αντιμετωπίζουν ως τέτοιες.
Θεσσαλονίκη και «έργα Μητσοτάκη»
Ερώτηση 62
Η κυβέρνηση θα εμφανίσει στη ΔΕΘ μία σειρά μεγάλων έργων για τη Θεσσαλονίκη. Δεν αποτελούν πραγματική πρόοδο;
Απάντηση:
Κάθε έργο που βελτιώνει τη ζωή των πολιτών είναι θετικό. Η Θεσσαλονίκη έχασε δεκαετίες και δικαιούται υποδομές.
Αλλά απαιτείται ακρίβεια:
Το Flyover υλοποιείται μέσω ΣΔΙΤ. Αυτό δεν σημαίνει ότι η κυβέρνηση δεν έχει ευθύνη ή συμβολή. Σημαίνει ότι δεν πρόκειται για έργο χρηματοδοτούμενο αποκλειστικά από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Το Παιδιατρικό Νοσοκομείο στο Φίλυρο είναι δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος. Η Πολιτεία οφείλει να στελεχώσει και να λειτουργήσει σωστά το νοσοκομείο, αλλά δεν δικαιούται να οικειοποιείται τη δωρεά.
Το λιμάνι και το σχεδιαζόμενο κέντρο logistics αφορούν ιδιωτικές επενδύσεις και συμβάσεις αξιοποίησης.
Η κυβέρνηση μπορεί να πιστωθεί τη δρομολόγηση, την αδειοδότηση ή την ολοκλήρωση ενός έργου. Δεν δικαιούται να εμφανίζει ως δικά της τα χρήματα άλλων.
Άλλο “το ολοκληρώσαμε” και άλλο “το πληρώσαμε”. Στη ΔΕΘ συνήθως αυτά τα δύο μπαίνουν στο ίδιο προεκλογικό σακούλι.
Ερώτηση 63
Η επέκταση του Μετρό προς την Καλαμαριά παραδόθηκε. Δεν είναι αυτό επιτυχία;
Απάντηση:
Είναι θετικό ότι παραδόθηκε. Οι πολίτες δεν πρέπει να τιμωρούν ένα έργο επειδή μία κυβέρνηση επιθυμεί να το αξιοποιήσει επικοινωνιακά.
Αλλά η σύμβαση υπογράφηκε το 2013, με αρχικό ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2018. Άρα η παράδοση έρχεται ύστερα από πολυετή καθυστέρηση και διαδοχικές κυβερνητικές ευθύνες.
Ας χαρούν οι Θεσσαλονικείς το έργο. Οι πολιτικοί, όμως, ας είναι λίγο πιο σεμνοί μπροστά στο χρονοδιάγραμμα.
Όταν ένα έργο αργεί οκτώ χρόνια, η κορδέλα πρέπει να είναι λίγο μικρότερη από την απολογία.
Ερώτηση 64
Τι συνέβη στη Δυτική Μακεδονία με την απολιγνιτοποίηση;
Απάντηση:
Η απολιγνιτοποίηση ανακοινώθηκε χωρίς να έχει προηγηθεί ώριμο, εφαρμόσιμο και κοινωνικά δίκαιο σχέδιο μετάβασης.
Η ενεργειακή μετάβαση είναι αναγκαία. Δεν μπορεί, όμως, να μετατρέπει μία ολόκληρη περιοχή σε οικονομικό πειραματόζωο.
Οι κάτοικοι χρειάζονται πραγματικές δουλειές, νέες παραγωγικές δραστηριότητες, φθηνή ενέργεια, υποδομές και κίνητρα παραμονής. Όχι μακέτες επενδύσεων που θα υλοποιηθούν κάποτε.
Όταν κλείνεις πρώτα την οικονομική καρδιά μιας περιοχής και ύστερα αρχίζεις να ψάχνεις τι θα την αντικαταστήσει, δεν κάνεις μετάβαση. Κάνεις κατεδάφιση.
Ερώτηση 65
Το επεισόδιο στη Σαμαρίνα δείχνει γενικευμένη εξέγερση της περιφέρειας;
Απάντηση:
Ένα περιστατικό δεν αρκεί για να μιλήσουμε για εξέγερση. Είναι, όμως, ισχυρό πολιτικό προειδοποιητικό σήμα.
Οι κτηνοτρόφοι αντιμετωπίζουν ζωονόσους, απώλεια κοπαδιών, κόστος παραγωγής, καθυστερήσεις αποζημιώσεων και ανασφάλεια. Όταν θεωρούν ότι οι δεσμεύσεις της κυβέρνησης δεν υλοποιούνται, η αντίδραση είναι αναμενόμενη.
Το «σύνδρομο της Σαμαρίνας» περιγράφει την απόσταση ανάμεσα στην κυβερνητική εικόνα και στην πραγματικότητα της περιφέρειας.
Οι περιοδείες υπουργών δεν αρκούν. Η περιφέρεια δεν ζητά επισκέπτες. Ζητά πολιτική.
Αγρότες – Κτηνοτρόφοι – Περιφέρεια
Ερώτηση 66
Τι προτείνετε για τον πρωτογενή τομέα;
Απάντηση:
Ο πρωτογενής τομέας πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας.
Χρειαζόμαστε:
- Μείωση του ενεργειακού κόστους.
- Σύγχρονα αρδευτικά έργα και ορθολογική διαχείριση νερού.
- Αυστηρούς ελέγχους στις παράνομες ελληνοποιήσεις.
- Νέο σύστημα ασφάλισης της παραγωγής απέναντι στην κλιματική κρίση.
- Ταχύτερες και διαφανείς αποζημιώσεις.
- Κίνητρα για συνεταιρισμούς και τυποποίηση.
- Σύνδεση παραγωγής, μεταποίησης και εξαγωγών.
- Στήριξη νέων αγροτών με γη, εκπαίδευση και χρηματοδότηση.
Μία χώρα που εισάγει ολοένα περισσότερα βασικά τρόφιμα περιορίζει την εθνική της αντοχή.
Ερώτηση 67
Υπάρχουν ευθύνες και των αγροτικών συνδικαλιστών ή όλα φταίνε στην κυβέρνηση;
Απάντηση:
Υπάρχουν ευθύνες παντού.
Υπήρξαν κακές συνεταιριστικές διοικήσεις, πελατειακές επιδοτήσεις, στρεβλή χρήση ευρωπαϊκών πόρων και πολιτικές ηγεσίες που προτιμούσαν την εξαγορά προσωρινής ηρεμίας από τη μεταρρύθμιση.
Δεν θα χαϊδέψω αυτιά. Ο αγροτικός κόσμος δεν χρειάζεται άλλες επιδοτήσεις χωρίς παραγωγικό σχέδιο. Χρειάζεται κανόνες, δίκαιη αγορά, προστασία από καρτέλ και πρόσβαση στην τεχνολογία.
