Συντάξεις: Ποιοι ασφαλισμένοι ξεμπλοκάρουν από το «φρένο» των 3.600 ενσήμων στα πλασματικά έτη
Νέες οδηγίες του ΕΦΚΑ ανοίγουν τον δρόμο για αναγνώριση χρόνου χωρίς 12ετία – Τι ισχύει για παλιές απορρίψεις και πότε προκύπτουν αναδρομικά
Οι πρόσφατες οδηγίες του ΕΦΚΑ αλλάζουν σημαντικά το τοπίο για την αναγνώριση πλασματικών ετών, καθώς ξεκαθαρίζουν ότι η προϋπόθεση των 3.600 ημερών πραγματικής ή προαιρετικής ασφάλισης δεν αφορά όλους τους ασφαλισμένους. Η διευκρίνιση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για όσους βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση, αλλά και για όσους είχαν λάβει απορριπτική απόφαση στο παρελθόν αποκλειστικά λόγω έλλειψης της απαιτούμενης 12ετίας.
Σύμφωνα με το Γενικό Έγγραφο του ΕΦΚΑ, τα 3.600 ένσημα δεν αποτελούν καθολικό «κατώφλι» για την αναγνώριση πλασματικών χρόνων. Η απαίτηση ισχύει μόνο όταν η συνταξιοδοτική διάταξη που χρησιμοποιεί ο ασφαλισμένος στηρίζεται στο άρθρο 10 του νόμου 3863/2010. Πρόκειται για συγκεκριμένες κατηγορίες, όπως ασφαλισμένους με 12.000 ημέρες, γυναίκες με 4.500 ημέρες, μητέρες ή χήρους πατέρες ανηλίκων, καθώς και όσους έχουν 10.500 ημέρες εκ των οποίων 7.500 στα βαρέα και ανθυγιεινά. Για αυτούς, η αξιοποίηση των πλασματικών χρόνων του άρθρου 40 του νόμου 3996/2011 απαιτεί την ύπαρξη 3.600 ημερών πραγματικής ή προαιρετικής ασφάλισης.
Για τους υπόλοιπους ασφαλισμένους, των οποίων οι συνταξιοδοτικές προϋποθέσεις δεν τροποποιήθηκαν από τον νόμο 3863/2010, εξακολουθούν να ισχύουν οι παλαιότερες διατάξεις του νόμου 2084/1992. Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν απαιτείται η συμπλήρωση 3.600 ημερών για την αναγνώριση συγκεκριμένων πλασματικών χρόνων. Στις κατηγορίες αυτές περιλαμβάνονται άνδρες στα βαρέα, οικοδόμοι, εργαζόμενοι στους ΟΤΑ, ηθοποιοί, μουσικοί, χορευτές και άλλες ειδικές ομάδες. Για τον χρόνο στρατιωτικής υπηρεσίας εξακολουθούν να ισχύουν ιδιαίτερες προϋποθέσεις.
Η διευκρίνιση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για όσους είχαν λάβει απορριπτική απόφαση στο παρελθόν. Εφόσον ο μοναδικός λόγος απόρριψης ήταν η έλλειψη των 3.600 ημερών, η υπόθεση μπορεί να επανεξεταστεί. Ο ΕΦΚΑ προβλέπει ότι η επανεξέταση μπορεί να γίνει είτε αυτεπάγγελτα είτε μετά από αίτηση του ασφαλισμένου, καθώς οι προηγούμενες αποφάσεις χαρακτηρίζονται πλέον «δυσμενείς διοικητικές πράξεις» που μπορούν να ανακληθούν.
Εάν από τον νέο έλεγχο προκύψει ότι ο ασφαλισμένος δικαιούται την αναγνώριση του χρόνου και πληροί τις νόμιμες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, μπορεί να υπάρξουν και αναδρομικά οικονομικά αποτελέσματα. Τα πλασματικά έτη μπορούν να προέρχονται από διάφορες πηγές, όπως χρόνος σπουδών, τέκνων, στρατιωτικής υπηρεσίας, ανεργίας, επιδοτούμενης ασθένειας, κύησης και λοχείας, γονικής ή εκπαιδευτικής άδειας, μαθητείας και κενών ασφάλισης. Ωστόσο, δεν είναι διαθέσιμοι όλοι οι χρόνοι για όλους τους ασφαλισμένους ούτε μπορούν να αξιοποιηθούν σε κάθε συνταξιοδοτικό σενάριο.