ΕΦΚΑ: Πώς εξοφλούνται οι παλιές και οι νέες οφειλές συνταξιούχων
Νέο πλαίσιο για την επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών από τις συντάξεις. Τι ισχύει ανάλογα με την ημερομηνία καταλογισμού της οφειλής, πώς αντιμετωπίζονται όσοι έχουν δύο χρέη και ποιο είναι το ελάχιστο ποσό μηνιαίας παρακράτησης.
Τον τρόπο με τον οποίο οι συνταξιούχοι επιστρέφουν στον e-ΕΦΚΑ ποσά που έλαβαν χωρίς να τα δικαιούνται διευκρινίζει έγγραφο του υπουργείου Εργασίας, το οποίο κοινοποιήθηκε στον ασφαλιστικό φορέα. Το βασικό στοιχείο που καθορίζει το ύψος της μηνιαίας παρακράτησης είναι η ημερομηνία καταλογισμού της οφειλής, καθώς για τα παλαιότερα χρέη εξακολουθεί να ισχύει ποσοστό 25%, ενώ για τις νέες οφειλές η παρακράτηση περιορίζεται στο 10% της σύνταξης.
Ως παλαιές χαρακτηρίζονται οι οφειλές που καταλογίστηκαν πριν από τις 6 Ιουλίου 2026, ημερομηνία έναρξης ισχύος του άρθρου 43 του νόμου 5316/2026. Αντίθετα, για τα ποσά που καταλογίστηκαν από τις 6 Ιουλίου 2026 και μετά εφαρμόζεται το νέο ποσοστό παρακράτησης, δηλαδή το 10%. Η διάκριση αυτή καθορίζει τον τρόπο εξόφλησης κάθε οφειλής, χωρίς να προβλέπεται αυτόματη μεταφορά όλων των παλαιών χρεών στο νέο καθεστώς.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για τους συνταξιούχους που έχουν ταυτόχρονα παλιές και νέες οφειλές προς τον ΕΦΚΑ. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα ποσοστά 25% και 10% δεν αθροίζονται, ώστε να προκύπτει συνολική παρακράτηση 35% από τη μηνιαία σύνταξη. Αντίθετα, εφαρμόζεται συγκεκριμένη σειρά αποπληρωμής, με προτεραιότητα στο παλαιότερο χρέος.
Συγκεκριμένα, ο συνταξιούχος συνεχίζει να εξοφλεί την παλαιά οφειλή με παρακράτηση 25% μέχρι την πλήρη αποπληρωμή της. Μόνο μετά την εξόφλησή της ξεκινά η παρακράτηση 10% για τη νεότερη οφειλή. Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγεται η ταυτόχρονη επιβολή δύο διαφορετικών κρατήσεων, η οποία θα περιόριζε περαιτέρω το διαθέσιμο μηνιαίο εισόδημα των συνταξιούχων.
Οι οφειλές που αναζητά ο ασφαλιστικός φορέας προκύπτουν από ποσά που καταβλήθηκαν χωρίς να πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις. Στις περιπτώσεις αυτές περιλαμβάνονται επιδόματα συζύγου και τέκνων που δεν έπρεπε να καταβάλλονται, πρόσθετα ποσά συντάξεων εξαιτίας λανθασμένων υπολογισμών, καθώς και διαφορές που προέκυψαν μετά τον επανυπολογισμό των συντάξεων.
Με τη διάταξη του νόμου 5316/2026 θεσπίστηκε συγκεκριμένος μηχανισμός για την επιστροφή των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών. Ο e-ΕΦΚΑ έχει τη δυνατότητα να εκδίδει απόφαση για την αναζήτηση των χρημάτων μέσω παρακράτησης από τις μελλοντικές συντάξεις των δικαιούχων, μέχρι την πλήρη εξόφληση της οφειλής. Για τις νέες οφειλές, η επιστροφή πραγματοποιείται σε ισόποσες μηνιαίες δόσεις, με παρακράτηση 10% επί του ποσού της σύνταξης μετά τις νόμιμες κρατήσεις.
Παράλληλα, προβλέπεται ελάχιστο ποσό μηνιαίας παρακράτησης 50 ευρώ, ακόμη και όταν το 10% της σύνταξης αντιστοιχεί σε μικρότερο ποσό. Επιπλέον, ο ΕΦΚΑ μπορεί να συμψηφίζει τυχόν αναδρομικά που δικαιούται να λάβει ο συνταξιούχος με τις υφιστάμενες οφειλές του. Εάν μετά τον συμψηφισμό εξακολουθεί να υπάρχει υπόλοιπο χρέους, η εξόφλησή του συνεχίζεται μέσω των προβλεπόμενων μηνιαίων κρατήσεων.
Σε περίπτωση διακοπής της καταβολής της σύνταξης, η αναζήτηση του υπόλοιπου ποσού πραγματοποιείται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων. Οι διευκρινίσεις του υπουργείου καθορίζουν έτσι τη διαδικασία εφαρμογής του νέου μηχανισμού, τόσο για όσους έχουν μόνο παλαιές ή νέες οφειλές όσο και για τους συνταξιούχους που καλούνται να επιστρέψουν ποσά από διαφορετικές περιόδους καταλογισμού.