Siemens – Πρόσθετες δύσκολες ερωτήσεις
Ερώτηση 68
Ο εξωδικαστικός συμβιβασμός του 2012 υπογράφηκε επί κυβέρνησης Σαμαρά. Πώς τον καταγγέλλετε και ταυτόχρονα στηρίζετε τον Σαμαρά;
Απάντηση:
Ο συμβιβασμός εγκρίθηκε το 2012 μέσα σε συγκεκριμένο πολιτικό και κοινοβουλευτικό περιβάλλον, πριν αναλάβει η κυβέρνηση Σαμαρά τον Ιούνιο εκείνης της χρονιάς. Η εφαρμογή του, όμως, διήρκεσε επί διαδοχικών κυβερνήσεων και όλοι οφείλουν να λογοδοτήσουν για την εποπτεία του.
Δεν εξαιρώ κανέναν λόγω πολιτικής συγγένειας. Ούτε τον Σαμαρά ούτε τον Καραμανλή ούτε οποιαδήποτε κυβέρνηση.
Η στήριξή μου σε μία μελλοντική εθνική πρωτοβουλία δεν διαγράφει την κριτική μου για το παρελθόν.
Αν για να στηρίξεις έναν πολιτικό πρέπει να δικαιολογήσεις κάθε απόφασή του, τότε δεν είσαι συνεργάτης. Είσαι αυλικός. Και εγώ αυλικός δεν υπήρξα ποτέ.
Ερώτηση 69
Μήπως η αξίωση του ΟΤΕ ήταν εξαρχής αδύναμη;
Απάντηση:
Η απόρριψη σε δύο βαθμούς δείχνει ότι υπήρχε σοβαρό αποδεικτικό πρόβλημα. Αυτό πρέπει να το παραδεχθούμε.
Το ερώτημα, όμως, είναι γιατί υπήρχε αυτό το πρόβλημα.
Χάθηκαν στοιχεία; Καθυστέρησε η δικαστική κίνηση; Ήταν ανεπαρκής η οικονομική τεκμηρίωση; Δεν αξιοποιήθηκαν μάρτυρες και πραγματογνώμονες; Ή πράγματι δεν ήταν δυνατό να συνδεθούν οι παράνομες πληρωμές με συγκεκριμένη υπερκοστολόγηση;
Δεν απαντώ πριν μελετηθεί η απόφαση. Απαιτώ να απαντήσει ο ΟΤΕ με το πλήρες ιστορικό του φακέλου.
Ερώτηση 70
Εφόσον ο ΟΤΕ ανήκει κατά πλειοψηφία στη Deutsche Telekom, γιατί επιμένετε ότι αφορά το Ελληνικό Δημόσιο;
Απάντηση:
Διότι ο ΟΤΕ δεν είναι μία οποιαδήποτε ιδιωτική εταιρεία.
Δημιουργήθηκε και αναπτύχθηκε ως δημόσιος οργανισμός με χρήματα και περιουσία του ελληνικού λαού. Διαχειρίζεται κρίσιμες τηλεπικοινωνιακές υποδομές. Το Ελληνικό Δημόσιο διατηρεί συμμετοχή και ειδικά δικαιώματα, ενώ υπάρχει αυτονόητο δημόσιο ενδιαφέρον για την ασφάλεια των δικτύων.
Η σημερινή μετοχική σύνθεση δεν διαγράφει την ιστορία ούτε ακυρώνει την υποχρέωση διαφάνειας.
Ερώτηση 71
Υπαινίσσεστε σύγκρουση συμφερόντων επειδή η Deutsche Telekom και η Siemens είναι γερμανικές εταιρείες;
Απάντηση:
Δεν υιοθετώ κατηγορία χωρίς αποδείξεις.
Η κοινή εθνική προέλευση δύο εταιρειών δεν αποδεικνύει συνεννόηση ή σύγκρουση συμφερόντων. Δημιουργεί, όμως, μεγαλύτερη ανάγκη για πλήρη διαφάνεια, ώστε να μην υπάρχει καμία σκιά.
Θέλω να γνωρίζω πώς αποφάσισε το διοικητικό συμβούλιο του ΟΤΕ, ποιες γνωμοδοτήσεις έλαβε και ποια μέλη συμμετείχαν.
Η απάντηση στις υποψίες δεν είναι η κατασκευή θεωριών. Είναι η δημοσιοποίηση των εγγράφων.
«Σπιτάκια ανακύκλωσης» – πολιτικές ευθύνες
Ερώτηση 72
Ποια πολιτικά πρόσωπα θεωρείτε υπεύθυνα για την υπόθεση των σπιτιών ανακύκλωσης;
Απάντηση:
Δεν θα κατονομάσω ως ενόχους ανθρώπους πριν ολοκληρωθεί η έρευνα.

Πολιτικά, όμως, πρέπει να ελεγχθούν όλοι όσοι:
- Ενέκριναν τις τεχνικές προδιαγραφές.
- Υπέγραψαν τις χρηματοδοτήσεις.
- Αποδέχθηκαν την τιμή.
- Πιστοποίησαν την παραλαβή.
- Ενέκριναν την καταβολή ευρωπαϊκών ή δημόσιων πόρων.
- Απέφυγαν να αντιδράσουν όταν υπήρξαν προειδοποιήσεις.
Η ευθύνη δεν περιορίζεται σε αυτόν που ενδεχομένως κέρδισε. Αφορά και εκείνον που υπέγραψε, εκείνον που έλεγξε και εκείνον που σιώπησε.
Ερώτηση 73
Η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας αποδεικνύει ότι οι ελληνικοί θεσμοί απέτυχαν;
Απάντηση:
Δεν αποδεικνύει ακόμη ποινικό αδίκημα. Αναδεικνύει, όμως, ένα οδυνηρό πολιτικό ερώτημα:
Γιατί σε τόσες μεγάλες υποθέσεις χρειάζεται να έρθει ένας ευρωπαϊκός θεσμός για να κινηθεί η έρευνα με ταχύτητα και αποφασιστικότητα;
Η Ελλάδα δεν πρέπει να περιμένει κάθε φορά την Ευρωπαία Εισαγγελέα για να προστατεύσει το ελληνικό και ευρωπαϊκό χρήμα.
Δεν γίνεται η Κοβέσι να λειτουργεί ως το 112 της ελληνικής διαφάνειας.
Προσωπικές και πολιτικά επιθετικές ερωτήσεις
Ερώτηση 74
Μήπως στηρίζετε τον Σαμαρά επειδή επιδιώκετε πολιτική επιστροφή;
Απάντηση:
Δεν έχω κρύψει ποτέ ότι παραμένω ενεργός πολιτικά. Είμαι πρόεδρος του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος Ελλάδος και επικεφαλής της «Νέας Πάτρας».
Άλλο, όμως, η πολιτική παρουσία και άλλο η αναζήτηση προσωπικής αποκατάστασης.
Αν επιδίωκα μόνο μία θέση, θα είχα επιλέξει τη σιωπή όταν ήμουν υπουργός. Παραιτήθηκα και έχασα την κομματική προστασία.
