Αντικειμενικές αξίες ακινήτων: Έρχονται αυξήσεις έως 70%
Νέο σύστημα αυτόματης αναπροσαρμογής των αντικειμενικών αξιών φέρνει το υπουργείο Οικονομικών, με στόχο την προσαρμογή τους στις πραγματικές τιμές της αγοράς…
Αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων δρομολογεί το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μέσω νέου συστήματος που προβλέπει την αυτόματη προσαρμογή των φορολογητέων τιμών στα επίπεδα της αγοράς. Βασικό εργαλείο της μεταρρύθμισης είναι η δημιουργία της «Τράπεζας Αξιών Ακινήτων», η οποία θα καταγράφει τις πραγματικές τιμές αγοραπωλησιών και μισθώσεων σε ολόκληρη τη χώρα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το δημοσίευμα, οι εμπορικές τιμές των κατοικιών είναι σήμερα υψηλότερες από τις αντικειμενικές κατά περίπου 70%. Η σταδιακή ή αυτόματη εξομοίωση των δύο τιμών ενδέχεται, επομένως, να οδηγήσει σε σημαντικές αυξήσεις στις φορολογικές αξίες των ακινήτων, επηρεάζοντας άμεσα τον ΕΝΦΙΑ, αλλά και περίπου 20 ακόμη φόρους και τέλη που συνδέονται με την ακίνητη περιουσία.
Η νέα ηλεκτρονική βάση δεδομένων θα συγκεντρώνει πληροφορίες για την εξέλιξη των τιμών κατοικιών, επαγγελματικών χώρων, οικοπέδων και αγροτεμαχίων. Για τη δημιουργία της θα αξιοποιούνται στοιχεία από δημόσιους φορείς, νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, καθώς και δεδομένα που προκύπτουν από τις φορολογικές δηλώσεις Ε9 και τις ηλεκτρονικές πλατφόρμες myProperty. Παράλληλα, θα αντλούνται πληροφορίες από τις Κτηματικές Υπηρεσίες του Δημοσίου, οι οποίες θα μπορούν να πραγματοποιούν τοπικές εκτιμήσεις και να παρέχουν σχετικά στοιχεία.
Σημαντική θα είναι και η συμβολή της Τράπεζας της Ελλάδος, η οποία ήδη συγκεντρώνει δεδομένα από τις τράπεζες σχετικά με τις αξίες των ακινήτων που μεταβιβάζονται μέσω στεγαστικών και άλλων δανείων. Επιπλέον, στη νέα βάση θα συμμετέχουν οι συμβολαιογράφοι, ενώ θα αξιοποιούνται πληροφορίες για τις μεταβολές των ενοικίων και τις τιμές πώλησης που καταγράφουν οι ιδιωτικές εταιρείες της αγοράς ακινήτων. Τα δεδομένα θα συλλέγονται χωρίς προσωπικά στοιχεία φυσικών ή νομικών προσώπων, ώστε να διασφαλίζεται η προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Κεντρικό ρόλο στον νέο μηχανισμό θα έχει το Ολοκληρωμένο Γεωπληροφοριακό Σύστημα Μαζικής Εκτίμησης Αξίας Ακινήτων (CAMA), το οποίο έχει ήδη θεσμοθετηθεί από το 2023. Η σύνδεσή του με την Τράπεζα Αξιών Ακινήτων θα επιτρέπει την επεξεργασία μεγάλου όγκου πληροφοριών και την προσαρμογή των φορολογικών αξιών στις μεταβολές της αγοράς. Με τον τρόπο αυτό, οι αναπροσαρμογές δεν θα εξαρτώνται αποκλειστικά από περιοδικές αποφάσεις του υπουργείου, αλλά θα μπορούν να πραγματοποιούνται με βάση τα νεότερα διαθέσιμα στοιχεία.
Το σύστημα θα αξιοποιεί στατιστικές μεθόδους, οικονομετρικά και γεωστατιστικά μοντέλα, καθώς και τεχνικές μηχανικής μάθησης, προκειμένου να αποτυπώνει με μεγαλύτερη ακρίβεια τις συνθήκες που επικρατούν σε κάθε περιοχή. Στον υπολογισμό θα λαμβάνονται υπόψη το ιστορικό των συναλλαγών, τα χαρακτηριστικά κάθε ακινήτου, η γεωγραφική του θέση και το περιβάλλον στο οποίο βρίσκεται. Στόχος είναι η δημιουργία μιας ενιαίας και αυτοματοποιημένης διαδικασίας αποτίμησης για κατοικίες, επαγγελματικούς χώρους, οικόπεδα και αγροτεμάχια.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι ο νέος μηχανισμός θα μπορεί να μεταφέρει στις αντικειμενικές αξίες τόσο τις αυξήσεις όσο και τις μειώσεις που καταγράφονται στην αγορά. Έτσι, σε περιοχές όπου οι εμπορικές τιμές υποχωρούν, θα υπάρχει δυνατότητα αντίστοιχης μείωσης των φορολογικών αξιών, ενώ σε περιοχές με έντονη ανοδική πορεία των ακινήτων θα προκύπτουν προσαρμογές προς τα πάνω. Παράλληλα, θα διατηρείται ιστορικό των εκτιμήσεων, επιτρέποντας την παρακολούθηση της εξέλιξης των αξιών σε βάθος χρόνου.
Η εφαρμογή του νέου συστήματος αναμένεται να επηρεάσει συνολικά τη φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας, καθώς οι αντικειμενικές αξίες αποτελούν τη βάση υπολογισμού πολλών φορολογικών επιβαρύνσεων. Εκτός από τον ΕΝΦΙΑ, επηρεάζουν φόρους μεταβίβασης, γονικών παροχών, δωρεών και κληρονομιών, καθώς και σειρά άλλων επιβαρύνσεων που συνδέονται με την κατοχή ή την αξιοποίηση ακινήτων.
