ΑΑΔΕ: Δύο Σενάρια για την αυτόματη απόδοση ΦΠΑ
Η ΑΑΔΕ εξετάζει νέους μηχανισμούς για την άμεση είσπραξη του φόρου
Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) βρίσκεται σε φάση εντατικής επεξεργασίας σχεδίων που αφορούν την εφαρμογή ενός αυτόματου μηχανισμού απόδοσης ΦΠΑ. Η ανάγκη για αλλαγές είναι επιτακτική, καθώς από τα περίπου 85 δισ. ευρώ του καθαρού ληξιπρόθεσμου χρέους, τα 25 δισ. προέρχονται από απλήρωτο ΦΠΑ. Ο κοινός παρονομαστής των προτάσεων είναι η άμεση καταβολή μέρους του φόρου στην εφορία τη στιγμή της συναλλαγής, χωρίς να εξαρτάται από τη βούληση ή την ταμειακή δυνατότητα της επιχείρησης.
Το πρώτο σενάριο: Ενιαία παρακράτηση ΦΠΑ
Το πρώτο σχέδιο θεωρείται το πιο απλό και άμεσα εφαρμόσιμο. Προβλέπει:
- Αυτόματη παρακράτηση ενός προκαθορισμένου ποσοστού ΦΠΑ σε κάθε συναλλαγή.
- Το ποσοστό θα είναι ενιαίο για όλες τις επιχειρήσεις, ανεξάρτητα από μέγεθος ή ιστορικό.
- Ενδεικτικά, το σύστημα θα αποδίδει απευθείας στην ΑΑΔΕ το 30% ή το 50% του ΦΠΑ που πληρώνει ο καταναλωτής.
- Το υπόλοιπο ποσό θα συμψηφίζεται στη συνέχεια με τον ΦΠΑ των εισροών.
Η λύση αυτή χαρακτηρίζεται τεχνικά ασφαλής, καθώς απαιτεί περιορισμένες παρεμβάσεις στα πληροφοριακά συστήματα και μπορεί να εφαρμοστεί οριζόντια. Γι’ αυτό θεωρείται ελκυστική για μια πρώτη φάση υλοποίησης.

Το δεύτερο σενάριο: Εξατομικευμένη παρακράτηση ΦΠΑ
Το δεύτερο σχέδιο είναι πιο σύνθετο και βασίζεται στην εξατομικευμένη αντιμετώπιση κάθε επιχείρησης. Προβλέπει:
- Το ποσοστό ΦΠΑ που θα αποδίδεται αυτόματα να μην είναι ενιαίο.
- Η παρακράτηση να καθορίζεται από ανάλυση οικονομικών δεδομένων, όπως ο τζίρος και ο ΦΠΑ που καταβλήθηκε το προηγούμενο έτος.
- Προσαρμογή στο πραγματικό προφίλ κάθε φορολογουμένου, ώστε να θεωρείται δικαιότερο.
Ωστόσο, η εφαρμογή του απαιτεί προηγμένα πληροφοριακά συστήματα, συνεχή ροή δεδομένων και πλήρη διασύνδεση ηλεκτρονικών βιβλίων, POS και ταμειακών μηχανών.
Επιπτώσεις για Δημόσιο και επιχειρήσεις
- Για το Δημόσιο: Η εφαρμογή του μηχανισμού θα ενισχύσει σημαντικά την εισπραξιμότητα του ΦΠΑ, περιορίζοντας φαινόμενα καθυστερήσεων και ρυθμίσεων.
- Για τις επιχειρήσεις: Η αλλαγή συνεπάγεται απώλεια ενός άτυπου κεφαλαίου κίνησης, καθώς ο ΦΠΑ δεν θα μπορεί πλέον να χρησιμοποιείται προσωρινά για την κάλυψη άλλων αναγκών.
Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό, με την ΑΑΔΕ να εξετάζει ποιο από τα δύο σενάρια θα προχωρήσει πρώτο στην πράξη, με στόχο την αποτελεσματική είσπραξη του φόρου που αποδίδει τα περισσότερα έσοδα στο κράτος.