Σήμερα δεν ζητώ θέση από τον Σαμαρά. Καταθέτω δημόσια την πολιτική μου άποψη. Και θα συνεχίσω να διαφωνώ μαζί του όπου θεωρώ ότι επιβάλλεται.
Ερώτηση 75
Θα εγκαταλείπατε το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα για να ενταχθείτε σε ένα ισχυρότερο σχήμα;
Απάντηση:
Δεν αντιμετωπίζω το ΧΡΙΚΕ ως προσωπική σφραγίδα ούτε ως εμπόρευμα προς ανταλλαγή.
Οι ιδέες μας μπορούν να συμμετάσχουν σε μία ευρύτερη εθνική προσπάθεια, εφόσον υπάρχει σεβασμός στην πολιτική μας αυτονομία και συμφωνία αρχών.
Δεν με ενδιαφέρουν οι συγκολλήσεις κορυφής. Με ενδιαφέρει μία τίμια πολιτική σύνθεση.
Η ενότητα δεν απαιτεί να καταργήσεις την ταυτότητά σου. Απαιτεί να τη θέσεις στην υπηρεσία ενός μεγαλύτερου εθνικού σκοπού.
Ερώτηση 76
Ποιο είναι το εκλογικό μέλλον του ΧΡΙΚΕ;
Απάντηση:
Το ΧΡΙΚΕ δεν δημιουργήθηκε ως προσωπικό όχημα μίας εκλογικής χρήσης. Εκφράζει μία διαχρονική παράδοση: κοινωνική οικονομία της αγοράς, προστασία της οικογένειας, εθνική ευθύνη, αλληλεγγύη και ευρωπαϊκό προσανατολισμό χωρίς εθνική υποταγή.
Θα επιδιώξουμε τη μεγαλύτερη δυνατή συσπείρωση αυτών των δυνάμεων. Αυτό μπορεί να λάβει τη μορφή αυτόνομης παρουσίας ή προγραμματικής συνεργασίας. Οι αποφάσεις θα ληφθούν θεσμικά και όταν υπάρξουν πραγματικά δεδομένα.
Δεν θα ανακοινώσω από τώρα έναν γάμο χωρίς να υπάρχει ούτε πρόταση ούτε ημερομηνία.
Ερώτηση 77
Έχετε μετανιώσει για την παραίτησή σας το 2012;
Απάντηση:
Όχι.
Μπορεί να πλήρωσα μεγάλο πολιτικό κόστος, αλλά κράτησα τη συνείδησή μου καθαρή. Είχα δεσμευθεί ότι θα διαπραγματευόμασταν αλλαγή της οικονομικής πολιτικής και θεώρησα ότι αυτό δεν συνέβαινε.
Οι υπουργικές καρέκλες είναι προσωρινές. Η υπογραφή και η σιωπή μένουν.
Εάν έμενα μόνο για τον τίτλο, σήμερα δεν θα είχα το ηθικό δικαίωμα να ζητώ λογοδοσία από κανέναν.
Ερώτηση 78
Ποιο θεωρείτε το μεγαλύτερο δικό σας πολιτικό λάθος;
Απάντηση:
Ότι πολλές φορές πίστεψα πως η εσωκομματική μάχη και η επιμονή αρκούσαν για να αλλάξει ένας μηχανισμός εξουσίας.
Οι μηχανισμοί δεν αλλάζουν εύκολα από μέσα. Συχνά απορροφούν τη διαφωνία, καθυστερούν τις αποφάσεις και περιμένουν να κουραστείς.
Επίσης, ίσως κάποιες φορές ο έντονος λόγος μου σκέπασε την τεκμηρίωση που υπήρχε πίσω του. Σήμερα επιδιώκω η καταγγελία να συνοδεύεται πάντοτε από έγγραφα, αριθμούς και συγκεκριμένη πρόταση.
Η αυτοκριτική δεν είναι αδυναμία. Είναι προϋπόθεση για να ζητάς αλλαγή από τους άλλους.

Η θετική πρόταση – Ελλάδα μετά την πολιτική ανατροπή
Ερώτηση 79
Περιγράψτε μας την Ελλάδα που θέλετε σε πέντε συγκεκριμένα σημεία.
Απάντηση:
Πρώτον, ισχυρή και ασφαλής Ελλάδα, με αποτρεπτικές Ένοπλες Δυνάμεις και ξεκάθαρη εθνική στρατηγική.
Δεύτερον, παραγωγική Ελλάδα, που εξάγει προϊόντα, τεχνολογία και γνώση — όχι τα παιδιά της.
Τρίτον, κοινωνική Ελλάδα, όπου η εργασία εξασφαλίζει αξιοπρεπή ζωή και η οικογένεια υποστηρίζεται ουσιαστικά.
Τέταρτον, θεσμική Ελλάδα, όπου η Δικαιοσύνη λειτουργεί γρήγορα και ανεξάρτητα και ο νόμος εφαρμόζεται το ίδιο στον ισχυρό και στον αδύναμο.
Πέμπτον, αποκεντρωμένη Ελλάδα, όπου η περιφέρεια δεν εγκαταλείπεται και η Αθήνα δεν απορροφά τα πάντα.
Αυτό δεν είναι ουτοπία. Είναι εθνικό σχέδιο που απαιτεί σοβαρούς ανθρώπους, διάρκεια και λογοδοσία.
Ερώτηση 80
Πού θα βρεθούν τα χρήματα για αυτή την πολιτική;
Απάντηση:
Δεν υπάρχει ένας μαγικός κουμπαράς. Υπάρχουν, όμως, τεράστια περιθώρια καλύτερης διαχείρισης:
- Περιορισμός σπατάλης και αδιαφανών αναθέσεων.
- Πραγματική καταπολέμηση φοροδιαφυγής με ψηφιακούς ελέγχους.
- Αποτελεσματικότερη απορρόφηση ευρωπαϊκών πόρων.
- Μεταφορά πόρων από την κατανάλωση στην παραγωγή.
- Αξιοποίηση δημόσιας περιουσίας χωρίς εκποίηση.
- Συμπράξεις με σαφές δημόσιο όφελος.
- Ανάπτυξη που διευρύνει τη φορολογική βάση αντί να αυξάνει συνεχώς τους συντελεστές.
Το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο πόσα χρήματα διαθέτει η χώρα. Είναι πού πηγαίνουν και ποιος ελέγχει το αποτέλεσμα.
Ερώτηση 81
Ποια είναι η δική σας πρόταση για τους νέους;
Απάντηση:
Ένα «συμβόλαιο νέας γενιάς»:
- Αφορολόγητο ξεκίνημα για νέους επαγγελματίες.
- Φθηνή χρηματοδότηση για την πρώτη επιχείρηση.
- Πρόγραμμα προσιτής κατοικίας και κοινωνικής μίσθωσης.
- Κίνητρα επιστροφής επιστημόνων από το εξωτερικό.
