Η ΕΚΤ επιβάλλει νέο «κούρεμα» έως 5% στις τραπεζικές εξασφαλίσεις λόγω κλιματικού κινδύνου
Αντιδράσεις για τη διαφάνεια και ανησυχίες για το κόστος ρευστότητας
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα(ΕΚΤ) προχωρά σε μια από τις πιο σημαντικές αλλαγές στη διαχείριση των τραπεζικών εξασφαλίσεων, εντάσσοντας τον κλιματικό κίνδυνο στον τρόπο με τον οποίο αποτιμά τα περιουσιακά στοιχεία που καταθέτουν οι τράπεζες για άντληση ρευστότητας. Η εφαρμογή του λεγόμενου κλιματικού συντελεστή αναμένεται να οδηγήσει σε πρόσθετο «κούρεμα» έως και 5% στην αξία των εξασφαλίσεων, προκαλώντας αντιδράσεις για την περιορισμένη διαφάνεια της μεθοδολογίας.
Η ΕΚΤ ανακοίνωσε τον Ιούλιο ότι ο συντελεστής θα επεκταθεί πέρα από τα εταιρικά ομόλογα και στις δανειακές απαιτήσεις, μια κατηγορία που αντιπροσωπεύει σχεδόν το 30% των συνολικών εξασφαλίσεων στο Ευρωσύστημα. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς οι δανειακές απαιτήσεις αποτελούν πάνω από το ένα τέταρτο των αποδεκτών εξασφαλίσεων. Σύμφωνα με τον David Barmes του London School of Economics, η επέκταση του συντελεστή σε αυτή την κατηγορία συνιστά «μεγάλη κίνηση» που θα επηρεάσει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο οι τράπεζες διαχειρίζονται τα χαρτοφυλάκιά τους.
Προς το παρόν, ο υπολογισμός αφορά μόνο τους κινδύνους μετάβασης, δηλαδή τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η πράσινη μετάβαση στα οικονομικά αποτελέσματα εταιρειών με υψηλό ανθρακικό αποτύπωμα. Ωστόσο, η ΕΚΤ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να εντάξει στο μέλλον και τον φυσικό κλιματικό κίνδυνο, που αφορά την έκθεση των επιχειρήσεων σε ακραία καιρικά φαινόμενα. Αυτό σημαίνει ότι οι τράπεζες θα πρέπει να αξιολογούν ακόμη πιο προσεκτικά τις εξασφαλίσεις που καταθέτουν.
Η απόφαση έχει προκαλέσει αντιδράσεις από τραπεζικούς φορείς, οι οποίοι ζητούν μεγαλύτερη διαφάνεια. Η Denisa Avermaete της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Ομοσπονδίας επισημαίνει ότι υπάρχει «αβεβαιότητα γύρω από τους υπολογισμούς», ενώ ο Frederic Ducoulombier του EDHEC Climate Institute τονίζει ότι οι επιχειρήσεις και οι τράπεζες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζεται το κούρεμα. Η ΕΚΤ δημοσιοποιεί μόνο τα βασικά στοιχεία της μεθοδολογίας, χωρίς να αποκαλύπτει τους επιμέρους συντελεστές για κάθε ομόλογο ή δανειακή απαίτηση, κάτι που δυσκολεύει την ανεξάρτητη επαλήθευση.
Παρά τις ενστάσεις, ο κλιματικός συντελεστής εντάσσεται πλέον στους βασικούς μηχανισμούς λειτουργίας των κεντρικών τραπεζών. Η επέκτασή του στα δάνεια θεωρείται κρίσιμη, καθώς αυτά αντιπροσωπεύουν περίπου 17 φορές μεγαλύτερο μερίδιο των αποδεκτών εξασφαλίσεων σε σχέση με τα εταιρικά ομόλογα. Αν και η ζήτηση για ρευστότητα από την ΕΚΤ παραμένει χαμηλή – με τα δάνεια αναχρηματοδότησης να ανέρχονται σε 26 δισ. ευρώ έναντι 1,59 τρισ. ευρώ διαθέσιμων εξασφαλίσεων – οι πιέσεις στις αγορές ομολόγων λόγω ελλειμμάτων, πληθωρισμού και γεωπολιτικών εντάσεων μπορεί να αυξήσουν γρήγορα την ανάγκη για πρόσβαση σε μηχανισμούς ρευστότητας.
Ήδη αρκετές τράπεζες προσαρμόζουν τις πρακτικές τους. Η BBVA έχει αρχίσει να διαφοροποιεί τις χρεώσεις των δανείων ανάλογα με την έκθεση των πελατών σε φυσικούς κλιματικούς κινδύνους, ενώ η UniCredit αναφέρει ότι η εφαρμογή του συντελεστή στα δάνεια αντανακλά την προσπάθεια της ΕΚΤ να δημιουργήσει ένα ολιστικό πλαίσιο κινδύνου για την πράσινη μετάβαση. Όπως σημειώνει ο Pascal Canfin του Renew Europe, «η χρηματοδότηση ρυπογόνων δραστηριοτήτων γίνεται ακριβότερη», γεγονός που θα οδηγήσει τις τράπεζες να θέτουν περισσότερες ερωτήσεις στους πελάτες τους για την έκθεσή τους στους κλιματικούς κινδύνους.
