Δύο μέτρα και δύο σταθμά στο ΦΠΑ μικρών επιχειρήσεων: Οι αποφάσεις που ανοίγουν θέμα αθέμιτου ανταγωνισμού
Διαφορετικά όρια, περίπλοκες διαδικασίες και ένα καθεστώς που μοιάζει να απομακρύνεται από το πνεύμα της ευρωπαϊκής οδηγίας
Μια απρόσμενη «στροφή» επιφύλαξε η κυβέρνηση στο νέο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ για μικρές επιχειρήσεις, καθώς οι δύο αποφάσεις που εκδόθηκαν – μία για το εσωτερικό και μία για το διασυνοριακό καθεστώς – δημιουργούν ένα πλαίσιο που δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί συμβατό με τη λογική της ευρωπαϊκής οδηγίας. Η διαφοροποίηση των ορίων τζίρου μεταξύ επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται αποκλειστικά στην Ελλάδα και εκείνων που θέλουν να αξιοποιήσουν την απαλλαγή σε άλλα κράτη-μέλη της Ε.Ε. ανοίγει ήδη συζήτηση για ζητήματα αθέμιτου ανταγωνισμού, κάτι που η Κομισιόν παρακολουθεί παραδοσιακά με ιδιαίτερη ευαισθησία.
Οι αποφάσεις Α.1010/2026 και Α.1011/2026, που δημοσιεύθηκαν στο ΦΕΚ, καθορίζουν τις διαδικασίες εφαρμογής των άρθρων 44γ και 44α αντίστοιχα. Για το διασυνοριακό καθεστώς, το όριο τζίρου ορίζεται στα 100.000 ευρώ εντός της Ε.Ε., με επιπλέον περιορισμό να μην ξεπερνιέται το εθνικό όριο κάθε κράτους-μέλους. Η αίτηση υποβάλλεται μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος στο myAADE, με την ΑΑΔΕ να εκδίδει ειδικό αριθμό ταυτοποίησης και να απαιτεί τριμηνιαίες αναφορές. Το καθεστώς αυτό ισχύει αναδρομικά από 1.1.2025, ενώ η ταυτόχρονη εφαρμογή με το εγχώριο καθεστώς ενεργοποιείται από 1.4.2026.
Αντίθετα, για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται αποκλειστικά στην Ελλάδα, το όριο τζίρου περιορίζεται στα 10.000 ευρώ – μια διαφορά που δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το πώς μπορεί μια μικρή επιχείρηση να θεωρείται «μικρή» με βάση τα 10.000 ευρώ εντός Ελλάδας, αλλά «μικρή» με βάση τα 100.000 ευρώ όταν δραστηριοποιείται εντός της Ε.Ε. Η αίτηση για το εγχώριο καθεστώς γίνεται μέσω της εφαρμογής «Τα Αιτήματά μου» ή απευθείας κατά την έναρξη εργασιών, με έγκριση εντός 15 ημερών.
Το υφιστάμενο καθεστώς απαλλασσόμενων μικρών επιχειρήσεων μετονομάζεται πλέον σε «Ειδικό εγχώριο καθεστώς Μικρών Επιχειρήσεων», ενώ οι επιχειρήσεις που μετατάσσονται υποχρεούνται να υποβάλουν δήλωση αποθεμάτων εντός δύο μηνών. Για όσους επιθυμούν ταυτόχρονη ένταξη και στα δύο καθεστώτα, η αίτηση γίνεται αποκλειστικά μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος, με μια σύντομη μεταβατική περίοδο όπου επιτρέπεται ξεχωριστή αίτηση για το εγχώριο καθεστώς.
Η επιλογή της κυβέρνησης να θεσπίσει δύο τόσο διαφορετικά όρια τζίρου δημιουργεί ένα πλαίσιο που δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί ισότιμο για όλες τις μικρές επιχειρήσεις. Η συζήτηση για το κατά πόσο η ρύθμιση συνάδει με το πνεύμα της ευρωπαϊκής οδηγίας έχει ήδη ξεκινήσει, ενώ το ζήτημα του ανταγωνισμού αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο το επόμενο διάστημα, καθώς οι επιχειρήσεις προσπαθούν να κατανοήσουν πώς θα κινηθούν μέσα σε ένα καθεστώς που μοιάζει να ευνοεί άλλους και να περιορίζει άλλους.