- Σύνδεση πανεπιστημίων με έρευνα και παραγωγή.
- Εθνικό πρόγραμμα πρακτικής άσκησης με αξιοπρεπή αμοιβή.
- Ισχυρή στήριξη για το πρώτο και κάθε επόμενο παιδί.
- Αξιοκρατικές προσλήψεις χωρίς κομματικά παράθυρα.
Ο νέος δεν ζητά χάρη. Ζητά χώρο για να δημιουργήσει.
Ερώτηση 82
Πώς μπορεί να επιστρέψει η αισιοδοξία;
Απάντηση:
Με μικρές, χειροπιαστές νίκες αξιοπιστίας.
- Όταν μία δίκη ολοκληρώνεται έγκαιρα.
- Όταν ένας διαγωνισμός γίνεται καθαρά.
- Όταν ένας νέος προσλαμβάνεται χωρίς γνωριμία.
- Όταν μία οικογένεια βρίσκει προσιτό σπίτι.
- Όταν ένας αγρότης πληρώνεται στην ώρα του.
- Όταν ένα μεγάλο έργο παραδίδεται χωρίς δεκαετή καθυστέρηση.
Η αισιοδοξία δεν επιβάλλεται με σύνθημα. Γεννιέται όταν ο πολίτης βλέπει ότι η προσπάθειά του έχει αποτέλεσμα.
Ερώτηση 83
Επιτίθεστε στους ολιγάρχες, αλλά επί δεκαετίες ήσασταν βουλευτής ενός κόμματος που κυβέρνησε τη χώρα. Δεν έχετε και εσείς ευθύνη;
Απάντηση:
Βεβαίως έχω ευθύνη για κάθε πολιτική που στήριξα. Δεν κρύβομαι πίσω από το κόμμα ούτε διαγράφω τη διαδρομή μου.
Υπάρχει, όμως, διαφορά ανάμεσα στην πολιτική ευθύνη και στην προσωπική ενοχή. Όποτε διέθετα στοιχεία, τα κατέθετα στη Βουλή, στη Δικαιοσύνη και στον δημόσιο διάλογο. Και όταν η διαφωνία μου έγινε θεμελιώδης, δεν κράτησα το αξίωμα. Παραιτήθηκα.
Δεν ζητώ να κριθώ ως αλάνθαστος. Ζητώ να κριθώ από το αν συμβιβάστηκα, αν σιώπησα και αν πλούτισα από την πολιτική.
Η χώρα δεν θα αλλάξει αν όλοι δηλώνουμε ανεύθυνοι. Θα αλλάξει όταν αναγνωρίζουμε τα λάθη μας και συγκρουόμαστε με όσα τα προκάλεσαν.
Ερώτηση 84
Ο όρος “καθεστώς” δεν είναι υπερβολικός για μία εκλεγμένη κυβέρνηση;
Απάντηση:
Η κυβέρνηση διαθέτει δημοκρατική νομιμοποίηση. Αυτό δεν το αμφισβητώ.
Ο όρος περιγράφει ένα πλέγμα συγκεντρωτικής εξουσίας: πρωθυπουργοκεντρική λειτουργία, αδύναμος κοινοβουλευτικός έλεγχος, στενές σχέσεις με ισχυρά οικονομικά και μιντιακά συμφέροντα, οικογενειοκρατία και αντιμετώπιση της ενημέρωσης ως μηχανισμού διαχείρισης της κοινής γνώμης.
Δεν λέω ότι καταργήθηκαν οι εκλογές. Λέω ότι η Δημοκρατία δεν εξαντλείται στις εκλογές.
Δημοκρατία σημαίνει έλεγχος, ισονομία, ανεξάρτητη Δικαιοσύνη, ελεύθερος Τύπος και λογοδοσία. Όταν αυτά αποδυναμώνονται, η εκλογική πλειοψηφία δεν αρκεί ως άλλοθι.
Ερώτηση 85
Αποκαλείτε τον πρωθυπουργό ψεύτη ή πολιτικό απατεώνα;
Απάντηση:
Δεν χρειάζομαι χαρακτηρισμούς. Μου αρκεί η σύγκριση ανάμεσα στις δεσμεύσεις και στα αποτελέσματα.
Είπε ότι θα στηρίξει τη μεσαία τάξη. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες βρέθηκαν αντιμέτωποι με το τεκμαρτό εισόδημα.
Υποσχέθηκε καλύτερο διαθέσιμο εισόδημα. Η ακρίβεια απορρόφησε μεγάλο μέρος των ονομαστικών αυξήσεων.
Μίλησε για επιτελικό κράτος. Είδαμε κρίσεις, αλληλομεταθέσεις ευθυνών και έλλειψη λογοδοσίας.
Ο πολίτης θα αποφασίσει ποια λέξη περιγράφει καλύτερα αυτή την απόσταση.
Δεν κάνω ψυχανάλυση του πρωθυπουργού. Ελέγχω τον λογαριασμό του.
Ερώτηση 86
Μήπως η αντιπολίτευση απλώς φθονεί την οικονομική επιτυχία της κυβέρνησης;
Απάντηση:
Μακάρι η επιτυχία να ήταν τόσο μεγάλη ώστε να τη ζήλευε η αντιπολίτευση και να την αισθανόταν ο λαός.
Δεν αμφισβητώ ότι η χώρα έχει ανάπτυξη, υψηλότερα έσοδα, πρόσβαση στις αγορές και βελτιωμένο λόγο χρέους προς ΑΕΠ. Αμφισβητώ ότι αυτά μεταφράστηκαν αναλογικά σε καλύτερη καθημερινότητα.
Η οικονομία δεν είναι δελτίο αξιολόγησης του πρωθυπουργού. Είναι ο μισθός, το ενοίκιο, το σούπερ μάρκετ, η δυνατότητα να δημιουργήσεις οικογένεια.
Αν ευημερούν οι δείκτες αλλά ασφυκτιούν οι άνθρωποι, η κυβέρνηση δεν δικαιούται να ζητά από τους ανθρώπους να χειροκροτήσουν τους δείκτες.
Ερώτηση 87
Δεν αυξήθηκε ο κατώτατος μισθός;
Απάντηση:
Αυξήθηκε ονομαστικά και αυτό είναι θετικό. Το ερώτημα είναι πόσο αυξήθηκε η πραγματική αγοραστική δύναμη μετά τον πληθωρισμό, τη φορολογία, το ενοίκιο και την ενέργεια.
Ο πολίτης δεν πληρώνει στο ταμείο με ποσοστά. Πληρώνει με ευρώ.
Χρειάζονται αυξήσεις που στηρίζονται στην παραγωγικότητα, συλλογικές διαπραγματεύσεις, τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας και πραγματικός έλεγχος της αγοράς.
Αύξηση που εξαφανίζεται πριν από τις 20 του μήνα είναι στατιστική παρηγοριά.

