Μονακό: Ο φορολογικός παράδεισος των δισεκατομμυριούχων…
Μηδενικός φόρος εισοδήματος, υπερπολυτελείς κατοικίες και αστρονομικό κόστος ζωής προσελκύουν τους ισχυρότερους οικονομικά ανθρώπους του πλανήτη. Γιατί όλο και περισσότεροι εύποροι Βρετανοί εγκαταλείπουν το Λονδίνο για το πριγκιπάτο της Κυανής Ακτής.
Το Μονακό εξελίσσεται σε έναν από τους δημοφιλέστερους προορισμούς για δισεκατομμυριούχους και πολυεκατομμυριούχους που αναζητούν ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς, ασφάλεια και υψηλή ποιότητα ζωής. Το μικροσκοπικό πριγκιπάτο της Μεσογείου συνδυάζει τη μηδενική φορολόγηση του προσωπικού εισοδήματος για τους περισσότερους κατοίκους με πολυτελείς κατοικίες, ακριβά εστιατόρια και έντονη κοινωνική ζωή. Σύμφωνα με την έκθεση World’s Wealthiest Cities Report, περισσότεροι από τέσσερις στους δέκα κατοίκους του είναι εκατομμυριούχοι, ενώ ο μέσος πλούτος ανά κάτοικο ξεπερνά τα 20 εκατ. δολάρια.
Ιδιαίτερα αισθητή είναι η αύξηση των Βρετανών που επιλέγουν να εγκατασταθούν στο Μονακό, σε μια περίοδο κατά την οποία οι φορολογικές αλλαγές στο Ηνωμένο Βασίλειο επηρεάζουν τις αποφάσεις των εύπορων κατοίκων. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ινστιτούτου Στατιστικής και Οικονομικών Μελετών του πριγκιπάτου, περισσότεροι από 3.000 Βρετανοί υπήκοοι κατοικούν πλέον εκεί. Παράλληλα, οι Βρετανοί αντιπροσωπεύουν περίπου το 20% των νέων εγγεγραμμένων κατοίκων, καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση μετά τους Γάλλους. Μεταξύ των γνωστών προσώπων που έχουν συνδέσει τη ζωή τους με το Μονακό συγκαταλέγονται ο σερ Τζιμ Ράτκλιφ, οι αδελφοί Ίαν και Ρίτσαρντ Λίβινγκστοουν και ο οδηγός της Formula 1 Λιούις Χάμιλτον.
Το φορολογικό καθεστώς αποτελεί έναν από τους βασικότερους λόγους της ελκυστικότητας του πριγκιπάτου. Για τους περισσότερους κατοίκους δεν επιβάλλεται φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων, ενώ προβλέπεται ευνοϊκή μεταχείριση για τα κεφαλαιακά κέρδη και την προσωπική περιουσία. Ωστόσο, η εγκατάσταση στο Μονακό προϋποθέτει την κάλυψη συγκεκριμένων όρων. Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να αποδεικνύουν ότι διαθέτουν πραγματική κατοικία, μέσω αγοράς ακινήτου ή μίσθωσης διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους, καθώς και επαρκείς οικονομικούς πόρους. Μεταξύ των απαιτήσεων που αναφέρονται για την απόκτηση άδειας διαμονής είναι η κατάθεση τουλάχιστον 500.000 ευρώ σε τραπεζικό λογαριασμό στο πριγκιπάτο.
Η αγορά ακινήτων αποτυπώνει το μέγεθος του πλούτου που συγκεντρώνεται στην περιοχή. Ένα μικρό διαμέρισμα ενός υπνοδωματίου στο κέντρο μπορεί να κοστίζει από 4.000 έως 9.000 ευρώ τον μήνα, ενώ τα πολυτελή ρετιρέ και οι βίλες φτάνουν σε ενοίκια 120.000 έως 180.000 ευρώ μηνιαίως. Για την αγορά κατοικίας, οι τιμές ξεκινούν περίπου από τα 2,5 εκατ. ευρώ, ενώ τα ακίνητα με θέα στη θάλασσα και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά μπορούν να ξεπεράσουν τα 100 εκατ. ευρώ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η κατοικία πέντε ορόφων στο συγκρότημα Mareterra, την οποία απέκτησε το 2024 ο Ουκρανός δισεκατομμυριούχος Ρινάτ Αχμέτοφ έναντι 471 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας μία από τις ακριβότερες αγορές κατοικίας παγκοσμίως.
Το υψηλό κόστος συνεχίζεται και στην καθημερινότητα. Στο εστιατόριο Beefbar, ένα cheeseburger κοστίζει 45 ευρώ, ενώ μια εκλεκτή μπριζόλα ribeye φτάνει τα 149 ευρώ. Στο εστιατόριο Le Louis XV, που διαθέτει τρία αστέρια Michelin, το μενού γευσιγνωσίας ξεπερνά τα 400 ευρώ ανά άτομο. Αντίστοιχα, ένα απογευματινό τσάι με σαμπάνια στο νέο εστιατόριο Marlow κοστίζει 58 ευρώ, ενώ η ελάχιστη κατανάλωση για τραπέζι στο διάσημο νυχτερινό κέντρο Jimmy’z φτάνει περίπου τα 2.000 ευρώ. Στις δαπάνες των εύπορων νοικοκυριών προστίθεται και το προσωπικό υποστήριξης, με τις αγγελίες για οικιακούς βοηθούς πλήρους απασχόλησης να αναφέρουν μεικτές μηνιαίες αποδοχές περίπου 4.000 ευρώ.
Η ασφάλεια, το μεσογειακό κλίμα και η πρόσβαση σε υπηρεσίες υψηλού επιπέδου αποτελούν επίσης σημαντικούς παράγοντες για όσους επιλέγουν το Μονακό. Η εγγύτητα με τη Γαλλία και την Ιταλία, αλλά και η δυνατότητα γρήγορης αεροπορικής σύνδεσης με το Λονδίνο, διευκολύνουν όσους διατηρούν επιχειρηματικές δραστηριότητες σε άλλες χώρες. Παράλληλα, το πριγκιπάτο διαθέτει πολυτελή ξενοδοχεία, εστιατόρια βραβευμένα με αστέρια Michelin, ιδιωτικά κλαμπ και εκδηλώσεις υψηλού κύρους. Στην καθημερινότητα των κατοίκων περιλαμβάνονται δραστηριότητες όπως η κολύμβηση, η ποδηλασία, η γιόγκα και το padel, σε ένα περιβάλλον όπου οι αποστάσεις είναι μικρές και οι μετακινήσεις συνήθως σύντομες.
Παρά την οικονομική επιφάνεια των κατοίκων του, το Μονακό αντιμετωπίζει σημαντικούς περιορισμούς, κυρίως στην αγορά ακινήτων και στην εκπαίδευση. Η περιορισμένη προσφορά κατοικιών και ο έντονος ανταγωνισμός δυσκολεύουν ακόμη και τους δισεκατομμυριούχους να εξασφαλίσουν το ακίνητο που επιθυμούν, με αρκετούς να καταφεύγουν σε προσωρινές μισθώσεις. Αντίστοιχες δυσκολίες καταγράφονται στην εξασφάλιση θέσεων στα κορυφαία σχολεία του πριγκιπάτου. Στο International School of Monaco, τα δίδακτρα για μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης φτάνουν τα 34.400 ευρώ, ενώ οι λίστες αναμονής μπορεί να εκτείνονται σε βάθος ετών, ακόμη και για οικογένειες με εξαιρετικά υψηλή οικονομική επιφάνεια.
