Η αγγελία στη Νίκαια που περιγράφει τέλεια την παράνοια του ελληνικού real estate
Κάποτε η Black Friday αφορούσε τηλεοράσεις, κινητά και ηλεκτρικές σκούπες. Τώρα έφτασε και στα διαμερίσματα. Στη Νίκαια, ένα σπίτι 72 τετραγωνικών διαφημίζεται με τρεις διαδοχικές μειώσεις τιμής, προσφορά Black Friday και ημερομηνία λήξης. Γιατί, προφανώς, αν δεν προλάβεις να αγοράσεις το σπίτι σου μέχρι την Κυριακή, κινδυνεύεις να χάσεις το μεγάλο deal της ζωής σου.
Γιατί, πράγματι, γιατί η στέγαση να εξαιρείται από το πανηγύρι του άκρατου καταναλωτισμού; Αφού μπορώ να πάρω μια τηλεόραση 65 ιντσών με έκπτωση 30%, γιατί να μην τσιμπήσω κι ένα δυάρι στη Νίκαια με «κουπόνι προσφοράς»;
Η αγγελία ξεκινά με ένα δραματικό, κεφαλαίο «ΠΡΟΣΟΧΗ!!!», υπόσχεται «Black Friday υπερπροσφορά» και μας ενημερώνει ότι ο Άγιος Βασίλης φέτος θα περάσει νωρίτερα —αλλά μόνο για όσους διαθέτουν μετρητά στο στρώμα.
Η αρχική τιμή των 138.000 ευρώ έγινε 133.000. Ακολούθησε έκπτωση 5.000 ευρώ λόγω Black Friday και, για τους πραγματικά «σοβαρούς» αγοραστές, υπάρχει περιθώριο νέας μείωσης περίπου 10.000 ευρώ. Η αγγελία μάλιστα διευκρινίζει ότι η αγορά γίνεται μόνο με μετρητά, χωρίς στεγαστικό δάνειο.
Και κάπου εδώ η κωμωδία συναντά την ελληνική στεγαστική πραγματικότητα.
Γιατί τι ακριβώς σημαίνει «σοβαρός αγοραστής»; Ποιος είναι όμως αυτός ο μυστηριώδης «σοβαρός αγοραστής»;
Εκείνος που χρειάζεται σπίτι ή εκείνος που έχει ήδη ρευστότητα για να το αγοράσει χωρίς να περάσει από την τράπεζα; Εκείνος που ονειρεύεται να αποκτήσει την πρώτη του κατοικία ή εκείνος που μπορεί να εμφανιστεί με ένα εξαψήφιο ποσό και να τελειώσει τη συναλλαγή;
Σε μια χώρα όπου ο μέσος μισθός εξαντλείται το πρώτο δεκαήμερο και η νεολαία μένει με τους γονείς μέχρι τα 35, «σοβαρός» δεν είναι αυτός που εκτιμά τη στατικότητα του κτιρίου ή τον προσανατολισμό. «Σοβαρός» είναι αυτός που έχει 120.000 ευρώ ζεστά σε ρευστό.
Με άλλα λόγια, αν είσαι ένας εργαζόμενος που εξαρτάται από τις εγκρίσεις μιας τράπεζας, είσαι απλώς έναν «μη σοβαρός» θεατής. Η στέγη παύει να είναι κοινωνικό αγαθό και μετατρέπεται σε προνόμιο για λίγους που έχουν το χρήμα έτοιμο, γρήγορο και αδιαπραγμάτευτο.
Και είναι πραγματικά παράδοξο να βλέπουμε την κατοικία να διαφημίζεται με τους όρους ενός πολυκαταστήματος. Εκπτώσεις, χρονικά περιθώρια, προσφορές περιορισμένης διάρκειας, αγοραστική αγωνία και υποψήφιοι πελάτες που πρέπει να κινηθούν γρήγορα. Λείπει μόνο η ανακοίνωση ότι η προσφορά δεν συνδυάζεται με άλλες εκπτώσεις και ότι ισχύει μέχρι εξαντλήσεως των διαθέσιμων διαμερισμάτων.
Μόνο που εδώ δεν αγοράζεις ένα πλυντήριο. Αγοράζεις το μέρος όπου θα ζήσεις, θα κοιμηθείς, θα μεγαλώσεις τα παιδιά σου. Δεν είναι προϊόν εποχικής κατανάλωσης ούτε ένα ακόμη περιουσιακό στοιχείο που αλλάζει χέρια σαν να πρόκειται για χρηματιστηριακή συναλλαγή.
Ασφαλώς, ο ιδιοκτήτης έχει κάθε δικαίωμα να ορίσει την τιμή του, να διαπραγματευτεί και να προσφέρει έκπτωση. Το ερώτημα, όμως, είναι μεγαλύτερο από μία αγγελία στη Νίκαια: πώς φτάσαμε να αντιμετωπίζουμε την απόκτηση κατοικίας σαν κυνήγι προσφορών, ενώ για χιλιάδες ανθρώπους η εξασφάλιση ενός αξιοπρεπούς σπιτιού έχει μετατραπεί σε οικονομικό άθλο;