Ερώτηση 88
Γιατί δεν αρκεί η επιδοματική πολιτική;
Απάντηση:
Διότι το επίδομα αντιμετωπίζει προσωρινά το σύμπτωμα, όχι την αιτία.
Είναι αναγκαίο σε μία έκτακτη κρίση και για πραγματικά ευάλωτους πολίτες. Όταν, όμως, γίνεται μόνιμο μοντέλο διακυβέρνησης, δημιουργεί εξάρτηση και ανασφάλεια.
Ο πολίτης χρειάζεται σταθερό εισόδημα, προσιτή στέγη, ποιοτική δημόσια υγεία, παιδεία και προβλέψιμη φορολογία. Δεν μπορεί να προγραμματίσει τη ζωή του περιμένοντας κάθε έξι μήνες ένα κυβερνητικό pass.
Το pass περνά. Η ακρίβεια μένει.
Ερώτηση 89
Η Μαρία Καρυστιανού εκμεταλλεύεται πολιτικά την τραγωδία των Τεμπών;
Απάντηση:
Δεν θα αποδώσω τέτοιο κίνητρο σε μία μητέρα που έχασε το παιδί της.
Η κυρία Καρυστιανού έχει κάθε δικαίωμα να πολιτευθεί. Η κάθοδός της στην πολιτική, όμως, δημιουργεί μία αναγκαία διάκριση: άλλο η ιδιότητα της συγγενούς θύματος και άλλο η ιδιότητα της πολιτικού αρχηγού.
Ως πολιτικός θα πρέπει να παρουσιάσει πρόγραμμα, συνεργάτες, χρηματοδότηση και θέσεις για όλα τα ζητήματα. Και θα υπόκειται στον ίδιο αυστηρό αλλά δίκαιο έλεγχο με όλους.
Ο σεβασμός στον πόνο δεν σημαίνει πολιτικό απυρόβλητο. Αλλά και η πολιτική κριτική δεν πρέπει να μετατρέπεται σε προσβολή του πένθους.

Ερώτηση 90
Θα μπορούσε το κόμμα Καρυστιανού να αφαιρέσει δυνάμεις από ένα κόμμα Σαμαρά;
Απάντηση:
Ναι, διότι οι δυνητικές δεξαμενές δεν χωρίζονται πλέον με τα παλιά κομματικά σύνορα.
Η κυρία Καρυστιανού μπορεί να αντλήσει από πολίτες που ζητούν Δικαιοσύνη, κάθαρση και τιμωρία του συστήματος. Ο Σαμαράς μπορεί να εκφράσει μεγαλύτερο μέρος της πατριωτικής, συντηρητικής και παραδοσιακής βάσης.
Υπάρχουν, όμως, επικαλύψεις: ψηφοφόροι της ΝΔ, της Νίκης, της Ελληνικής Λύσης, της Πλεύσης και κυρίως πολίτες που σήμερα απέχουν.
Δεν είναι διαγωνισμός προσωπικοτήτων. Θα κριθεί ποιος μπορεί να μετατρέψει τη διαμαρτυρία σε ολοκληρωμένη πρόταση διακυβέρνησης.
Ερώτηση 91
Θεωρείτε ότι η Καρυστιανού μπορεί να γίνει πρωθυπουργός;
Απάντηση:
Η πρωθυπουργία δεν απονέμεται από μία δημοσκόπηση δημοφιλίας. Κατακτάται με πολιτικό σχέδιο, εκλογική δύναμη, κοινοβουλευτική πλειοψηφία και ικανή ομάδα διακυβέρνησης.
Η κυρία Καρυστιανού διαθέτει αναγνωρισιμότητα και ηθική επιρροή. Δεν έχει ακόμη αποδείξει ότι διαθέτει ολοκληρωμένη κυβερνητική πρόταση.
Δεν την υποτιμώ και δεν την προεξοφλώ. Περιμένω να κρίνω όσα θα παρουσιάσει.
Ερώτηση 92
Γιατί να εμπιστευθεί ο λαός έναν πρώην πρωθυπουργό και όχι ένα νέο πρόσωπο;
Απάντηση:
Δεν πρέπει να τον εμπιστευθεί επειδή είναι πρώην πρωθυπουργός. Πρέπει να κρίνει την επόμενη πρότασή του.
Η εμπειρία είναι πλεονέκτημα όταν συνοδεύεται από αυτοκριτική, ελευθερία και σχέδιο. Είναι βάρος όταν μετατρέπεται σε νοσταλγία ή προσωπική δικαίωση.
Ο Σαμαράς γνωρίζει την εξουσία, έχει συγκρουστεί, έχει ηττηθεί και έχει επιστρέψει. Το ερώτημα είναι αν αυτή την εμπειρία θα τη χρησιμοποιήσει για να δημιουργήσει κάτι ευρύτερο από τον εαυτό του.
Τα στερνά τιμούν τα πρώτα. Η επόμενη πράξη θα είναι και η πιο κρίσιμη.
Ερώτηση 93
Ο Σαμαράς κυβέρνησε μαζί με το ΠΑΣΟΚ. Πώς θα εκφράσει τώρα την αντισυστημική ψήφο;
Απάντηση:
Δεν είναι αντισυστημικός και δεν πρέπει να προσποιηθεί ότι είναι. Υπήρξε πρωθυπουργός και αρχηγός της Νέας Δημοκρατίας.
Μπορεί, όμως, να γίνει φορέας θεσμικής ρήξης με το σημερινό συγκεντρωτικό μοντέλο, εφόσον αποδείξει ότι δεν επιδιώκει επιστροφή του παλιού κομματικού συστήματος.
Η συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ έγινε σε συνθήκες εθνικής κρίσης. Κρίνεται για τα θετικά και τα αρνητικά της.
Το ζητούμενο σήμερα δεν είναι να παρουσιαστεί ως άφθαρτος νεοφερμένος. Είναι να αξιοποιήσει την εμπειρία του χωρίς να επαναλάβει τα λάθη.
Ερώτηση 94
Δεν έχει και ο Σαμαράς ευθύνη για τη φορολογική επιβάρυνση, τον ΕΝΦΙΑ και τη λιτότητα;
Απάντηση:
Έχει. Και γι’ αυτό παραιτήθηκα από την κυβέρνησή του.
Η διακυβέρνηση 2012–2014 είχε βαρύ κοινωνικό κόστος. Οι φόροι, η ανεργία και οι περικοπές πίεσαν σκληρά την κοινωνία. Δεν θα τα διαγράψω για να κατασκευάσω μία αγιογραφία.
Παράλληλα, η χώρα βρισκόταν στο χείλος της χρεοκοπίας, πέτυχε δημοσιονομική σταθεροποίηση, επέστρεψε περιορισμένα στις αγορές και πέρασε σε θετικό ρυθμό ανάπτυξης.
Η έντιμη αποτίμηση περιλαμβάνει και τα δύο. Όποιος παρουσιάζει μόνο την επιτυχία κάνει προπαγάνδα. Όποιος παρουσιάζει μόνο την καταστροφή κάνει επίσης προπαγάνδα.

