Σκάνδαλο Nvidia: Το δίκτυο των 7,5 δισ. δολαρίων για την πώληση τσιπ στην Κίνα και οι σχέσεις με τον Τραμπ
Περίπου 240.000 προηγμένοι επεξεργαστές Nvidia φέρονται να διοχετεύτηκαν σε κινεζικές επιχειρήσεις μέσω ενός πολυεθνικού δικτύου εταιρειών στη Νοτιοανατολική Ασία. Στο επίκεντρο των αποκαλύψεων βρίσκεται η προσωπική ζωή του CEO της εταιρείας, οι υποψίες για κατασκοπεία και τα ερωτήματα για την ενημέρωση του Αμερικανού προέδρου.
Ένα περίπλοκο δίκτυο εταιρειών, ύποπτες διαδρομές διακίνησης προηγμένων ημιαγωγών και πολιτικές διασυνδέσεις με τον Λευκό Οίκο συνθέτουν την υπόθεση που προκαλεί αναταράξεις στις ΗΠΑ. Στο επίκεντρο βρίσκεται η Nvidia και η φερόμενη διοχέτευση περίπου 240.000 προηγμένων επεξεργαστών της στην Κίνα, συνολικής αξίας τουλάχιστον 7,5 δισ. δολαρίων, παρά τους αμερικανικούς περιορισμούς στις εξαγωγές συγκεκριμένων τεχνολογιών.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του The Information, το οποίο αναμεταδίδει το Reuters, καθοριστικό ρόλο στο φερόμενο δίκτυο είχε η Κινέζα επιχειρηματίας Άλις Χουάνγκ, η οποία συνδέεται με τον διευθύνοντα σύμβουλο της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ. Η επιχειρηματίας φέρεται να διατηρούσε σχέσεις με κινεζικές υπηρεσίες πληροφοριών, ενώ μαζί με τον σύζυγο και την αδελφή της φέρεται να δημιούργησε ένα πλέγμα επιχειρήσεων στην Κίνα και τη Σιγκαπούρη, με στόχο την εξασφάλιση προηγμένων επεξεργαστών.
Κεντρική θέση στο δίκτυο κατείχε η κινεζική εταιρεία Shanghai Century Litong, η οποία ιδρύθηκε τον Ιούνιο του 2023 και τέσσερις μήνες αργότερα απέκτησε καθεστώς προνομιακού συνεργάτη της Nvidia στον τομέα του υπολογιστικού νέφους. Μέσω αυτής της συνεργασίας εξασφάλιζε προτεραιότητα στην προμήθεια επεξεργαστών. Όταν ορισμένες παραγγελίες αντιμετώπισαν εμπόδια λόγω των αμερικανικών περιορισμών, η Άλις Χουάνγκ φέρεται να αξιοποίησε τις επαφές της με τη Nvidia και τους διανομείς της για την εξασφάλιση νέων προμηθειών. Οι επεξεργαστές που φέρονται να μεταφέρθηκαν περιλαμβάνουν μοντέλα H100, H200 και A100, ενώ η εταιρεία παρείχε υπολογιστική ισχύ σε μεγάλες κινεζικές επιχειρήσεις, όπως η Alibaba και η Tencent.
Σημαντικός κρίκος της υπόθεσης εμφανίζεται και η Megaspeed, εταιρεία υπολογιστικού νέφους με έδρα τη Σιγκαπούρη, στην οποία η Άλις Χουάνγκ είχε αναλάβει ανώτερη διοικητική θέση. Οι αμερικανικές αρχές είχαν εξετάσει το ενδεχόμενο διοχέτευσης τεχνολογίας της Nvidia προς την Κίνα μέσω χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας. Σύμφωνα με τις καταγγελίες, το δίκτυο φέρεται να χρησιμοποιούσε δύο βασικές μεθόδους: τη φυσική μεταφορά εξοπλισμού στην Κίνα και την παροχή εξ αποστάσεως πρόσβασης σε υπολογιστική ισχύ που βρισκόταν εγκατεστημένη εκτός κινεζικού εδάφους. Εξοπλισμός που αποκτήθηκε μέσω της μαλαισιανής θυγατρικής Speedmatrix φέρεται να κατέληξε στην Shanghai Century Litong.
