Όταν οι περιφερειακοί πόλεμοι «αγγίζουν» τον πλανήτη: Η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα που διαμορφώνεται
Ο Ράχμαν των Financial Times αναλύει πώς Ουκρανία, Μέση Ανατολή και Ασία συνδέονται σε ένα επικίνδυνο πλέγμα συγκρούσεων
Οι συγκρούσεις που εξελίσσονται σε Ουκρανία, Μέση Ανατολή και Ανατολική Ασία αποκτούν πλέον χαρακτηριστικά που ξεπερνούν τα όρια των περιφερειακών κρίσεων. Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει οδηγήσει στον πιο αιματηρό πόλεμο στην Ευρώπη από το 1945, ενώ η αντιπαράθεση Ιράν–ΗΠΑ–Ισραήλ έχει εμπλέξει άμεσα δώδεκα χώρες της Μέσης Ανατολής, δημιουργώντας το πιο εκτεταμένο μέτωπο στην περιοχή εδώ και δεκαετίες. Παράλληλα, η Βόρεια Κορέα ενισχύει τον στρατό της και αποκηρύσσει την ειρηνική επανένωση με τον Νότο, ενώ η Κίνα κλιμακώνει τις ασκήσεις γύρω από την Ταϊβάν, δοκιμάζοντας σενάρια αποκλεισμού.
Παρότι οι συγκρούσεις αυτές παραμένουν διακριτές, αρχίζουν να αλληλεπιδρούν με τρόπους που ανησυχούν αναλυτές και κυβερνήσεις. Η πρόσφατη καταγγελία του Ιράν ότι ουκρανικό πλήγμα βύθισε ιρανικό εμπορικό πλοίο στην Κασπία Θάλασσα δείχνει πως τα μέτωπα συνδέονται πλέον άμεσα. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι προειδοποίησε ότι η Βόρεια Κορέα ετοιμάζεται να στείλει άλλους 30.000 στρατιώτες στη Ρωσία, ενισχύοντας ένα ήδη επικίνδυνο πλέγμα συμμαχιών.
Η ευθυγράμμιση Ρωσίας, Κίνας, Ιράν και Βόρειας Κορέας έχει οδηγήσει ορισμένους Αμερικανούς στρατηγιστές να μιλούν για έναν «άξονα αντιπάλων». Ωστόσο, η στάση των ΗΠΑ απέναντι στους παραδοσιακούς συμμάχους τους, καθώς και η αυξανόμενη απομόνωση του Ισραήλ σε Ευρώπη και Κόλπο, δυσκολεύουν τον σχηματισμό ενός ενιαίου δυτικού μπλοκ. Η Ουκρανία φαίνεται να επιχειρεί να ενισχύσει τη θέση της, πλήττοντας ιρανικούς στόχους και αναδεικνύοντας τον ρόλο του Ιράν στη στήριξη της Ρωσίας, με στόχο να προσεγγίσει περισσότερο την κυβέρνηση Τραμπ.
Η Κίνα διαδραματίζει πιο διακριτικό αλλά καθοριστικό ρόλο, παρέχοντας στη Ρωσία τεχνολογίες και εξοπλισμό που επιταχύνουν την ανασυγκρότηση των στρατιωτικών της δυνατοτήτων. Παράλληλα, προσφέρει στο Ιράν αγαθά διπλής χρήσης, ενισχύοντας έμμεσα τις δυνατότητές του. Η Βόρεια Κορέα, από την πλευρά της, έχει κάθε κίνητρο να στηρίξει τη Μόσχα, καθώς η Ρωσία της παρέχει προηγμένη τεχνολογία και διπλωματική κάλυψη.
Παρότι δεν υπάρχει επίσημη συμμαχία μεταξύ των τεσσάρων χωρών, μοιράζονται κοινό στόχο: την αποδυνάμωση της αμερικανικής ισχύος και την ενίσχυση της επιρροής τους στις γειτονικές περιοχές. Η Κίνα, ειδικότερα, επιδιώκει να εκτοπίσει τις ΗΠΑ από τη θέση της ισχυρότερης χώρας του κόσμου, ένα σενάριο που ιστορικά έχει οδηγήσει σε συγκρούσεις — τη λεγόμενη «παγίδα του Θουκυδίδη».
Παρά τις προσπάθειες Ουάσινγκτον και Πεκίνου να αποτρέψουν μια άμεση σύρραξη, η ταυτόχρονη κλιμάκωση σε τρεις ηπείρους και η εμπλοκή μεγάλων δυνάμεων δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου οι λάθος υπολογισμοί μπορούν να έχουν παγκόσμιες συνέπειες. Οι περιφερειακοί πόλεμοι δεν είναι πλέον απομονωμένα γεγονότα, αλλά κομμάτια ενός ευρύτερου γεωπολιτικού παζλ που αλλάζει τα δεδομένα της διεθνούς ασφάλειας.