Ερώτηση 95
Θα δεχόσασταν τον Σαμαρά ως υποψήφιο πρωθυπουργό;
Απάντηση:
Δεν έχει παρουσιαστεί ακόμη κόμμα, πρόγραμμα ή πρόταση διακυβέρνησης. Δεν θα μοιράσω ρόλους πριν υπάρξει πολιτική σκηνή.
Πιστεύω ότι μπορεί να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο σε μία προσπάθεια εθνικής συνεννόησης. Το αν αυτό σημαίνει υποψηφιότητα για την πρωθυπουργία, εγγυητικό ρόλο ή κάτι άλλο, θα το καθορίσουν οι συνθήκες, η παράταξη που ενδεχομένως θα δημιουργηθεί και ο ελληνικός λαός.
Πρώτα η πατρίδα και το πρόγραμμα. Μετά τα πρόσωπα.
Εκλογές και μετεκλογικές συνεργασίες
Ερώτηση 96
Η απλή ή ενισχυμένη αναλογική μπορεί να οδηγήσει σε ακυβερνησία. Τι προτείνετε;
Απάντηση:
Η ακυβερνησία δεν αποτρέπεται με εκβιαστικά διλήμματα. Αποτρέπεται με πολιτική κουλτούρα συνεργασιών.
Η Ελλάδα δεν μπορεί να πηγαίνει σε αλλεπάλληλες εκλογές επειδή οι αρχηγοί αρνούνται να συζητήσουν. Τα κόμματα οφείλουν πριν από την κάλπη να εξηγήσουν με ποιους προγραμματικούς όρους μπορούν να συνεργαστούν.
Συνεργασία δεν σημαίνει λευκή επιταγή ούτε συναλλαγή υπουργείων. Σημαίνει δημόσιο κείμενο δεσμεύσεων, χρονοδιάγραμμα και δυνατότητα ελέγχου.
Ερώτηση 97
Θα συνεργαζόσασταν με τη σημερινή Νέα Δημοκρατία χωρίς τον Κυριάκο Μητσοτάκη;
Απάντηση:
Δεν αποκλείω ανθρώπους λόγω κομματικής ταυτότητας. Η σημερινή Νέα Δημοκρατία περιλαμβάνει πολλά στελέχη και ψηφοφόρους που δεν ταυτίζονται με το σύστημα του Μαξίμου.
Το ζήτημα δεν είναι μόνο το πρόσωπο του πρωθυπουργού. Είναι η πολιτική, ο τρόπος άσκησης της εξουσίας και οι δεσμεύσεις.
Με μία Νέα Δημοκρατία που θα αποκαθιστούσε τη λαϊκή, κοινωνική και πατριωτική φυσιογνωμία της, θα υπήρχε προφανώς πεδίο συνεννόησης. Με αναπαραγωγή της ίδιας πολιτικής υπό νέο διαχειριστή, όχι.
Ερώτηση 98
Με το ΠΑΣΟΚ θα συνεργαζόσασταν;
Απάντηση:
Θα συζητούσα με κάθε δημοκρατική δύναμη πάνω σε συγκεκριμένο πρόγραμμα εθνικής ευθύνης.
Οι διαφορές μας με το ΠΑΣΟΚ είναι υπαρκτές και μεγάλες. Όμως στα εθνικά θέματα, στη θεσμική αποκατάσταση, στην παραγωγική ανασυγκρότηση και στη λειτουργία της Δικαιοσύνης μπορούν να αναζητηθούν κοινές βάσεις.
Δεν πιστεύω στις συγκολλήσεις χωρίς αρχές. Πιστεύω στη συνεννόηση όταν η χώρα αντιμετωπίζει προβλήματα μεγαλύτερα από τα κόμματα.
Ερώτηση 99
Με την Ελληνική Λύση ή τη Νίκη;
Απάντηση:
Θα κρίνω συγκεκριμένες προτάσεις και πολιτικές συμπεριφορές.
Η πίστη, η πατρίδα και η οικογένεια δεν ανήκουν αποκλειστικά σε κανένα κόμμα. Ούτε αποτελούν άδεια για εύκολες κραυγές, θεωρίες συνωμοσίας ή πολιτική εκμετάλλευση του θρησκευτικού συναισθήματος.
Συνεργασία μπορεί να υπάρξει μόνο με σεβασμό στη δημοκρατική νομιμότητα, σοβαρότητα στα εθνικά θέματα και συγκεκριμένο οικονομικό πρόγραμμα.
Η πατρίδα δεν προστατεύεται με τηλεοπτικό πατριωτισμό.
Ερώτηση 100
Λέτε ότι η Siemens “έκλεψε δύο δισεκατομμύρια”. Μπορείτε να το αποδείξετε;
Απάντηση:
Η ακριβής μου διατύπωση είναι διαφορετική:
Η Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής, υπό την προεδρία του αείμνηστου Σήφη Βαλυράκη, εκτίμησε τη ζημία του Δημοσίου από το συνολικό σκάνδαλο σε τουλάχιστον δύο δισεκατομμύρια ευρώ.
Αυτό αποτελεί κοινοβουλευτική εκτίμηση. Δεν αποτελεί τελεσίδικη δικαστική επιδίκαση ούτε αποδεικνύει ότι η Siemens οφείλει αυτομάτως σήμερα αυτό το ποσό.
Η πολιτική πρόκληση παραμένει: από μία εκτίμηση ζημίας δύο δισεκατομμυρίων οδηγηθήκαμε σε συμβιβασμό χωρίς ανάλογη χρηματική αποζημίωση και σήμερα σε απόρριψη της αξίωσης του ΟΤΕ για 68,3 εκατομμύρια.
Δεν θα υπερβάλω τον νομικό ισχυρισμό. Η πραγματική απόσταση των αριθμών είναι από μόνη της εκκωφαντική.
Ερώτηση 101
Μπορεί ο εξωδικαστικός συμβιβασμός να ακυρωθεί πολιτικά με έναν νέο νόμο;
Απάντηση:
Όχι τόσο απλά.
Ένας νέος νόμος δεν μπορεί αυθαίρετα να εξαφανίσει μία συμβατική συμφωνία, κεκτημένα δικαιώματα και κανόνες δικαίου χωρίς σοβαρές συνέπειες.
Χρειάζεται νομικός έλεγχος των όρων, της εκπλήρωσης και των ενδεχόμενων παραβάσεων. Εάν προκύπτει ουσιώδης αθέτηση, απάτη, παραπλάνηση ή άλλη νόμιμη βάση, το Δημόσιο μπορεί να εξετάσει τις δυνατότητές του.
Όποιος υπόσχεται ότι «με έναν νόμο θα πάρουμε αύριο δύο δισεκατομμύρια», πουλά στον λαό μία νέα αυταπάτη.
Εγώ ζητώ κάτι δυσκολότερο αλλά έντιμο: έλεγχο κάθε όρου, κάθε παραδοτέου και κάθε ευρώ.