Η υπόθεση αναδεικνύει τις δυσκολίες εφαρμογής των αμερικανικών περιορισμών στις εξαγωγές προηγμένων ημιαγωγών. Εκτίμηση του ερευνητικού οργανισμού Epoch AI, την οποία επικαλείται δημοσίευμα του Al Jazeera, αναφέρει ότι έως το τέλος του 2025 είχε φτάσει στην Κίνα υπολογιστική ισχύς ισοδύναμη με εκείνη 1,6 εκατομμυρίων επεξεργαστών Nvidia H100, κατά παράβαση των εξαγωγικών περιορισμών. Η εκτίμηση αφορά ισοδύναμη υπολογιστική ισχύ και όχι επιβεβαιωμένο αριθμό φυσικών τσιπ, ούτε συνδέεται αποκλειστικά με το συγκεκριμένο δίκτυο. Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι ισχυροί επεξεργαστές αποτελούν βασική υποδομή για την ανάπτυξη συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και τεχνολογιών με πιθανές στρατιωτικές εφαρμογές.
Πολιτικές διαστάσεις αποκτά η υπόθεση εξαιτίας των στενών σχέσεων του Τζένσεν Χουάνγκ με τον Ντόναλντ Τραμπ και των αποφάσεων της αμερικανικής κυβέρνησης για τις εξαγωγές τσιπ στην Κίνα. Τον Απρίλιο του 2025, η κυβέρνηση υπαναχώρησε από σχέδια περιορισμού ορισμένων εξαγωγών της Nvidia, μετά τη συμμετοχή του επικεφαλής της εταιρείας σε δείπνο στο Mar-a-Lago. Τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι θα επέτρεπε την πώληση επεξεργαστών H200 στην κινεζική αγορά, προβλέποντας την καταβολή τέλους 25% υπέρ της αμερικανικής κυβέρνησης. Ωστόσο, διατήρησε τους περιορισμούς για τους ισχυρότερους επεξεργαστές Blackwell. Η σχέση των δύο ανδρών αποτυπώθηκε και σε άλλες κοινές εμφανίσεις, με τον Χουάνγκ να συνοδεύει τον Αμερικανό πρόεδρο στην Κίνα τον Μάιο του 2026 και να συμμετέχει σε επίσημο δείπνο στον Λευκό Οίκο τον Σεπτέμβριο.
Επιπλέον ερωτήματα προκάλεσαν οι αναφορές για ενημέρωση του Τραμπ σχετικά με τη σχέση του επικεφαλής της Nvidia με την Άλις Χουάνγκ και τις καταγγελίες περί διασύνδεσής της με τις κινεζικές υπηρεσίες πληροφοριών. Σύμφωνα με τους New York Times, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε λάβει σχετική ενημέρωση πριν από τη δημοσιοποίηση της υπόθεσης. Στις 9 Νοεμβρίου, ο ίδιος επιβεβαίωσε ότι το FBI διερευνά την υπόθεση και ανέφερε ότι είχε συνομιλήσει με τον Τζένσεν Χουάνγκ, ο οποίος αρνήθηκε ότι γνώριζε οποιαδήποτε κατασκοπευτική δραστηριότητα της επιχειρηματία. Παράλληλα, το διοικητικό συμβούλιο της Nvidia ξεκίνησε εσωτερική έρευνα, προκειμένου να εξετάσει εάν ο διευθύνων σύμβουλος αποτέλεσε στόχο ξένης υπηρεσίας πληροφοριών και εάν τέθηκαν σε κίνδυνο ευαίσθητα εταιρικά ή κρατικά δεδομένα. Η κινεζική κυβέρνηση απορρίπτει τις κατηγορίες περί κατασκοπείας, χαρακτηρίζοντάς τες αβάσιμες.
Οι αποκαλύψεις έχουν εντείνει τις πιέσεις στο αμερικανικό Κογκρέσο για αυστηρότερη εποπτεία των εξαγωγών προηγμένων επεξεργαστών. Οι γερουσιαστές Ελίζαμπεθ Γουόρεν και Τζιμ Μπανκς ζητούν την προώθηση του νομοσχεδίου AI Overwatch Act, το οποίο προβλέπει ενισχυμένο ρόλο του Κογκρέσου στον έλεγχο των εξαγωγών προηγμένων τσιπ. Παράλληλα, το Chip Security Act περιλαμβάνει μηχανισμούς επαλήθευσης της γεωγραφικής θέσης των εξαγόμενων επεξεργαστών, με στόχο τον περιορισμό της παράνομης διακίνησής τους.
