Ευρωπαϊκές αεροπορικές απογειώνουν τη χρήση αειφόρων καυσίμων – Οι ΗΠΑ μένουν πίσω
Οι ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες σημείωσαν σημαντική άνοδο στη χρήση βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων (SAF) το 2025, αποδεικνύοντας ότι οι υποχρεωτικοί κανόνες λειτουργούν πιο αποτελεσματικά από τα οικονομικά κίνητρα. Ανάλυση του Bloomberg News, βασισμένη σε περιβαλλοντικές αναφορές δεκάδων αερομεταφορέων, δείχνει ότι η Ευρώπη έχει αποκτήσει σαφές προβάδισμα έναντι των ΗΠΑ και της Ασίας, όπου η χρήση SAF παραμένει σε πολύ χαμηλά επίπεδα.
Στην κορυφή των επιβατικών αεροπορικών εταιρειών βρέθηκε η IAG, μητρική της British Airways, με το SAF να αντιστοιχεί στο 3,3% των συνολικών καυσίμων της. Ακολούθησαν η Air France-KLM με 2,9% και η Ryanair με 2%. Στις ΗΠΑ, τα αντίστοιχα ποσοστά των μεγάλων αεροπορικών εταιρειών κυμάνθηκαν μόλις μεταξύ 0,3% και 1%, αντανακλώντας τη διαφορετική προσέγγιση των δύο πλευρών του Ατλαντικού. Η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν θεσπίσει υποχρεωτικές ποσοστώσεις SAF, ενώ οι ΗΠΑ στηρίζονται κυρίως σε οικονομικά κίνητρα, τα οποία δεν αρκούν για να αυξήσουν τη ζήτηση.
Παρά την ευρωπαϊκή πρόοδο, το SAF παραμένει ελάχιστο σε παγκόσμιο επίπεδο. Η κατανάλωση διπλασιάστηκε πέρυσι, αλλά εξακολουθεί να αντιστοιχεί μόλις στο 0,6% των συνολικών αεροπορικών καυσίμων. Η IATA εκτιμά ότι το ποσοστό θα φτάσει στο 0,8% φέτος, με τον ρυθμό ανάπτυξης να επιβραδύνεται. Οι δεσμεύσεις δεκάδων αεροπορικών εταιρειών για χρήση SAF στο 10% των καυσίμων τους έως το 2030 φαίνεται πως δύσκολα θα επιτευχθούν, καθώς ακόμη και με εξαπλασιασμό της παραγωγής, το SAF θα αντιστοιχεί μόλις στο 3,5% της παγκόσμιας κατανάλωσης.
Η ευρωπαϊκή προσέγγιση κερδίζει έδαφος διεθνώς, με χώρες όπως η Νότια Κορέα, η Σιγκαπούρη και η καναδική British Columbia να εξετάζουν ή να υιοθετούν υποχρεωτικές ποσοστώσεις. Αντίστοιχες πολιτικές μελετούν η Τουρκία και η Ινδονησία, ενισχύοντας την τάση προς αυστηρότερη ρύθμιση της αγοράς.
Ωστόσο, η αύξηση της παραγωγής SAF φέρνει στην επιφάνεια ένα κρίσιμο πρόβλημα: την έλλειψη πρώτων υλών. Το μεγαλύτερο μέρος του σημερινού SAF παράγεται από χρησιμοποιημένα μαγειρικά έλαια και ζωικά λίπη, των οποίων οι διαθέσιμες ποσότητες είναι περιορισμένες. Περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι η αυξανόμενη ζήτηση μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη χρήση καλλιεργειών για παραγωγή καυσίμων, προκαλώντας νέες περιβαλλοντικές πιέσεις, από αποψίλωση δασών έως εντατική χρήση λιπασμάτων.
Μία από τις πιο υποσχόμενες λύσεις είναι το e-SAF, ένα καύσιμο νέας γενιάς που παράγεται με ανανεώσιμη ηλεκτρική ενέργεια, υδρογόνο και δεσμευμένο CO₂. Η τεχνολογία μπορεί να μειώσει τις εκπομπές έως και 90%, αλλά βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Η αμερικανική startup Twelve λειτουργεί ήδη μια μονάδα παραγωγής, όμως η ετήσια παραγωγή της επαρκεί μόλις για μία πτήση ενός Boeing 747 Νέα Υόρκη–Λονδίνο–Νέα Υόρκη. Με λίγες ακόμη μονάδες υπό κατασκευή, οι ανησυχίες για την επάρκεια της μελλοντικής παραγωγής εντείνονται.
