Χρυσός σε ελεύθερη πτώση: Πώς χάθηκε σχεδόν το 30% της αξίας του μέσα σε πέντε μήνες
Χρυσός: Το παράδοξο πίσω από τη μεγάλη διόρθωση
Η τιμή του χρυσού υποχώρησε εντυπωσιακά τους τελευταίους πέντε μήνες, χάνοντας περίπου 29% από το ιστορικό υψηλό που είχε καταγράψει στα τέλη Ιανουαρίου. Η πτώση αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη διαχρονική εικόνα του πολύτιμου μετάλλου ως σταθερού επενδυτικού καταφυγίου σε περιόδους γεωπολιτικής έντασης και οικονομικής αβεβαιότητας. Από τα 5.594 δολάρια ανά ουγκιά, η τιμή του βρέθηκε κάτω από τα 4.000 δολάρια, ανατρέποντας τις προσδοκίες των επενδυτών.
Παρότι ο χρυσός παραδοσιακά ενισχύεται σε περιόδους κρίσεων – όπως συνέβη το 2024 με τον πόλεμο Ισραήλ–Χαμάς και το 2025 με την εμπορική σύγκρουση που προκάλεσε ο Ντόναλντ Τραμπ – αυτή τη φορά η αντίδραση της αγοράς ήταν διαφορετική. Η ενεργειακή κρίση που πυροδότησε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αύξησε τον πληθωρισμό και ενίσχυσε τις προσδοκίες για άνοδο επιτοκίων από τη Fed και άλλες κεντρικές τράπεζες, καθιστώντας πιο ελκυστικές τις επενδύσεις σταθερού εισοδήματος.
Παράλληλα, η ανάκαμψη των χρηματιστηρίων μετά το αρχικό σοκ του πολέμου λειτούργησε ανταγωνιστικά για τον χρυσό. Η τεχνητή νοημοσύνη και ο τεχνολογικός κλάδος οδήγησαν σε νέο ράλι μετοχών, απορροφώντας σημαντικά κεφάλαια από τα πολύτιμα μέταλλα. Σε αυτό προστέθηκε και η ρευστοποίηση κερδών από ιδιώτες επενδυτές που είχαν τοποθετηθεί σε πολύ χαμηλότερες τιμές τα προηγούμενα χρόνια.
Η ιστορική πορεία του χρυσού δείχνει ότι μεγάλες διορθώσεις δεν είναι ασυνήθιστες. Μετά το ρεκόρ του 1980, όταν η τιμή του είχε εκτιναχθεί λόγω της δεύτερης πετρελαϊκής κρίσης, ακολούθησαν σχεδόν τέσσερις δεκαετίες χαμηλότερων τιμών. Μόνο μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2007 ο χρυσός επέστρεψε σε ανοδική τροχιά, φτάνοντας τα 1.860 δολάρια το 2011 και ξεπερνώντας τα 2.000 δολάρια το 2020, εν μέσω πανδημίας.
Σημαντικό ρόλο στη σημερινή πτώση παίζουν και τα επενδυτικά ταμεία χρυσού (ETFs), τα οποία είχαν συμβάλει καθοριστικά στην εκτίναξη των τιμών την τελευταία διετία. Τους τελευταίους μήνες καταγράφουν συνεχείς εκροές, πιέζοντας περαιτέρω την αγορά. Αντίθετα, οι κεντρικές τράπεζες παραμένουν σταθεροί αγοραστές, ενισχύοντας τα συναλλαγματικά τους αποθέματα σε χρυσό.
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Παγκόσμιου Συμβουλίου Χρυσού, το 45% των κεντρικών τραπεζών εκτιμά ότι θα αυξήσει τη συμμετοχή του χρυσού στα αποθεματικά του μέσα στον επόμενο χρόνο. Η ανάγκη προστασίας από τον πληθωρισμό, η διαφοροποίηση χαρτοφυλακίων και η θωράκιση απέναντι σε γεωπολιτικούς κινδύνους παραμένουν οι βασικοί λόγοι διακράτησης. Την ίδια στιγμή, το 74% προβλέπει μείωση της έκθεσης σε δολάρια την επόμενη πενταετία, στοιχείο που δείχνει μια ευρύτερη αναδιάταξη στις διεθνείς νομισματικές ισορροπίες.
