Ενεργειακό κόστος: Απειλή για λουκέτα σε φούρνους και καφέ
Σε ασφυκτική πίεση βρίσκονται οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με τους επαγγελματίες της εστίασης και της αρτοποιίας να προειδοποιούν για νέα λουκέτα. Λογαριασμοί ρεύματος που από τα 500-700 ευρώ φτάνουν πλέον τα 2.000 ευρώ, ακριβά ενοίκια και περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση συνθέτουν ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον.
Το αυξημένο ενεργειακό κόστος εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τη βιωσιμότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, με τους επαγγελματίες να δυσκολεύονται πλέον να καλύψουν τις λειτουργικές τους δαπάνες. Οι συνεχείς ανατιμήσεις στο ηλεκτρικό ρεύμα, το φυσικό αέριο και τα καύσιμα περιορίζουν τα περιθώρια κέρδους, ενώ η περιορισμένη αγοραστική δύναμη των καταναλωτών δεν επιτρέπει στις επιχειρήσεις να μετακυλίσουν το σύνολο των επιβαρύνσεων στις τελικές τιμές.
Οι εκπρόσωποι της αγοράς περιγράφουν μια κατάσταση διαρκούς αβεβαιότητας, καθώς οι ενεργειακές χρεώσεις παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις ακόμη και από μήνα σε μήνα. Πολλοί επαγγελματίες επιλέγουν να συγκρατούν τις τιμές των προϊόντων και των υπηρεσιών τους, προκειμένου να μην χάσουν πελάτες, απορροφώντας οι ίδιοι σημαντικό μέρος των αυξήσεων. Ωστόσο, η πρακτική αυτή περιορίζει ακόμη περισσότερο την κερδοφορία τους, σε μια περίοδο κατά την οποία αυξάνονται παράλληλα οι δαπάνες για πρώτες ύλες, μισθούς και λειτουργικά έξοδα.
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η κατάσταση στον κλάδο της αρτοποιίας. Σύμφωνα με στοιχεία που μεταφέρουν εκπρόσωποι του κλάδου, από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία έως σήμερα έχει κλείσει περίπου το 10% των φούρνων σε πανελλαδικό επίπεδο, ενώ η τάση παραμένει αυξητική. Το πρόβλημα είναι εντονότερο σε μικρότερες πόλεις και επαρχιακές περιοχές, όπου το κλείσιμο ενός συνοικιακού φούρνου δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα ακολουθήσει η δημιουργία νέας επιχείρησης στη θέση του.
Οι μικροί αρτοποιοί κάνουν επίσης λόγο για άνισο ανταγωνισμό από τις μεγάλες αλυσίδες και τα σούπερ μάρκετ, τα οποία διευρύνουν την παρουσία τους στην αγορά του ψωμιού. Όπως επισημαίνουν, οι μικρές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό και προγράμματα υποστήριξης, ενώ επιβαρύνονται επιπλέον με το κόστος προσαρμογής στις νέες ψηφιακές υποχρεώσεις για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής.
Ενδεικτική της πίεσης που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις εστίασης είναι η περίπτωση καφετέριας στο Μαρούσι. Ο ιδιοκτήτης της, Διονύσης Κατσαρέλης, ανέφερε ότι ο λογαριασμός ηλεκτρικού ρεύματος, ο οποίος πριν από μερικά χρόνια κυμαινόταν μεταξύ 500 και 700 ευρώ, έχει πλέον φτάσει περίπου στα 2.000 ευρώ. Πριν από τέσσερις μήνες επέλεξε να εγκαταλείψει το πράσινο τιμολόγιο και να μετακινηθεί στο μπλε, επιδιώκοντας μεγαλύτερη σταθερότητα στις χρεώσεις. Όπως εξηγεί, το τελικό ποσό δεν εξαρτάται μόνο από την τιμή της κιλοβατώρας, καθώς σημαντική επιβάρυνση προκαλούν και οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις.
Την ίδια στιγμή, οι αυξήσεις στις τιμές των προϊόντων δεν επαρκούν για να καλύψουν το σύνολο των ανατιμήσεων στις πρώτες ύλες, την ενέργεια και το μισθολογικό κόστος. Σύμφωνα με τον ίδιο επαγγελματία, για να λειτουργεί μια επιχείρηση καφέ με πλήρη κάλυψη των εξόδων της και σύμφωνα με τους προβλεπόμενους κανόνες, η τιμή ενός καφέ take away θα έπρεπε να διαμορφώνεται περίπου στα 3,5 με 4 ευρώ. Παράλληλα, επισημαίνει ότι αρκετά καταστήματα κλείνουν ή αλλάζουν ιδιοκτησία σε σύντομο χρονικό διάστημα, καθώς δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις αυξημένες υποχρεώσεις.
Στα προβλήματα προστίθενται η περιορισμένη πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση, τα υψηλά ενοίκια και οι αυξημένες δημοτικές επιβαρύνσεις. Επαγγελματίες αναφέρουν ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι ιδιοκτήτες ακινήτων ζητούν ακόμη και διπλασιασμό των μισθωμάτων, ιδιαίτερα σε εμπορικές περιοχές και στο κέντρο των πόλεων. Επιπλέον, γίνεται αναφορά σε δήμους όπου οι δημοτικοί φόροι αυξήθηκαν κατά 80% μέσα σε δύο χρόνια, προσθέτοντας ένα ακόμη βάρος στις επιχειρήσεις που προσπαθούν να διατηρήσουν τη δραστηριότητά τους.
