Η στέγαση σε κρίση σε ολόκληρη την Ευρώπη!
Η Ευρώπη βυθίζεται στην κρίση στέγασης – Η Ελλάδα «πρωταθλήτρια» στο κόστος κατοικίας
Η κρίση στέγασης βαθαίνει σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, με τις τιμές ακινήτων, τα ενοίκια και το συνολικό κόστος κατοικίας να αυξάνονται συνεχώς. Τα στοιχεία της Eurostat για το 2025 δείχνουν τεράστιες ανισότητες μεταξύ κρατών-μελών, αλλά και ανάμεσα σε πόλεις, προάστια και αγροτικές περιοχές.
Ο αρμόδιος επίτροπος Νταν Γιόργκενσεν παραδέχθηκε ότι «άνθρωποι με φυσιολογικές δουλειές και εισοδήματα δεν μπορούν πλέον να ζουν σε πολλές πόλεις», υπογραμμίζοντας το βάθος του προβλήματος.
Στέγαση στην ΕΕ
Το 68% του πληθυσμού ζει σε ιδιόκτητη κατοικία και το 32% σε ενοίκιο. Στη Ρουμανία, Σλοβακία, Ουγγαρία και Κροατία τα ποσοστά ιδιοκατοίκησης είναι πολύ υψηλά, ενώ στη Γερμανία η πλειοψηφία (53%) ζει σε ενοίκιο. Η Ελλάδα βρίσκεται κοντά στον μέσο όρο, παγιδευμένη ανάμεσα στο όνειρο της ιδιοκατοίκησης και τον εφιάλτη των τιμών.
Η μισή Ευρώπη ζει σε μονοκατοικίες και η άλλη μισή σε διαμερίσματα, με τις πόλεις να κυριαρχούνται από πολυκατοικίες (73%) και την ύπαιθρο από μονοκατοικίες. Το μέσο μέγεθος κατοικίας στην ΕΕ είναι 1,7 δωμάτια ανά άτομο, από τα άνετα 2,2 της Μάλτας μέχρι τα στριμωγμένα 1,1 σε Σλοβακία και Ρουμανία. Ένα στα έξι νοικοκυριά ζει σε υπερπλήρη κατοικία, ενώ σε Κύπρο, Ιρλανδία και Μάλτα παρατηρείται το αντίθετο φαινόμενο της «υποκατοίκησης».
Το βάρος του κόστους στην Ελλάδα
Η κατάσταση στην Ελλάδα είναι δραματική. Το κόστος κατοικίας θεωρείται υπερβολικό όταν ξεπερνά το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος. Στην ΕΕ, σχεδόν 1 στους 10 κατοίκους πόλεων βρίσκεται σε αυτή τη θέση, ενώ στην Ελλάδα το ποσοστό εκτοξεύεται στο 29% στις πόλεις και 28% στην ύπαιθρο. Συνολικά, τα ελληνικά νοικοκυριά δαπανούν το 36% του εισοδήματός τους για στέγη – το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρώπη.
Για τα χαμηλά εισοδήματα, το βάρος φτάνει το 37%, μετατρέποντας την κατοικία σε ακριβό προνόμιο.
Επενδύσεις και κατασκευές
Το 2024, ο κατασκευαστικός τομέας αντιστοιχούσε στο 5,5% της οικονομικής δραστηριότητας της ΕΕ. Στη Ρουμανία, Σλοβακία και Κροατία τα ποσοστά ήταν υψηλά, ενώ η Ελλάδα κατέγραψε το χαμηλότερο (2,2%). Αντίστοιχα, στις επενδύσεις σε στέγη η Κύπρος πρωτοστατεί, ενώ η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις τελευταίες.
Διακρίσεις στην αγορά κατοικίας
Ένα 6% των Ευρωπαίων που αναζήτησαν στέγη τα τελευταία πέντε χρόνια δηλώνουν ότι αντιμετώπισαν διακρίσεις. Τα ποσοστά είναι υψηλά στην Ισπανία και τη Σλοβενία, ενώ χαμηλά σε Κροατία, Ουγγαρία, Ιταλία και Ρουμανία. Τα άτομα σε κίνδυνο φτώχειας έχουν διπλάσιο κίνδυνο να βιώσουν τέτοιες εμπειρίες.
Πολιτική διάσταση
Η κρίση στέγασης δεν είναι απλώς στατιστικό πρόβλημα αλλά ζήτημα δημοκρατίας. Οι δείκτες αποκαλύπτουν πολιτικές επιλογές που αφήνουν την αγορά να καθορίζει τις εξελίξεις, με αποτέλεσμα η κατοικία να μετατρέπεται από βασικό δικαίωμα σε ακριβό προνόμιο.
