ΓΣΕΒΕΕ: Οι μειώσεις ΦΠΑ πέρασαν σχεδόν πλήρως στις τιμές
Πλήρης μετακύλιση στις τελικές τιμές, σύμφωνα με 32 μελέτες και 69 περιπτώσεις ΦΠΑ
Νέα ανάλυση του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ έρχεται να ανατρέψει την πάγια θέση της κυβέρνησης ότι οι μειώσεις ΦΠΑ δεν φτάνουν στον καταναλωτή. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, οι μειώσεις συντελεστών ΦΠΑ την περίοδο 2022‑2023 στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετακυλίστηκαν στις τελικές τιμές σε ποσοστά που αγγίζουν το 90% έως 100% . Πρόκειται για μια εντυπωσιακή διαφοροποίηση σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, όπου ο μέσος βαθμός μετακύλισης δεν ξεπερνούσε το 50%.
Η μελέτη βασίζεται σε 32 εμπειρικές έρευνες και 69 περιπτώσεις μεταβολών ΦΠΑ, οι οποίες εξετάζουν πώς οι αλλαγές στους συντελεστές επηρεάζουν τις τιμές και το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι μειώσεις φόρου που εφαρμόστηκαν στο πλαίσιο αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης και του υψηλού πληθωρισμού πέρασαν σχεδόν εξ ολοκλήρου στους καταναλωτές, διαψεύδοντας τον σκεπτικισμό που επικρατούσε μέχρι το 2020 .
Αντίθετα, στις περιπτώσεις αύξησης των συντελεστών ΦΠΑ, η μετακύλιση παραμένει ατελής. Το μέσο ποσοστό φτάνει το 74%, καθώς πολλές επιχειρήσεις απορροφούν μέρος του κόστους για να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητά τους. Το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ επισημαίνει ότι η δομή της αγοράς παίζει καθοριστικό ρόλο: όσο πιο ανταγωνιστική είναι μια αγορά, τόσο μεγαλύτερη η πιθανότητα οι μειώσεις να περάσουν άμεσα στις τιμές.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις μικρές και ατομικές επιχειρήσεις, οι οποίες αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας. Σε αυτές, το επιχειρηματικό κέρδος ταυτίζεται συχνά με το εισόδημα του νοικοκυριού, γεγονός που σημαίνει ότι ακόμη και όταν δεν μετακυλίεται πλήρως η μείωση του ΦΠΑ, το όφελος επιστρέφει έμμεσα στην οικονομία μέσω απασχόλησης, επενδύσεων και αυτοαπασχόλησης.
Το Ινστιτούτο υπογραμμίζει επίσης ότι η δημοσιότητα γύρω από τις μειώσεις ΦΠΑ και ο συντονισμός κυβέρνησης – κοινωνικών εταίρων ενισχύουν τη μετακύλιση. Παράλληλα, αναγνωρίζει ότι, αν και οι μειώσεις ΦΠΑ έχουν θετική επίδραση στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, παραμένουν λιγότερο αποτελεσματικές από στοχευμένες ενισχύσεις προς ευάλωτες ομάδες.
Η νέα αυτή εικόνα αναμένεται να τροφοδοτήσει τη δημόσια συζήτηση για τη φορολογική πολιτική, ειδικά σε μια περίοδο που η ακρίβεια παραμένει από τα μεγαλύτερα προβλήματα των νοικοκυριών.
