Αλλάζει ριζικά το επίδομα ανεργίας: Νέοι κανόνες, μειώσεις και σύνδεση με την εργασία
Το νέο μοντέλο επιδότησης φέρνει αυστηρότερα κριτήρια, εμπροσθοβαρή καταβολή και πιθανές μειώσεις για χιλιάδες δικαιούχους.
Σημαντικές ανατροπές στο καθεστώς του επιδόματος ανεργίας προωθεί το υπουργείο Εργασίας για το 2026, με στόχο την άμεση σύνδεση της επιδότησης με την ενεργή αναζήτηση εργασίας. Η υπουργός Νίκη Κεραμέως έκανε σαφές ότι το νέο πλαίσιο θα εφαρμόζεται πλήρως μέσα στη χρονιά, δίνοντας έμφαση στην υποχρέωση των ανέργων να αποδέχονται κατάλληλες θέσεις που τους προτείνονται από τη ΔΥΠΑ. Η άρνηση τριών συνεχόμενων προτάσεων, οι οποίες σχετίζονται με το επαγγελματικό τους προφίλ και βρίσκονται κοντά στον τόπο κατοικίας τους, θα οδηγεί σε διακοπή της επιδότησης.
Το επίδομα αλλάζει και ως προς τη φιλοσοφία του, υιοθετώντας ένα σύστημα «εμπροσθοβαρούς» καταβολής. Αυτό σημαίνει ότι οι άνεργοι θα λαμβάνουν υψηλότερα ποσά στους πρώτους μήνες, τα οποία θα μειώνονται σταδιακά όσο παρατείνεται η περίοδος ανεργίας. Η συνολική διάρκεια της επιδότησης μπορεί να φτάσει έως και τους 24 μήνες, ανάλογα με την προϋπηρεσία του δικαιούχου, ενισχύοντας τον ανταποδοτικό χαρακτήρα του μέτρου.
Το νέο μοντέλο στηρίζεται σε τρεις βασικούς άξονες: ένα σταθερό μέρος που αφορά όλους τους δικαιούχους και υπολογίζεται ως ποσοστό του κατώτατου ή μέσου ημερομισθίου, ένα μεταβλητό μέρος που ενισχύει όσους έχουν μεγαλύτερο ασφαλιστικό ιστορικό, και μια σειρά προσαυξήσεων για οικογενειακές ανάγκες, όπως τέκνα ή μονογονεϊκές οικογένειες. Το σταθερό μέρος ξεκινά από το 70% του ημερομισθίου στο πρώτο τρίμηνο και μπορεί να μειωθεί έως το 20% στο δεύτερο έτος.
Το νέο επίδομα εφαρμόζεται ήδη πιλοτικά, με χρηματοδότηση 100 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Η πιλοτική φάση έχει παραταθεί έως τις 30 Ιουνίου 2026, ώστε να ολοκληρωθούν οι τεχνικές προσαρμογές. Ωστόσο, στην καθολική εφαρμογή του συστήματος δεν θα υπάρχει εγγύηση ότι τα ποσά θα παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα. Για όσους έχουν λίγα χρόνια ασφάλισης και χαμηλούς μισθούς, το επίδομα ενδέχεται να πέσει κάτω από τα 565 ευρώ, όπως διαμορφώθηκε μετά την πρόσφατη αύξηση του κατώτατου μισθού.
Παρά τις αλλαγές, τα στοιχεία δείχνουν ότι η κάλυψη των ανέργων παραμένει περιορισμένη. Από τους περίπου 904.000 εγγεγραμμένους στη ΔΥΠΑ, μόλις 258.000 λαμβάνουν επίδομα, δηλαδή περίπου τρεις στους δέκα. Το υπουργείο επιδιώκει να ενισχύσει την απασχόληση και να περιορίσει τη μακροχρόνια ανεργία, συνδέοντας τις παροχές με την ενεργή συμμετοχή στην αγορά εργασίας.
Η μεταρρύθμιση εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική για την ενίσχυση των δεξιοτήτων των εργαζομένων, με έμφαση στο upskilling και το reskilling. Η υπουργός τόνισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη και οι νέες τεχνολογίες αλλάζουν ραγδαία τις ανάγκες της αγοράς, καθιστώντας απαραίτητη την αναβάθμιση των προσόντων των εργαζομένων και των ανέργων.
