E-banking: Πώς μπορούν να προστατευτούν οι καταθέτες από τεχνικές βλάβες και διακοπές
Το πρόβλημα στο Google Cloud ανέδειξε τους κινδύνους για τις ψηφιακές συναλλαγές, την εξάρτηση των τραπεζών από τεχνολογικούς παρόχους και την ανάγκη για εναλλακτικές λύσεις στις καθημερινές πληρωμές.
Η πρόσφατη τεχνική βλάβη στο Google Cloud, στις 20 Οκτωβρίου 2026, που επηρέασε ψηφιακές υπηρεσίες και τραπεζικές συναλλαγές, έφερε στο προσκήνιο τους κινδύνους που συνδέονται με την αυξανόμενη εξάρτηση του χρηματοπιστωτικού κλάδου από τις τεχνολογικές υποδομές. Αντίστοιχα προβλήματα δεν μπορούν να αποκλειστούν ούτε για τις ελληνικές τράπεζες, καθώς η αξιοποίηση υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους (cloud) επεκτείνεται διαρκώς, υποστηρίζοντας εφαρμογές, δεδομένα και ψηφιακές συναλλαγές.
Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες της χώρας, Eurobank, Εθνική Τράπεζα, Τράπεζα Πειραιώς και Alpha Bank, επενδύουν στον ψηφιακό εκσυγχρονισμό, αξιοποιώντας τεχνολογικές λύσεις από παρόχους όπως η Microsoft, η Google και η Amazon Web Services. Ωστόσο, η χρήση του cloud δεν σημαίνει ότι όλα τα τραπεζικά συστήματα λειτουργούν σε εξωτερικές υποδομές. Οι τράπεζες συνδυάζουν διαφορετικά τεχνολογικά περιβάλλοντα, ενώ το επίπεδο έκθεσής τους σε ενδεχόμενες διακοπές εξαρτάται από τον σχεδιασμό των συστημάτων τους και την εξάρτηση από συγκεκριμένους παρόχους.
Για την αντιμετώπιση τέτοιων κινδύνων, το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο προβλέπει αυξημένες απαιτήσεις ψηφιακής ανθεκτικότητας. Ο κανονισμός DORA, που εφαρμόζεται από τις 17 Ιανουαρίου 2025, ενισχύει τις υποχρεώσεις των χρηματοπιστωτικών οργανισμών ως προς τη διαχείριση τεχνολογικών κινδύνων, την αντιμετώπιση περιστατικών και την εποπτεία τρίτων παρόχων. Παράλληλα, οι τράπεζες οφείλουν να διαθέτουν σχέδια επιχειρησιακής συνέχειας, εφεδρικές υποδομές και μηχανισμούς αποκατάστασης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μπορούν να αποκλείσουν κάθε πιθανότητα διακοπής.
Μια τεχνική βλάβη δεν συνεπάγεται αυτομάτως απώλεια χρημάτων ή παραβίαση προσωπικών δεδομένων. Σε πολλές περιπτώσεις, το πρόβλημα αφορά την προσωρινή αδυναμία πρόσβασης στο e-banking, την καθυστέρηση μεταφορών ή τη χρήση τραπεζικών καρτών, ενώ τα υπόλοιπα των λογαριασμών εξακολουθούν να καταγράφονται στα τραπεζικά συστήματα. Διαφορετικό ζήτημα αποτελεί η εγγύηση καταθέσεων, η οποία καλύπτει επιλέξιμες καταθέσεις έως 100.000 ευρώ ανά καταθέτη και ανά πιστωτικό ίδρυμα, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, και δεν εξασφαλίζει άμεση πρόσβαση στα χρήματα κατά τη διάρκεια μιας τεχνικής διακοπής.
Για τον περιορισμό των προβλημάτων στην καθημερινότητά τους, οι καταθέτες μπορούν να διατηρούν έναν δεύτερο τραπεζικό λογαριασμό σε διαφορετικό ίδρυμα, με διαθέσιμο υπόλοιπο για βασικές ανάγκες. Μια εναλλακτική κάρτα από άλλη τράπεζα μπορεί επίσης να αποδειχθεί χρήσιμη, ενώ ένα μικρό απόθεμα μετρητών μπορεί να καλύψει έκτακτα έξοδα σε περίπτωση που επηρεαστούν ταυτόχρονα οι ηλεκτρονικές πληρωμές και οι αναλήψεις. Παράλληλα, είναι σημαντικό να γνωρίζουν τους επίσημους τρόπους επικοινωνίας με την τράπεζά τους και να ενημερώνονται από τα επίσημα κανάλια της για την έκταση και τη διάρκεια μιας βλάβης.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στις ηλεκτρονικές απάτες, καθώς οι διακοπές υπηρεσιών μπορούν να αξιοποιηθούν από επιτήδειους που επιχειρούν να εκμεταλλευτούν την ανησυχία των πελατών. Παραπλανητικά μηνύματα SMS και email ενδέχεται να ζητούν την επαλήθευση λογαριασμών ή την αποκατάσταση πρόσβασης σε κάρτες, οδηγώντας τους χρήστες σε ύποπτους συνδέσμους. Οι καταθέτες δεν πρέπει να κοινοποιούν κωδικούς πρόσβασης, PIN ή κωδικούς μιας χρήσης και οφείλουν να χρησιμοποιούν αποκλειστικά τις επίσημες εφαρμογές, ιστοσελίδες και τηλεφωνικές γραμμές των τραπεζών για θέματα ασφαλείας. Σε περίπτωση ύποπτης συναλλαγής, απαιτείται άμεση επικοινωνία με το τραπεζικό ίδρυμα.
