Επικουρικές συντάξεις: Χωρίς αυξήσεις το 2027 για 1,3 εκατ. συνταξιούχους
Παρά το πλεόνασμα του κλάδου επικουρικής ασφάλισης, οι συντάξεις παραμένουν παγωμένες λόγω της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος. Στα 740 εκατ. ευρώ υπολογίζονται οι απώλειες της τελευταίας τετραετίας, ενώ οι καθυστερήσεις στην απονομή φτάνουν έως και τα τρία χρόνια.
Χωρίς αυξήσεις θα παραμείνουν και το 2027 οι επικουρικές συντάξεις περίπου 1,3 εκατομμυρίου συνταξιούχων, παρά το γεγονός ότι ο κλάδος επικουρικής ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ εμφανίζει πλεόνασμα. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Οικονομικού Ταχυδρόμου, η μη αναπροσαρμογή των παροχών συνδέεται με τη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος, η οποία εφαρμόζεται από το 2016 και περιορίζει τη δυνατότητα χορήγησης αυξήσεων. Την ίδια ώρα, οι επικουρικές συντάξεις εξακολουθούν να επιβαρύνονται από τον τρόπο υπολογισμού τους, ενώ σημαντικές παραμένουν οι εκκρεμότητες στην απονομή νέων συντάξεων.
Η ρήτρα μηδενικού ελλείμματος προβλέπει ότι οι επικουρικές συντάξεις δεν μπορούν να αυξάνονται όταν δεν υπάρχουν οι απαιτούμενες οικονομικές προϋποθέσεις στον αντίστοιχο ασφαλιστικό κλάδο. Ωστόσο, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ, ο κλάδος επικουρικής ασφάλισης εκτιμάται ότι κατέγραψε το 2025 πλεόνασμα άνω των 188 εκατ. ευρώ, έναντι αρχικής πρόβλεψης για 115 εκατ. ευρώ. Παρά τη θετική οικονομική εικόνα, δεν προβλέπεται αύξηση των επικουρικών για το 2027.
Οι απώλειες για τους συνταξιούχους υπολογίζονται σε περίπου 740 εκατ. ευρώ κατά την τελευταία τετραετία. Από το 2023 έως το 2026, οι κύριες συντάξεις αυξήθηκαν συνολικά κατά 15,58%, ενώ οι επικουρικές παρέμειναν αμετάβλητες. Οι δικαιούχοι δεν έλαβαν τις αυξήσεις 7,78% του 2023, 3% του 2024 και 2,4% για καθένα από τα έτη 2025 και 2026. Η εξαίρεση των επικουρικών από τις αναπροσαρμογές που προβλέφθηκαν για τις κύριες συντάξεις διατηρεί τη διαφορά ανάμεσα στις δύο κατηγορίες παροχών.
Παράλληλα, ο τρόπος υπολογισμού των επικουρικών συντάξεων έχει γίνει δυσμενέστερος για όσους συνταξιοδοτούνται με βάση το νεότερο ασφαλιστικό καθεστώς. Για τα χρόνια ασφάλισης έως το τέλος του 2014, η σύνταξη υπολογίζεται με συντελεστή 0,45% ανά έτος και με βάση τις συντάξιμες αποδοχές της περιόδου 2002-2014. Για τον χρόνο ασφάλισης από την 1η Ιανουαρίου 2015 και μετά, το ποσό συνδέεται με τις καταβληθείσες εισφορές και την ηλικία συνταξιοδότησης. Όσο περισσότερες είναι οι εισφορές και όσο αργότερα αποχωρεί ο ασφαλισμένος από την εργασία, τόσο υψηλότερη μπορεί να είναι η επικουρική παροχή.
Μειώσεις προβλέπονται επίσης για όσους λαμβάνουν μειωμένη σύνταξη. Στο τμήμα της επικουρικής που αφορά τα έτη έως το 2014, η περικοπή κυμαίνεται από 6% έως 30%, ανάλογα με τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης. Για τα έτη από το 2015 και μετά, εφαρμόζονται διαφορετικοί συντελεστές, οι οποίοι συνδέονται με την ηλικία αποχώρησης. Επιπλέον, στις επικουρικές συντάξεις άνω των 300 ευρώ μεικτά εφαρμόζεται Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, με συντελεστή 10%, σύμφωνα με τα στοιχεία του δημοσιεύματος.
Σημαντικό πρόβλημα εξακολουθούν να αποτελούν και οι καθυστερήσεις στην απονομή των επικουρικών συντάξεων. Ο χρόνος αναμονής μπορεί να φτάσει ακόμη και τα τρία χρόνια, ενώ οι εκκρεμείς αιτήσεις υπολογίζονται σε περίπου 31.500. Παρότι το απόθεμα των εκκρεμοτήτων έχει μειωθεί κατά περίπου 2.500 υποθέσεις μέσα σε έναν χρόνο, εξακολουθεί να παραμένει σε υψηλά επίπεδα, επιβαρύνοντας ασφαλισμένους που έχουν ήδη ολοκληρώσει τη διαδικασία συνταξιοδότησής τους.
Για την αντιμετώπιση των καθυστερήσεων έχει ψηφιστεί ειδική διάταξη, η οποία προβλέπει ότι την αποκλειστική αρμοδιότητα για την έκδοση της επικουρικής σύνταξης θα έχει το τελευταίο Ταμείο στο οποίο ασφαλίστηκε ο δικαιούχος, ανεξάρτητα από τον χρόνο ασφάλισης που έχει διανύσει σε προηγούμενα Ταμεία. Η ρύθμιση δεν έχει ακόμη εφαρμοστεί και αποσκοπεί στον περιορισμό της εσωτερικής αλληλογραφίας μεταξύ ασφαλιστικών φορέων. Με το νέο πλαίσιο, ο συνολικός χρόνος διαδοχικής επικουρικής ασφάλισης θα εξετάζεται ενιαία από τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ, αντί να περιορίζεται στην τελευταία 15ετία.
