ΕΦΚΑ: Νέο πλαίσιο για την προαιρετική ασφάλιση μακροχρόνια ανέργων – Καταργούνται τα ηλικιακά όρια
Ευέλικτες ρυθμίσεις για όσους βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση – Τι αλλάζει με τη νέα εγκύκλιο του e-ΕΦΚΑ
Ο e-ΕΦΚΑ προχωρά σε σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς της προαιρετικής ασφάλισης των μακροχρόνια ανέργων, εκσυγχρονίζοντας ένα πλαίσιο που ίσχυε από το 2000. Με βάση τις διατάξεις του άρθρου 67 του νόμου 5239/2025, καταργούνται πλέον τα παλαιά ηλικιακά όρια ένταξης στη ρύθμιση, ενώ εισάγονται νέες διευκολύνσεις για όσους βρίσκονται κοντά στη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Η προαιρετική ασφάλιση επιτρέπει στους ανέργους να συνεχίζουν την ασφαλιστική τους πορεία χωρίς οικονομική επιβάρυνση, καθώς οι εισφορές καλύπτονται από τη ΔΥΠΑ.
Στο προηγούμενο πλαίσιο, οι ασφαλισμένοι έπρεπε να έχουν συμπληρώσει συγκεκριμένη ηλικία – 60 έτη για τους άνδρες και 55 για τις γυναίκες, ενώ αργότερα τα όρια προσαρμόστηκαν στα 62 και 57 έτη αντίστοιχα για όσους υπάγονταν στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα. Με τη νέα εγκύκλιο, τα όρια αυτά καταργούνται ως ανεπίκαιρα, καθώς δεν ανταποκρίνονται στις σύγχρονες συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις. Πλέον, βασική προϋπόθεση είναι ο ασφαλισμένος να απέχει έως πέντε χρόνια από το ελάχιστο όριο ηλικίας πλήρους συνταξιοδότησης που ισχύει για την κατηγορία του.
Η εγκύκλιος περιλαμβάνει παραδείγματα για την εφαρμογή της νέας ρύθμισης: για τους νέους ασφαλισμένους, η ένταξη μπορεί να γίνει από τα 62 έτη όταν η πλήρης σύνταξη χορηγείται στα 67. Για όσους εργάζονται σε ΒΑΕ, η υπαγωγή είναι δυνατή από τα 57 έτη, ενώ σε ειδικές περιπτώσεις – όπως υπόγειες στοές ή υποθαλάσσιες εργασίες – το όριο μπορεί να πέσει ακόμη και στα 52 έτη. Για τους παλαιούς ασφαλισμένους, το αρμόδιο τμήμα συντάξεων θα εξετάζει κατά περίπτωση το ισχύον όριο ηλικίας.
Παράλληλα, γίνονται τεχνικές προσαρμογές στη νομοθεσία: η «κάρτα ανεργίας» αντικαθίσταται από την «ψηφιακή κάρτα ΔΥΠΑ», ενώ οι αναφορές στον πρώην κλάδο ΛΑΕΚ αντικαθίστανται από τη γενικότερη διατύπωση «πόροι της ΔΥΠΑ». Οι αλλαγές αυτές δεν επηρεάζουν τη διάρκεια, την έναρξη ή τη λήξη της προαιρετικής ασφάλισης, η οποία εξακολουθεί να διέπεται από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η δυνατότητα διακοπής της προαιρετικής ασφάλισης για όσους έχουν ήδη συμπληρώσει το όριο ηλικίας πλήρους σύνταξης αλλά συνεχίζουν να ασφαλίζονται για να συμπληρώσουν τις απαιτούμενες 4.500 ημέρες. Με έγγραφη δήλωση, μπορούν πλέον να σταματήσουν την προαιρετική ασφάλιση και να αναγνωρίσουν πλασματικούς χρόνους, επιταχύνοντας έτσι την έναρξη καταβολής της σύνταξης.
Ο χρόνος της προαιρετικής ασφάλισης μπορεί επίσης να αξιοποιηθεί για σύνταξη αναπηρίας ή θανάτου. Σε περίπτωση αναπηρίας, απαιτείται ποσοστό 67% που να έχει διαπιστωθεί μετά την υπαγωγή στη ρύθμιση, ώστε ο χρόνος αυτός να συνυπολογιστεί για τη θεμελίωση δικαιώματος.
Οι νέες διατάξεις ισχύουν από τις 17 Οκτωβρίου 2025 και στοχεύουν στη διευκόλυνση των μακροχρόνια ανέργων που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση, καθώς και στην προσαρμογή του πλαισίου στις σύγχρονες ανάγκες του ασφαλιστικού συστήματος.