Ερώτηση 102
Γιατί δεν έχει κινηθεί μέχρι τώρα το Ελληνικό Δημόσιο;
Απάντηση:
Αυτό ακριβώς ζητώ να απαντηθεί.
Πρέπει να μάθουμε ποιο όργανο παρακολουθούσε τον συμβιβασμό, πότε έληξε η θητεία του, αν ανανεώθηκε ή αντικαταστάθηκε, ποιος παρέλαβε την ευθύνη και ποια υπουργεία ενημερώθηκαν.
Η αδράνεια μπορεί να οφείλεται σε διοικητική ανεπάρκεια, πολιτική αδιαφορία ή εκτίμηση ότι οι υποχρεώσεις εκπληρώθηκαν. Δεν θα αποδώσω δόλο χωρίς στοιχεία.
Εάν, όμως, υπήρχαν ανεκπλήρωτες υποχρεώσεις και αρμόδιοι τις άφησαν να παραγραφούν ή να καταστούν ανεφάρμοστες, τότε πρέπει να εξεταστούν πειθαρχικές, αστικές και —εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις— ποινικές ευθύνες.
Ερώτηση 103
Το χρέος μειώθηκε ή αυξήθηκε; Πείτε το απλά.
Απάντηση:
Και οι δύο φράσεις μπορούν να είναι σωστές, επειδή αναφέρονται σε διαφορετικά μεγέθη.
Το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης μειώθηκε ως ποσοστό του ΑΕΠ και το 2025 διαμορφώθηκε περίπου στα 362,9 δισ. ευρώ, δηλαδή στο 146% του ΑΕΠ.
Το χρέος της Κεντρικής Διοίκησης αυξήθηκε στα 406,1 δισ. ευρώ, από 403,8 δισ. το 2024.
Άρα:
Η χώρα βελτίωσε σημαντικά τον δείκτη βιωσιμότητας ως προς το ΑΕΠ. Δεν απαλλάχθηκε, όμως, από το τεράστιο απόλυτο βάρος του χρέους.
Το κλάσμα βελτιώθηκε. Ο λογαριασμός παραμένει βαρύς.

Ερώτηση 104
Οφείλεται η μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ μόνο στον πληθωρισμό;
Απάντηση:
Όχι μόνο. Οφείλεται στην αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, στην πραγματική ανάπτυξη, στον πληθωρισμό, στα πρωτογενή αποτελέσματα και στη διαχείριση του χρέους.
Θα ήταν ανακριβές να αποδώσουμε ολόκληρη τη μείωση στον πληθωρισμό. Είναι, όμως, επίσης ανακριβές να αποκρύπτουμε ότι η αύξηση των τιμών μεγαλώνει το ονομαστικό ΑΕΠ και βελτιώνει μαθηματικά τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ.
Η σωστή κριτική δεν χρειάζεται υπερβολές. Τα επίσημα στοιχεία αρκούν.
Ερώτηση 105
Είναι ψέμα ότι οι πρόωρες αποπληρωμές εξοικονομούν τόκους;
Απάντηση:
Όχι. Μπορούν να εξοικονομήσουν τόκους και να περιορίσουν μελλοντικούς κινδύνους.
Η πραγματική αξιολόγηση απαιτεί σύγκριση του κόστους του χρέους που αποπληρώνεται με το κόστος και την πηγή των χρημάτων που χρησιμοποιούνται.
Επίσης, η κυβέρνηση πρέπει να εξηγεί αν χρησιμοποιεί ταμειακά διαθέσιμα, νέα έκδοση ομολόγων ή συνδυασμό πηγών.
Δεν θα καταγγείλω ως απάτη μία τεχνική διαχείρισης που μπορεί να είναι συμφέρουσα. Θα απαιτήσω πλήρη λογαριασμό κόστους και οφέλους.
Ερώτηση 106
Τι θα κάνατε διαφορετικά με το χρέος;
Απάντηση:
Θα διατηρούσα τη δημοσιονομική αξιοπιστία, αλλά θα συνέδεα κάθε απόφαση πρόωρης αποπληρωμής με τρία κριτήρια:
- Πραγματική εξοικονόμηση τόκων.
- Επαρκές απόθεμα ασφαλείας.
- Διατήρηση πόρων για επενδύσεις υψηλής κοινωνικής και παραγωγικής απόδοσης.
- Δεν προτείνω να ξοδέψουμε τα διαθέσιμα σε παροχές. Προτείνω να μη θυσιάζουμε αναπτυξιακές επενδύσεις μόνο για να εμφανίσουμε ταχύτερη αποκλιμάκωση σε μία διεθνή παρουσίαση.
Η καλύτερη πολιτική χρέους είναι η αύξηση της παραγωγικής δυνατότητας της χώρας.
Μικρές επιχειρήσεις – φορολογία – ακρίβεια
Ερώτηση 107
Πρέπει να καταργηθεί αμέσως το τεκμαρτό εισόδημα;
Απάντηση:
Πρέπει να καταργηθεί η οριζόντια λογική που θεωρεί κάθε επαγγελματία φοροφυγά μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου.
Το κράτος διαθέτει πλέον ηλεκτρονικά βιβλία, διασύνδεση ταμειακών μηχανών, τραπεζικά δεδομένα και ψηφιακά εργαλεία. Οφείλει να ελέγχει στοχευμένα και αποτελεσματικά.
Δεν αρνούμαι τη φοροδιαφυγή. Είναι μεγάλη κοινωνική αδικία. Αλλά η λύση δεν είναι ένας κεφαλικός φόρος που εξισώνει τον πραγματικό φοροφυγά με τον επαγγελματία μιας μικρής πόλης που παλεύει να επιβιώσει.
Ερώτηση 108
Πρέπει να μειωθεί ο ΦΠΑ στα τρόφιμα;
Απάντηση:
Ναι, στοχευμένα σε βασικά αγαθά και με αποτελεσματικό μηχανισμό ελέγχου ώστε η μείωση να φτάσει στην τελική τιμή.
Μία μείωση ΦΠΑ που απορροφάται από την αλυσίδα και δεν εμφανίζεται στο ράφι δεν βοηθά τον καταναλωτή.
Χρειάζονται παράλληλα έλεγχοι περιθωρίων κέρδους, διαφάνεια από τον παραγωγό μέχρι το σούπερ μάρκετ και ουσιαστική Επιτροπή Ανταγωνισμού.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ο φορολογικός συντελεστής. Είναι και η λειτουργία των ολιγοπωλίων.
Ερώτηση 109
Τι λέτε σε όσους υποστηρίζουν ότι οι μειώσεις ΦΠΑ απέτυχαν σε άλλες χώρες;
Απάντηση:
Υπάρχουν περιπτώσεις όπου μέρος της μείωσης δεν πέρασε στον καταναλωτή. Αυτό δεν σημαίνει ότι το μέτρο είναι πάντοτε άχρηστο. Σημαίνει ότι χωρίς έλεγχο αγοράς μπορεί να καταλήξει σε αύξηση περιθωρίου κέρδους.
Γι’ αυτό χρειάζεται προσωρινή και στοχευμένη εφαρμογή, υποχρεωτική παρακολούθηση τιμών και αξιολόγηση ανά προϊόν.
Δεν προτείνω συνθήματα. Προτείνω μέτρο με μηχανισμό εφαρμογής και δυνατότητα διόρθωσης.
Ερώτηση 110
Ποια είναι η ιδεολογική σας ταυτότητα σήμερα;
Απάντηση:
Παραμένω λαϊκός, κοινωνικός, πατριωτικός χριστιανοδημοκράτης.
Πιστεύω στην κοινωνική οικονομία της αγοράς: ιδιωτική πρωτοβουλία και ανταγωνισμό, αλλά με ισχυρούς κανόνες, προστασία της εργασίας και κοινωνική αλληλεγγύη.
Πιστεύω στην οικογένεια, όχι ως σύνθημα, αλλά ως δικαίωμα σε σπίτι, εργασία, παιδεία και ασφάλεια.
Πιστεύω στην Ευρώπη των εθνών και της αλληλεγγύης, όχι σε μία Ελλάδα πειθήνιο μαθητή.
Και πιστεύω ότι η πατρίδα προστατεύεται ταυτόχρονα στα σύνορα, στο μαιευτήριο, στο σχολείο και στο εργοστάσιο.
Ερώτηση 111
Τι σημαίνει σύγχρονη χριστιανοδημοκρατία;
Απάντηση:
Σημαίνει ότι η οικονομία υπηρετεί τον άνθρωπο και δεν τον μετατρέπει σε αναλώσιμο αριθμό.
Σημαίνει προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της οικογένειας, της εργασίας και των αδύναμων.
Σημαίνει ελευθερία με ευθύνη, πατριωτισμό χωρίς μισαλλοδοξία και κοινωνική πολιτική χωρίς κρατισμό.
Δεν είναι νοσταλγία του παρελθόντος. Είναι απάντηση στη σημερινή οικονομία των ολιγοπωλίων και στην κοινωνία της ανασφάλειας.

Ερώτηση 112
Ποιο είναι το δικό σας όραμα για το 2030;
Απάντηση:
Δεν θα παρουσιάσω ακόμη ένα ωραίο σύνθημα με μακρινή ημερομηνία.
Μέχρι το 2030 θέλω μετρήσιμους στόχους:
- Αύξηση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος.
- Περισσότερες γεννήσεις και επιστροφή νέων από το εξωτερικό.
- Μείωση του εμπορικού ελλείμματος.
- Αύξηση της μεταποίησης και των εξαγωγών.
- Προσιτή κατοικία.
- Ταχύτερη απονομή Δικαιοσύνης.
- Ισχυρότερη εγχώρια αμυντική βιομηχανία.
- Πλήρη διαφάνεια στις δημόσιες συμβάσεις.
Όχι άλλες παρουσιάσεις με βέλη που ανεβαίνουν. Θέλω στοιχεία που να αλλάζουν τη ζωή.
Η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε μία μεγάλη επιλογή.
Μπορεί να συνεχίσει με ένα σύστημα που συγκεντρώνει την εξουσία σε μία οικογένεια, μοιράζει τις ευκαιρίες στους λίγους και ζητά από τους πολλούς να ζουν με επιδόματα και υπομονή.
Μπορεί, όμως, να επιλέξει έναν διαφορετικό δρόμο.
- Πατριωτισμό χωρίς κραυγές.
- Ανάπτυξη χωρίς ολιγάρχες.
- Κοινωνική δικαιοσύνη χωρίς επιδοματική ομηρία.
- Ισχυρή άμυνα χωρίς εθνικές ψευδαισθήσεις.
- Δημοκρατία χωρίς ανεξέλεγκτες αυλές.
Δεν είμαι σήμερα υποψήφιος βουλευτής κανενός κόμματος. Είμαι πρόεδρος του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος Ελλάδος και παραμένω πιστός σε όσα υπηρετώ από παιδί.
Στηρίζω την ανάγκη να υπάρξει μία μεγάλη πατριωτική, κοινωνική και παραγωγική συμμαχία. Πιστεύω ότι ο Αντώνης Σαμαράς μπορεί να συμβάλει και ότι ο Κώστας Καραμανλής μπορεί να εγγυηθεί την εθνική σοβαρότητα και τη συνεννόηση.
Αλλά τον τελευταίο λόγο δεν θα τον έχουν οι πρώην πρωθυπουργοί, οι δημοσκόποι ή τα επιχειρηματικά κέντρα.
Θα τον έχει ο ελληνικός λαός.
Και ιδιαίτερα τα νέα παιδιά, που πρέπει να πάψουν να διαλέγουν ανάμεσα στη μετανάστευση και στη μισή ζωή.
Η Ελλάδα δεν τελείωσε. Αυτό που τελειώνει είναι η ανοχή.
Και από το τέλος της ανοχής μπορεί να ξεκινήσει η αρχή της εθνικής αναγέννησης.
«Θέλω να κλείσω με ένα μήνυμα προς τους νέους.
Μην πιστέψετε όσους σας λένε ότι αυτή η Ελλάδα δεν αλλάζει. Σας το λένε επειδή φοβούνται ότι, αν πιστέψετε στη δύναμή σας, θα αλλάξετε και την Ελλάδα και εκείνους που τη νέμονται.
Δεν είστε καταδικασμένοι να διαλέγετε ανάμεσα στην οικογενειοκρατία και στον λαϊκισμό. Ανάμεσα σε μία κυβέρνηση των ολιγοπωλίων και σε μία αντιπολίτευση εύκολων υποσχέσεων.
Η Ελλάδα μπορεί να γίνει ξανά χώρα παραγωγής, Δικαιοσύνης, ασφάλειας και κοινωνικής αξιοπρέπειας.
Αρκεί ο θυμός να γίνει συμμετοχή.
Η συμμετοχή να γίνει σχέδιο.
Και το σχέδιο να υπηρετηθεί από ανθρώπους που είναι έτοιμοι να χάσουν μία θέση, αλλά όχι τη συνείδησή τους.
Δεν σας ζητώ να περιμένετε έναν σωτήρα.
Σας ζητώ να μη χαρίσετε την πατρίδα σας σε κανέναν.
Οι κυβερνήσεις περνούν. Οι οικογενειακοί μηχανισμοί κάποτε τελειώνουν. Οι ολιγάρχες δεν είναι ανίκητοι.
Ο κυρίαρχος ελληνικός λαός, όταν ενημερωθεί, οργανωθεί και αποφασίσει, μπορεί να αλλάξει τη μοίρα του.
Και αυτή η ώρα πλησιάζει.
Όχι για να αλλάξουμε απλώς πρωθυπουργό.
Αλλά για να αλλάξουμε σελίδα».
